نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد تمام گروه حقوق تجارت بین الملل دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.«نویسنده مسئول»

2 دانشجوی دکتری حقوق تجارت بین الملل، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

چکیده

تسهیلات کارساز قانونی در سرمایه‌گذاری، رابطه‌ی مستقیم با رشد و توسعه‌ی اقتصادی دارد. نقش مثبت سرمایه‌گذاری خارجی در فرآیند رشد و توسعه‌ی اقتصادی را به آسانی نمی‌توان انکار کرد. نگاه اجمالی به کشورهای همسایه نشان می‌دهد که معمولاَ سرمایه‌گذاری خارجی منجربه توسعه‌ی اقتصادی فراوان شده است. به علت وجود موانع و محدودیت‌های مختلف، علیرغم افزایش 64 درصدی در سرمایه‌گذاری سال 2016، هنوز سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در ایران، در مقایسه با کشورهای همسایه از جمله ترکیه، به حد مطلوب نرسیده وبسیار کمتر ازظرفیت‌های موجودوامکانات بالقوه این کشور است.
موانع مختلفی در راه سرمایه‌گذاری خارجی ازجمله موانع سیاسی امنیتی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی وبه-ویژه قانونی وجود دارد. پژوهش حاضر، تمرکز بر عوامل قانونی دارد. در حقوق ایران، پذیرش سرمایه‌گذاری طبق قاعده‌ی کلی، منوط به گزینش و تأیید دولت بوده و به صورت استصوابی عمل می‌شود؛ در حالی کهدر ترکیه این پذیرش صرفاَ استطلاعی و نظارتی می‌باشد. در هر دو سیستم حقوقی استثنائاتی وجود دارد. دیگر اینکه در ترکیه حیطه فعالیت سرمایه‌گذاران گسترده بوده و برخلاف ایران، صنایع و معادن بزرگ و مادر، در انحصار ارگان‌های دولتی و نیمه‌دولتی نمی‌باشد. دخالت حداقلی قانونی در ترکیه و در مقابل گستردگی این گونه دخالتها در ایران، با وضع قوانین نسبتاَ نامطلوب و غیرشفاف استملاک اموال غیرمنقول، کارگری، مالیاتی و مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها باعث شده است که سرمایه‌گذاران به ترکیه روی آورند و از ایران گریزان باشند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Legal impediments for foreign investments: A comparison of Iranian and Turkish Legal Systems

نویسندگان [English]

  • Mehrab Darabpour 1
  • Somaye Khezrlou 2

1 Full Professor, International Commercial Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.(Corresponding Author)

2 Ph.D. Candidate, International Commercial Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.

چکیده [English]

Legal regulations have direct effect on economic sustainable development. No one can cast a shadow of doubt on the fact that foreign investments have also got such an effect. Even though foreign investment in Iran has risen more than 64% last year; these kinds of investments have not yet reached a desirable level.
There are several impediments for the foreign investments such as political, social, economic and cultural factors, In these two legal systems there are some legal effective factors which are as follow:
A: In Iranian legal system, accepting foreign investment is at the discretion of the governmental authorities,
B: The scope of the area of investment in Turkey is broader than Iran which, in turn, has got its own effect in each of these countries.
C: The rules related to the real estates, contrary to the Turkish legal system, are more rigid and less clear in Iranian Law.
D: The tax and labor laws in Turkey are more favorable towards investors than Iran.
E: Social and Civil liabilities of the practicing companies in both countries are more or less the same. Turkey is a member of more conventions related to human rights and social affairs. These ratifications give Turkey a relative chance to attract more foreign investments.
These are the reasons according to which the foreign investments decide to invest in a country or not. This article proposes systems by which one can reduce the impediments and simultaneously motivate the foreigners and other investors toinvest safely inboth countries.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Foreign investment
  • Governmental discretion
  • Labor law
  • Tax law
  • Economic growth
  • Sustainable development
  • کتاب‌نامه

    الف. کتب و مقالات

    اخلاقی، بهروز.«سخنی درباره آینده سرمایه ­گذاری خارجی در ایران، بررسی اجمالی علل و موانع پیشرفت»، نشریه دانشکده حقوق و علوم سیاسی، شماره 47، (1379).

