مطالعه تطبیقی اجرای توافقات سهامداران در نظام حقوقی ایران و انگلیس

ساردوئی نسب, محمد; مهرابی, مهرناز

doi:10.22096/law.2021.120697.1620

مطالعه تطبیقی اجرای توافقات سهامداران در نظام حقوقی ایران و انگلیس

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

محمد ساردوئی نسب ¹

مهرناز مهرابی ²

¹ دانشیار دانشگاه تهران پردیس فارابی ، قم، ایران.

² دانشجوی دکتری دانشگاه تهران پردیس فارابی، قم ، ایران.

10.22096/law.2021.120697.1620

چکیده

سهامداران به‌منظور تکمیل مفاد اساسنامه و مصوبات مجامع عمومی، مجموعه‌ای از توافقات جانبی، مانند توافقات مربوط به شیوه مدیریت شرکت سهامی، نحوه رأی‌دهی در مجامع، شیوه‌های انتقال سهام و امثال آن را در مورد ساختار و عملکرد شرکت سهامی تنظیم می‌نمایند. توافقات جانبی سهامداران، در مقایسه با اسناد شرکتی در شرکت‌های سهامی از خصوصیات و جایگاه متفاوتی برخوردار هستند. بااین‌حال، ارتباط و تأثیرپذیری متقابل این اسناد در عمل غیرقابل‌انکار است.
به‌موجب قاعده کلی ماده 975 قانون مدنی، برای اینکه توافقات سهامداران قابل اجرا باشد، مفاد آن‌ها نباید قواعد آمره مربوط به قراردادها و شرکت‌های تجاری را نقض نماید. سهامداران طرف توافقات و یا شرکت سهامی درصورتی‌که طرف توافق قرار گرفته باشد، می‌توانند، اجرای تعهدات ناشی از توافقات را از سهامداران متعهد درخواست نمایند. سهامداران می‌توانند افزون بر ضمانت‌اجراهای قانونی تخلف از تعهدات، ضمانت‌اجراهای قراردادی، مانند مبلغ مقطوع خسارت، تعلیق حق رأی و یا اخراج از شرکت را در توافقات خود پیش‌بینی نمایند. به دلیل فقدان مقرره قانونی در حقوق ایران، سهامداران تکلیفی در افشای توافقات سهامداران نزد اداره ثبت شرکت‌ها ندارند. همچنین، توافقات سهامداران نمی‌تواند به ضرر اشخاص ثالث، مانند سهامداران خارج از توافق، طلبکاران شرکت و یا دولت مورد استناد قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

توافقات سهامداران

اجرا

قواعد آمره

اشخاص ثالث

عنوان مقاله English

Comparative Study of Enforcement of Shareholders' Agreements in Iranian and English Legal Systems

نویسندگان English

Mohammad Sardoueinasab ¹

Mehrnaz Mehrabi ²

¹ Associate Professor, University of Tehran, Farabi Campus, Qom, Iran.

² Ph.D. Student, Tehran University Farabi Faculty, Qom, Iran.

چکیده English

In order to complete provisions of Articles of Association and corporate bylaws, shareholders set up a series of ancillary agreements on the structure and operation of joint stock Company, such as agreements on management of the company, voting methods in general meetings, share transfer methods and the like. In comparison with corporate documents, shareholders side agreements own different characteristics and status in Joint Stock Companies. However, relevance and reciprocity of these documents in practice is undeniable.According to the general rule of Article 975 of Civil Code, in order for the agreements of the shareholders to be enforceable, their provisions must not violate mandatory rules relating contracts and commercial companies. Shareholders parties to the agreement or the joint stock company, if is a party to the agreement, can request fulfillment of the obligations arising from the agreements form the obligator. In addition to legal sanctions provided for breach of contractual obligations, shareholders may provide for additional contractual sanctions such as penalty clauses and liquidated damages, suspension of voting rights, or expulsion from the company. Due to the lack legal provisions in Iranian laws, shareholders are not obliged to disclose shareholder agreements before Company Registrar Office. Moreover, shareholder agreements cannot be invoked to the detriment of third parties such as non-agreement shareholders, company creditors or the government.

