نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشگاه تهران، پردیس قم

چکیده

قتل بر سه قسم عمد، شبه عمد و خطای محض تقسیم شده است. می‌توان گفت مقسم این سه و به تعبیر بهتر جهت و زاویه تقسیم این سه، جنایت است و مقصود از جنایت آن است که شخص به قصد ایراد صدمه به کسی و یا حیوانی و یا شیئی، فعلی ارادی را انجام دهد. حال اگر مرگ کسی به دیگری مستند باشد بدون آنکه فرد اخیر فعلی ارادی را انجام داده باشد (مثل قتل در حال خواب) یا گرچه فعل ارادی انجام داده اما به قصد ایراد صدمه به دیگری نبوده (همانند کندن چاه به قصد جمع فاضلاب)، قتل صورت گرفته را باید خارج از سه قسم معروف قتل دانست بلکه با نوع دیگری از قتل مواجهیم که آن را باب ضمان نفوس می‌نامیم.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

An Explanation of the Class "Guarantee of Lives" [Zamane Nofus] (an Essay Concerning Classification of Kinds of Murder in a Comparative Approach)

نویسنده [English]

  • Ahmad Hajidehabadi

Assistant Professor, University of Tehran, Qom Campus

چکیده [English]

Homicide has been divided into three kinds: murder, quasi intentional murder [quasi-deliberate crime], and unintentional homicide. It may be said that what is shared by these three kinds and upon which these three kinds are divided is crime [resulted in bodily harm or less of life]; and by crime we mean a willful action committed by someone to damage some other one, some animal, or something. Now, if one's death is related to some other one while the latter has done no willful act (for example one may commit homicide while he is asleep), or has done some willful act but without an intention to damage others (for example digging a well to gather rainfall), the homicide should be considered as a kind other than the above three. Here we face a new kind which we call the class of guarantee of lives"[zamane nofus].

کلیدواژه‌ها [English]

  • Murder
  • Quasi Intentional Murder [Quasi-Deliberate Crime]
  • Unintentional Homicide
  • Guarantee of Lives
  • Topic of Causes
  • Guarantee of Paternal Relatives (of a Murderer)
  • Intensification of Blood-Money
  • Atonement [Compensation] of Homicide
  1. منابع

    1. ابن ادریس، محمد؛ السرائر، جلد 3، قم، مؤسسة النشر الاسلامی التابعة لجماعة المدرسین، چاپ دوم، 1411 ه.ق.
    2. ابن براج، قاضی عبد العزیز؛ المهذب، جلد 2، قم، جامعة المدرسین، 1406 ه.ق.
    3. ابن رشد، محمد بن احمد؛بدایة المجتهد و نهایة المقتصد، جلد 2، تحقیق خالد العطار، بیروت، دار الفکر، 1415 ه.ق.
    4. ابن قدامه، عبدالله؛ المغنی، جلد 1، (فهرست کتاب).
    5. ابن‌حزم، علی؛ المحلی، جلد 10، بیروت، دارالفکر، بی‌تا.
    6. برغانی، محمد تقی؛ دیات، قزوین، حدیث امروز، چاپ اول، 1382.
    7. جعفری لنگرودی، محمد جعفر؛ دایرة المعارف علوم اسلامی، جلد 2، کتاب‌خانه گنج دانش، چاپ سوم، 1381.
    8. حر عاملی، محمد بن حسن؛ وسایل الشیعه، جلد 13 و 29، قم، مؤسسه آل البیت (علیهم السّلام)، چاپ سوم، 1416 ه.ق.
    9. حلی، جعفر بن الحسن؛نکت النهایهدر النهایه و نکتها، جلد 3، قم، مؤسسه النشر الاسلامی، چاپ اول، 1412 ه.ق.
    10. خویی، سید ابوالقاسم؛ موسوعة الامام الخویی (مبانی تکملة المنهاج)، جلد 42، قم، مؤسسه احیاء آثار الامام الخویی، 1422 ه.ق.
    11. رجب قزامل، سیف؛ الجنایات فی الفقه الاسلامی، اسکندریة، مکتبة و مطعبة الاشعاع الفنیة، چاپ اول، 1422 ه.ق.
    12. سلّار بن عبد العزیز؛ المراسم العلویة، تحقیق سید محسن حسینی امینی، قم، المعاونیة الثقافیة للمجمع العالمی لاهل البیت (ع)، 1414 ه.ق.
    13. صادقی، هادی؛ جرائم علیه اشخاص، تهران، میزان، چاپ اول، 1376.
    14. طوسی، محمد بن حسن؛ النهایة در النهایة و نکتها،جلد 3، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، چاپ اول، 1412 ه.ق.
    15. عاملی، زین الدین بن علی؛ الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة، جلد 10، جامعة النجف الدینیة، بی­تا.
    16. میر محمد صادقی، حسین؛ جرائم علیه اشخاص،تهران، نشر میزان، چاپ اول، 1386.
    17. میرزای قمی، ابوالقاسم؛ جامع الشتات، تهران، کیهان، 1371.
    18. نجفی، محمد حسن؛ جواهر الکلام، دار الکتب الاسلامیه، جلد 43، تهران، چاپ سوم، 1367.