    • اشمیتوف کلایو ام، حقوق تجارت بین ­الملل، ترجمه­ بهروز اخلاقی و دیگران، چاپ سوم، جلد دوم، تهران: سمت، 1391.
    • امانی، علی و غلام­حسین دوانی. «مسئولیت اجتماعی راهبری شرکتی پایداری شرکتی و قوانین ایران»، نشریه حسابداری، شماره 20، (1391):74- 80.
    • واقف بهروزی مفروزلو، علیرضا سلطانی، و مسعود میرزایی. «بررسی موانع و محدودیت های داخلی سرمایه گذاری خارجی در ایران (مطالعه میدانی 300 طرح سرمایه گذاری خارجی تحت پوشش قانون سرمایه گذاری( »، نشریه پژوهش ها و سیاست های اقتصادی، شماره 74، (تابستان 1394).
    • پژویان، جمشید. «چالش­های نظام مالیاتی در اقتصاد ایران»، مجله­ مجلس و پژوهش 11، شماره 45، (1383):11- 26.
    • حاتمی، علی و اسماعیل کریمیان. حقوق سرمایه­گذاری خارجی در پرتو قانون و قراردادهای سرمایه‌گذاری، تهران: تیسا، 1393.
    • حاجی‌نوروزی، شیما و همکاران. ترکیه چشم­انداز تجارت و سرمایه­ گذاری، تهران: اندیکا، 1389.
    • حدادی، سیدمهدی. «تحولات حقوق حاکم بر رفتار با سرمایه­ گذاری خارجی»، مجله مجتمع آموزش عالی قم 2، شماره 6، (تابستان 1379): 237 -262.
    • حسیبی، به ­آذین.«حداقل استاندارد بین­المللی و حمایت از سرمایه­گذاران خارجی»، نشریه حقوق، پژوهش حقوق عمومی، شماره 33، (1390): 46- 82.
    • حسیبی، به ­آذین. دولت و سرمایه­ گذاران خارجی استانداردهای بین ­المللی، چاپ یکم، تهران: شهر دانش، 1390.
    • داراب‌پور، مهراب و پانزده تن از دانشمندان حقوق. اصول و مبانی حقوق تجارت بین‌الملل، چاپ چهارم، تهران: گنج دانش، 1401.
    • دالرز، رولف؛ کریستف شروئر. اصول حقوق بین­ الملل سرمایه گذاری، ترجمه سیدقاسم زمانی و به‌آذین حسیبی، چاپ اول، تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهش­های حقوقی شهر دانش، 1391.
    • سازمان توسعه تجارت ایران. راهنمای تجارت با کشور ترکیه، چاپ یکم، تهران: شرکت چاپ و نشر بازرگانی، 1387.
    • سازمان توسعه تجارت ایران، گزارش کشوری ترکیه، تیرماه 1388.
    • شیروی، عبدالحسین. حقوق تجارت بین‌الملل، تهران: سمت، 1397.
    • طلابکی طرقی، اکبر و یحیی مزروعی ابیانه. «بررسی لزوم قانون‌گذاری جدید در خصوص تملک اموال غیرمنقول توسط اتباع بیگانه»، فصلنامه بررسی‌های حقوق عمومی 1، شماره 2، ( زمستان 1391):123- 152.
    • فتحی‌نژاد، شهرام و داود سیفی اردبیلی. حقوق سرمایه‌گذاری خارجی، چاپ یکم، تهران: سازمان انتشارات دانشگاهی، 1392.
    • فدوی، سلیمان. «بررسی استملاک اموال غیرمنقول توسط اتباع بیگانه در ایران (2)»، ماهنامه کانون، شماره 39، (دی و بهمن 1381):11- 18.
    • لوونفلد، آندریاس. حقوق بین ­الملل سرمایه­ گذاری، ترجمه­ محمدجعفر قنبری جهرمی، چاپ اول، تهران: جنگل، جاودانه، 1390.
    • مهدوی، ابوالقاسم. رشد اقتصادی و سرمایه‌گذاری، چاپ اول، تهران: جنگل، 1384.
    • میراسکندری، مجید.«مالیات شرکت­های سرمایه­ گذاری و مشکلات آن»، نشریه حسابداری13، شماره 12،(اسفند 1377): 4-7.
    • رستمی، وحید و ولی اسدزاده. «بررسی حقوقی تأثیر مالیات بر سرمایه گذاری خارجی»، پژوهشنامه مالیات 33، (بهار 1396)

     

