داوری پذیری در نظام حقوقی ایران با تأکید بر رویة قضایی

جنیدی, لعیا; غیاثوندقزوینی, نسترن

doi:10.22096/law.2018.30709

داوری پذیری در نظام حقوقی ایران با تأکید بر رویة قضایی

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

لعیا جنیدی ¹

نسترن غیاثوندقزوینی ²

¹ دانشیار دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

² دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه آزاد اسلامی ـ واحد کرج

10.22096/law.2018.30709

چکیده

داوری به عنوان شیوه‌ای مسالمت‌آمیز برای حل‌وفصل اختلافات شناخته شده است که ریشه در توافق طرفین دارد و امروزه با توجه به مزایای بسیاری که رسیدگی داور نسبت به رسیدگی دادگاه‌های ملی دارد، روز به روز در حال گسترش است. با وجود این، موضوعاتی وجود دارد که از نظر سیستم‌های حقوقی قابل ارجاع به داوری نیستند یا قانونگذار شرایط خاصی برای ارجاع به داوری مقرر نموده است. بنابراین آزادی ارادة طرفین در رجوع به داوری با محدودیت‌هایی روبروست. در این نوشتار داوری‌پذیری موضوعاتی که از نظر نظام حقوقی ایران قابل ارجاع به داوری نبوده یا وضعیت داوری‌پذیری آن‌ها روشن نیست، با نگاهی به مصادیق مشابه در سایر نظام‌های حقوقی و تأکید بر رویة قضایی محاکم ایران، مورد بررسی قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها

داوری پذیری

نظم عمومی

مالکیت فکری

بورس

اصل یکصد و سی و نه قانون اساسی

عنوان مقاله English

Arbitrability in the Legal System of Iran With Emphasis on Judicial Process

نویسندگان English

La'ya Joneidi ¹

Nastaran Ghiyasvand Qazvini ²

¹ Associate Professor, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran

² PhD Student in Private Law, Islamic Azad University, Karaj Branch

چکیده English

Arbitration is recognized as a peaceful way of resolving disputes (one of the alternative dispute resolution methods), which is based on the agreement signed by the parties. Whereas the arbitration procedure has many advantages compared with national courts, it is developing day by day. Nevertheless, there are some issues that are not referable to arbitration in terms of legal systems, or the legislator has made certain conditions for referral to arbitration. Therefore, the free will of the parties for the referral of a case to arbitration is limited by law. In this article, the issues of arbitration that are not subject to arbitration in Iran's legal system or their arbitrability are not clear, have been investigated by looking at similar subjects in other legal systems and emphasizing on the judicial precedent in Iran's courts

کلیدواژه‌ها English

Arbitrability

Public order

Intellectual property

Stock exchange

Article 139 of the Constitution

منابع

الف- فارسی
1. آشنایی با بورس اوراق بهادار تهران(چرا و چگونه در بورس سرمایه‌گذاری کنیم؟)، مؤسسة تحقیقات پولی و بانکی، چاپ اول، خرداد75.
2. اسکینی، ربیعا، داوری پذیری دعاوی در حقوق ایران، مجموعه مقالات همایش صدمین سال تأسیس نهاد داوری در حقوق ایران، مؤسسة مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش، چاپ سوم، 1391.
3. امیر معزی، احمد، داوری بین‌المللی در دعاوی بازرگانی، تهران، نشر دادگستر، چاپ سوم، 1390.
4. ایرانشاهی، علیرضا، اعتراض به رأی داوری بین‌المللی، مؤسسة مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش، چاپ اول، 1393.
5. جنیدی، لعیا، اصل 139 قانون اساسی و سیستم حل و فصل اختلافات سازمان جهانی تجارت، مجموعه مقالات همایش بررسی جنبه‌های حقوقی سازمان جهانی تجارت، مؤسسة مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی، 1375.
6. جنیدی، لعیا، قانون حاکم در داوری‌های تجاری بین‌المللی، تهران، نشر دادگستر، 1376.
7. حبیبی مجنده، محمد، داوری پذیری اختلافات ناشی از حقوق مالکیت معنوی، مجموعه مقالات همایش صدمین سال تأسیس نهاد داوری در حقوق ایران، مؤسسة مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش، چاپ سوم، 1391.
8. حسین‌آبادی، امیر، موارد بطلان رأی داور، مجموعه مقالات همایش صدمین سال تأسیس نهاد داوری در حقوق ایران، مؤسسة مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش، 1391.
9. خدابخشی، عبدالله، حقوق داوری و دعاوی مربوط به آن در رویة قضایی، تهران، شرکت سهامی انتشار، چاپ سوم، 1393.
10. درویشی هویدا، یوسف، شیوه‌های جایگزین حل و فصل اختلافات، تهران، نشر میزان، چاپ اول، 1388.
11. شیروی، عبدالحسین، داوری تجاری بین‌المللی، تهران، انتشارات سمت، چاپ سوم، 1393.
12. صفایی، سید حسین، حقوق بین‌الملل و داوری‌های بین‌المللی، تهران، نشر میزان، چاپ چهارم، 1392.
13. کریمی، عباس، پرتو، حمیدرضا. حقوق داوری داخلی، تهران، نشر دادگستر، چاپ سوم، 1393.
14. لیو، جولیان دی ام، میستلیس، لوکاس ای، کرول، استفان ام. داوری تجاری بین‌المللی تطبیقی، ترجمة محمد حبیبی مجنده، قم، انتشارات دانشگاه مفید، چاپ اول، 1391.
15. میرزایی منفرد، غلامعلی، حقوق بازار اوراق بهادار بخش اختلافات، تهران، نشر میزان، چاپ اول، 1390.
16. دادنامة شمارة 8809970228700102 مورخ 13/2/1388 شعبة 27 دادگاه عمومی حقوقی تهران.
17. دادنامة شمارة 221200948 مورخ 23/6/88 شعبة 12 دادگاه تجدیدنظر استان تهران
18. دادنامة شمارة 9109972162100913 مورخ 29/11/1391 شعبة 89 دادگاه عمومی حقوقی تهران.
19. دادنامة شمارة 183 شعبة 27 دادگاه عمومی حقوقی تهران.
20. دادنامة شمارة 1098 شعبة 15 دادگاه تجدیدنظر استان تهران.
  1. Gaillard Emmanuel & Savage John, “Fouchard, Gaillard, Goldman on International Commercial Arbitration”, Klawer Law International, 1999.
  2. WIPO Arbitration, Mediation and Expert Determination Rules, WIPO.
ب- لاتین