      منابع

      1. ابن ادریس، محمد؛ السرائر، جلد 3، قم، مؤسسة النشر الاسلامی التابعة لجماعة المدرسین، چاپ دوم، 1411 ه.ق.
      2. ابن براج، قاضی عبد العزیز؛ المهذب، جلد 2، قم، جامعة المدرسین، 1406 ه.ق.
      3. ابن رشد، محمد بن احمد؛بدایة المجتهد و نهایة المقتصد، جلد 2، تحقیق خالد العطار، بیروت، دار الفکر، 1415 ه.ق.
      4. ابن قدامه، عبدالله؛ المغنی، جلد 1، (فهرست کتاب).
      5. ابن‌حزم، علی؛ المحلی، جلد 10، بیروت، دارالفکر، بی‌تا.
      6. برغانی، محمد تقی؛ دیات، قزوین، حدیث امروز، چاپ اول، 1382.
      7. جعفری لنگرودی، محمد جعفر؛ دایرة المعارف علوم اسلامی، جلد 2، کتاب‌خانه گنج دانش، چاپ سوم، 1381.
      8. حر عاملی، محمد بن حسن؛ وسایل الشیعه، جلد 13 و 29، قم، مؤسسه آل البیت (علیهم السّلام)، چاپ سوم، 1416 ه.ق.
      9. حلی، جعفر بن الحسن؛نکت النهایهدر النهایه و نکتها، جلد 3، قم، مؤسسه النشر الاسلامی، چاپ اول، 1412 ه.ق.
      10. خویی، سید ابوالقاسم؛ موسوعة الامام الخویی (مبانی تکملة المنهاج)، جلد 42، قم، مؤسسه احیاء آثار الامام الخویی، 1422 ه.ق.
      11. رجب قزامل، سیف؛ الجنایات فی الفقه الاسلامی، اسکندریة، مکتبة و مطعبة الاشعاع الفنیة، چاپ اول، 1422 ه.ق.
      12. سلّار بن عبد العزیز؛ المراسم العلویة، تحقیق سید محسن حسینی امینی، قم، المعاونیة الثقافیة للمجمع العالمی لاهل البیت (ع)، 1414 ه.ق.
      13. صادقی، هادی؛ جرائم علیه اشخاص، تهران، میزان، چاپ اول، 1376.
      14. طوسی، محمد بن حسن؛ النهایة در النهایة و نکتها،جلد 3، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، چاپ اول، 1412 ه.ق.
      15. عاملی، زین الدین بن علی؛ الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة، جلد 10، جامعة النجف الدینیة، بی­تا.
      16. میر محمد صادقی، حسین؛ جرائم علیه اشخاص،تهران، نشر میزان، چاپ اول، 1386.
      17. میرزای قمی، ابوالقاسم؛ جامع الشتات، تهران، کیهان، 1371.
      18. نجفی، محمد حسن؛ جواهر الکلام، دار الکتب الاسلامیه، جلد 43، تهران، چاپ سوم، 1367.
CAPTCHA Image