    Bibliography

    Books & Articles

    • Clive M. Schmittoff Translated by Behrouz Akhlaghi and others, International Trade Law, 3rd Edition, Tehran: SAMT, 2012.
    • Hatami, Ali and Esmaeil Karimiyan. Foreign Investment Law in Light of Investment Act and Contracts. Tisa Press, 2015. [In Persian]
    • Hajinorouzi, Shima and others. Turkey Perspective of Trade and Investment. Tehran: Andik, 2010.
    • Behazin Hasibi, Seyyed Ghasem. Government and Foreign Investors International Standards, Tehran: Shahr Danesh, 2011. [In Persian]
    • Darabpour, Mehrab and others. The principles of International Commercial Law. Tehran: Ghanj Danesh, [In Persian]
    • Rudolf, Dolzer and Christoph Schreuer. Principles of International Investment Law. Translated by Behazin Hasibi Seyyed Ghasem. 1st Edition, Tehran: Shahr Danesh, 2012.
    • Trade Promotion Organization of Iran. Country Commercial Guide Turkey, Tehran: Commercial Printing and Publishing, 2008.
    • Trade Promotion Organization of Iran. Turkey Country Report, 2009.
    • Shiravi, Abdolhosein. International Trade Law, Tehran: SAMT Publication, [In Persian]
    • Fathinezhad, Shahram and Davoud Syfi Ardabili. Foreign Investment Law, 1st Tehran: Iranian Student Book Agency, 2013. [In Persian]
    • Andreas, F. Lowenfeld. International Investment Law. Translated by Ghanbari Jahromi Mohammad Jafar, Tehran: Jangal Javdaneh Publication, 2012.
    • Mahdavi, Abolghasem. Investment and Economic Growh, Tehran: Jangal Publication, [In Persian]
    • Akhlaghi, Behrouz. “Sokhani Darbare e Ayande e Sarmayegozari dar Iran, Barrasi Ejmali Ellal va Mavan-e Pishraft”, Law and Political Science, no.47 (2000). [In Persian]
    • Pazhuyan, Jamshid. “Chaleshhay-e Nezam e Maliyati Iran dar Eghtesad Iran”, Majlis and Pazhuhesh, no.45 (Autumn 2004). [In Persian]
    • Haddadi, Seyyed Mehdi. “Tahavolat-e Hoghugh-e Hakem bar Raftar ba Sarmayeh gozari Khareji”, Journal of Mojtamae Aalie Ghom, no.6 (Summer 2001). [In Persian]
    • Hasibi, Behazin. “Hadaghal e Estandard e Beynolmelali ve Hemayat az Sarmayegozaran e Khareji”, The Quarterly Journal of Public Law, no.33 (2012). [In Persian]
    • Fadavi, Soleyman. “Barrasi e Estemlak e Amval e Gheiremanghul Tavassot e Atbae e Bighane dar Iran”, Mahname e Kanoun, no. 39 (2003). [In Persian]
    • Talabaki Targhi, Akbar and Yahya Mazroue Abyaneh. “Barrasi Luzum e Ghanunghozari Jadid dar Khususe Tammalok e Amval e Gheyremanghul Tavassot e Atbae e Bigane”, Quarterly Journal of Public Law Knowledge, 2(Winter 2013). [In Persian]
    • Amani, Ali and Gholamhosein Davani. “Masuliyyat e Ejtemaee e Rahbordi Sherkati Paydari Sherkati va Ghavanin e an”, Journal of Accounting Knowledge, no., 20(Winter 2013). [In Persian]
    • Mireskandari, Majid. “Maliyate Sherkathaye Sarmayegozari va Moshkelate an”, Journal of Accounting Knowledge, no.129 (1999). [In Persian]
    • Ayub, Turkey Corporate Social Responsibility Baseline Report. Turkey: Corporate Social Reporting Association, 2008.
    • Battat, Joseph. Investment Law Reform, the World Bank Group, 2010.
    • Çarko, Ali, and Rubin Lu Barry. Turkey and the European Union: Domestic Politics, Economic Integration and International Dynamics, Turkey: Taylor & Francis e-Library, 2005.
    • Carroll, Archie B. & Brown, Jill A. Corporate Social Responsibility: A Review of Current Concepts, Research and Issues.K.: Emerald Publishing Co., August 2018.
    • Durukan, Turkey Legal Provisions, Turkey: Published by Embassy of Switzerland.
    • Jacobs, Scott, and Coolidge Jacqueline. Reducing Administrative Barriers to Investment, Washington DC: The World Bank, 2006.
    • Kahraman, Investment in Turkey 2017.Turkey: KPMG Turkey’s Tax Practice, 2017.
    • Habibi, Nader. “The Iranian Economy Two Years after the Nuclear Agreement”. Massachusetts: Crown Center for Middle East Studies, Brandies University, no. 115 (February 2018). [In Persian]