کلیدواژه‌ها English

Shareholders’ agreements

Enforcement

mandatory rules

third parties

الف-کتب و مقالات

الف-1. فارسی
- ستوده تهرانی، حسن (1388)، حقوق تجارت، ج 1، چاپ بیست و هشتم، تهران: دادگستر.
- ستوده تهرانی، حسن (1390)، حقوق تجارت، ج 2، چاپ بیست و هشتم، تهران: دادگستر.
- شهیدی، مهدی (1395)، حقوق مدنی، آثار قراردادها و تعهدات، چاپ هفتم، تهران: مجد.
- صقری، محمد (1393)، حقوق بازرگانی شرکت‌ها، ج1و 2، چاپ اول، تهران: شرکت سهامی انتشار.
- عیسایی تفرشی، محمد (1395)، مباحث تحلیلی از حقوق شرکت‌های تجاری، ج 1، چاپ دوم، تهران: دانشگاه تربیت معلم- مرکز نشر آثار علمی.
- کاتوزیان، ناصر (1380)، قواعد عمومی قراردادها، ج 3، چاپ سوم، تهران: انتشارات سهامی انتشار با همکاری بهمن برنا.
- کاتوزیان، ناصر (1388)، قواعد عمومی قراردادها، ج 2، چاپ هشتم، تهران: شرکت سهامی انتشار.
- کاتوزیان، ناصر (1391)، عقود معین (مشارکت‌ها، صلح)، ج 2، چاپ نهم، تهران: گنج دانش.
- کاتوزیان، ناصر (1396)، حقوق مدنی (نظریه عمومی تعهدات)، چاپ هشتم، تهران: میزان.
- کاتوزیان، ناصر (1396)، مقدمه علم حقوق و مطالعه در نظام حقوقی ایران، چاپ اول، تهران: گنج دانش.
- پاسبان، محمدرضا (1393)، «آثار اعمال حقوقی مدیران و مدیرعامل شرکت‌های سهامی پس از انقضای دوره مدیریت ایشان»، فصلنامه دیدگاه‌های حقوق قضایی، پاییز1393، شماره 67، صص 19- 54.
- صادقی نشاط، امیر (1395)، «اعتبار محدودیت اختیارات مدیران و مدیرعامل شرکت‌های سهامی: نقد رویه قضایی»، فصلنامه پژوهشنامه بازرگانی، پاییز 1395، دوره 20، شماره 80، صص 45- 73.
الف-2. لاتین
- Birkmose, Hanne S., Sergakis, Konstantinos (2019). Enforcing Shareholders’ Duties, Cheltenham: Edward Elgar Publishing.
- Lando, Ole & Hugh Beale (2000). The Principles of European Contract Law, Part 1: Performance, Non-Performance and Remedies, Netherlands: Martinus Nijhoff Publishers.
- Mok, Sebastian, Csach, Kristian and Havel, Bohumil (2018). International Handbook on Shareholders’ agreements: De Gruyter Handbook, Berlin/Boston: Walter de Gruyter GmbH.
- Payne, Jennifer (Hanne Birkmose, ed) (2016). Contractual Aspects of Shareholders’Duties:Shareholders’ duties, Netherland: Kluwer.
- Peel, Edwin, (2007), Treitel on the Law of Contract, London: Sweet & Maxwell.
- Siems, Mathias M. (2008). Convergence in Shareholder Law, Cambridge: Cambridge University Press.
- Andenas, Mads – Junko, Ueda (2007). “Shareholders’ Agreements, Some EU and English Law Perspectives”, TSUKUBA Law Journal, pp.135-154.
- DeMott, Deborah A. (2008). “Irrevocable Proxies”, Australian Law Journal,82, Duke Law School Legal Studies Paper, Paper No.206, pp. 516-520.
- Duffy, Micheal J. (2008). “Shareholders Agreements and Shareholders’ Remedies: Contract versus Statutes”, Bond Law Review, Vol.20, No.2. pp.1-27.
- Mattei, Ugo (1995). “The Comparative Law and Economics of Penalty Clauses in Contracts”, The American Journal of Comparative Law,43, Issue No.3, Summer 1995, pp. 427-444.