    • Habibi, “Turkey and Iran: Growing Economic Relations despite Western Sanctions”. Crown Center for Middle East Studies, Brandies University, no. 62(May 2012). [In Persian]
    • Lovatt, Debbie. Turkey since 1970 Politics, Economics and Society. Palgrave, Publishers Ltd, 2001.
    • Mark, Tyler. Annual Product Recall. Turkey, 2017.
    • Matus, Mario. Trade Policy Review Mechanism. World Trade Organization (WTO), 201
    • Muhittin, Ataman. Turkey, July 15 Coup Attempt in Turkey, Context, Causes and consequences. Turkey:Turkuvaz Haberleşmeve Yayıncılık A.Ş, 2017,
    • Ozlem, Kizil, Voyvoda, GulIncesulu, AyseBicer. Foreign Investment Review Mergers National Interest & National Security in 26 Jurisdictions World Wide, Turkey: Law Business Research Ltd, 2012.
    • PKF Worldwide Tax Guide. Turkey: PKF International Limited, 2017.
    • Rafael, Peels, Elizabeth Echeverria M. Jonas Aissi, and Anselm Schneider. Corporate social responsibility in international trade and investment agreements: Implications for states, business and workers. International Labor Office, April 2016.
    • Sornarajah, M., The International Law on Foreign Investment. Cambridge: Cambridge University Press, 2010.
    • Stephen, S.Golub. Measures of Restrictions on Inward Foreign Direct Investment for OECD Countries, OECD Economic Department Working Papers, Published by OECD, 2003.
    • Taspinar, Omer. Turkey’s Middle East Policies between Neo -Ottomanism and Kemalism, Washington, DC: Carnegie Endowment for International Peace Publications Department, 2008.
    • UNCTAD International Investment Agreements: key Issues, Vol. II. New York and Geneva: United Nations Publication, ITE/IIT/20044/10(Vol. II), 2005.
    • United Nations Conference on Trade and Development, World Investment Report 2017 Investment and New Industrial Policies, UNITED NATIONS PUBLICATION, Geneva: United Nations, 2017.
    • United Nations Conference on Trade and Development, World Investment Report 2018 Investment and New Industrial Policies. Geneva: United Nations Publication, 2018.
    • United Nations Conference on Trade and Development, World Investment Report 2019, Investment and New Industrial Policies. Geneva: United Nations Publication, 2019.
    • Basar, Mehmet and Tosunoglu Sebnem, “EU Integration Process: Will Turkey Overcome the FDI Obstacles?” Managing Global Transitions 4, no. 2 (Summer 2006).
    • Bidault, Helene. “Employment of Expatriates in FDI by Turkey and France Comparison Study”. ADMD Law Office, 2012.
    • Duygu, Cecen Yaygir. “The Evolutionary Structure of the Foreign Direct Investment Law of Turkey”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C., 2013.
    • Golub, S. S., “Measures of Restrictions on Inward Foreign Direct Investment for OECD Countries”, OECD Economics Department Working Papers, OECD Publishing, 2003.
    • Güneş, “Model of ADR Mechanism for Turkey in Regards to Consumer Disputes in Telecommunications, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C. XIV, Y., 2010.
    • Haluk, Olcay. “ Acquisition of a Real Estate or Limited Rights in Rem over a Real Estate by Foreign Investors in Turkey as the Latest Amendments Made in Land Registry Law”, Legal News Bulletin Turkey, 2013.
    • Korkmaz, Hazal. ‘To Boost Foreigners’ Real Estate Acquisition”, Legal News Bulletin Turkey, 2013.
    • Onur Gulsaran Biricik Bengisu Dincer. New Principle in Turkish Law Governing the Acquisition of Immovable Property by Foreign Investors, Published by Cerrhoglu Law Firm. 2012.
    • Ozsel Funda, Aybek Pinar. Amendments to the Laws Regarding Real Estate Acquisition in Turkey by Foreign Capital Companies, Istanbul: Bener Law Office, November 2008.
    • Republic of Turkey, Prime Ministry, “Privatization Endeavor in Turkey”, the Turkish Economy Privatization Administration, 2010.
    • Ünal Arslan, Zeynep Ökten. “The Relations Between FDI and Democracy: Evidence from Turkey”, International Research Journal of Finance and Economics, Euro Journals Publishing, Inc. 2010.
CAPTCHA Image