- Miliauskas, Paulius (2013). “Shareholders’ Agreements as a Tool to Mitigate Corporate Conflicts of Interests”, International Journal of Private Law, Vol. 6, No.2, pp.109- 131.
- Molano-León, Ricardo (2008). “Shareholders’ Agreements in Close Corporations and their Enforcement in the United States of America”, Bogotá (Colombia), Vol. 117, pp. 219-252.
الف-3 پایان‌نامه‌ها
- Gomtsian, Suren, (2012), The Enforcement of Shareholders’ Agreements: Comparative Analysis of English and Russian Law, Master’s Thesis, Tilburg University.
- Gruodyté, Ingrida (2015). Can Shareholders' Agreement be one of the Measures to Avoid Conflicts of Interests between Minority and Majority Shareholders?, Master’s Thesis, Vytauto Didžiojo universiteta.
- Khamidullina, Yekaterina (2016). Application of Shareholders’ Agreements: What Lessons Can be Learned by Kazakhstan from US, LL.M Short Thesis for Course of Legal Aspects of Corporate Finance, Central European University.
- Molano-León, Ricardo (2006). Shareholders’ Agreements in Close Corporations and their Enforcement, LLM Thesis and Esays.89, University of Georgia School of Law.
برگردان منابع فارسی به انگلیسیBOOKS
- Sotoudeh Tehrani, Hassan (2009), Commercial Law, Volume 1, 28^th edition, Tehran: Dadgostar.
- Sotoudeh Tehrani, Hassan (2011), Commercial Law, Volume 2, 28th edition, Tehran: Dadgostar
- Shahidi-Mehdi (2016), Civil Law, Effects of Contracts and Obligations, 7^th edition, Tehran: Majd
- Seghari-Mohammad (2014), Commercial law of Companies, Volume 1&2, first edition, Tehran: Sherkat e Sahami e Enteshar.
- Issaei Tafreshi-Mohammad (2016), Analytical Studies on Company law, Volume1, Second edition, Tehran: Tarbiat Modares University Press.
- Katuzian- Nasser (2001), General Principles of Contracts, Volume 3, Third edition, Tehran: Sherkat e Sahami e Enteshar in cooperatin with Bahman e Borna.
- Katuzian- Nasser (2009), General Principles of Contracts, Volume 2, 8^th edition, Tehran: Sherkat e Sahami e Enteshar.
- Katuzian- Nasser (2012), Defined Contracts (Partnerships, Settlement), Volume 2, 9^th edition, Tehran: Ganj e Danesh.
- Katuzian- Nasser (2017), Civil Law (General Theory of Obligations), 8^th edition, Tehran: Mizan.
- Katuzian- Nasser (2017), Introduction to Law and Study in Iranian Legal System, first edition, Tehran: Ganj e Danesh.
ARTICLES
- Pasban-Mohammad Reza (2014), Effects of Legal acts of Managers and Managing Directors of Joint-stock Companies after Termination of Term of Their Management, Judicial Law Views Quarterly, Autumn 2014, No.67, pp. 19-54.
- Sadeghi e Neshat, Amir (2016), Validity of limitation of Power of Managers and Managing Directors in Joint Stock Companies: Critique of Judicial Procedure, Journal of Business Research Quarterly, Autumn 2016, Vol.20, No.80, pp.45-73.