مطالعه تطبیقی قانون حاکم بر مسئولیت مدنی در حقوق ایران و انگلیس از منظر تعارض قوانین

طباطبائی, سید محمد صادق; شنیور, قادر

مطالعه تطبیقی قانون حاکم بر مسئولیت مدنی در حقوق ایران و انگلیس از منظر تعارض قوانین

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

سید محمد صادق طباطبائی ¹

قادر شنیور ²

¹ دانشیار گروه حقوق دانشگاه اصفهان

² دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه خوارزمی

چکیده

یکی از مسائل مهم حقوق بین‌الملل خصوصی، جبران خسارت ناشی از حوادث زیانبار است. حقوق بسیاری از کشورها در این خصوص مقررات خاصی دارند و به تبیین مسائل مربوط به مسئولیت مدنی پرداخته‌اند. نگاه اجمالی به مقررات موضوعه حاکی از این است که بسیاری از آن‌ها از حقوق انگلیس پیروی کرده‌اند. در این کشور سالیان متمادی قاعده تجانس و همانندی حاکم بود ولی با تصویب مقررات حقوق بین‌الملل خصوصی، قاعده مزبور جای خود را به قاعده محل وقوع فعل زیانبار داد. در حقوق ایران نسبت به تعیین قانون حاکم بر مسئولیت مدنی قاعده خاصی وجود ندارد، لیکن مقنن می‌تواند همانند حقوق انگلیس قاعده محل وقوع را مبنا قرار دهد و در موارد استثنائی قانون مناسب را به اجرا گذارد.

کلیدواژه‌ها

تعارض قوانین

قانون مناسب

قانون محل وقوع فعل زیانبار

قاعده تجانس و همانندی

قانون مقر دادگاه

عنوان مقاله English

A Comparative Study of the Law Governing the Civil Liability in Iranian and English Law from the Conflict of Laws' Perspective

نویسندگان English

Seyed Mohammad Sadegh Tabatabaei ¹

Ghader Sheneivar ²

¹ Associate Professor, Department of Law, University of Isfahan

² PhD Student in Private Law at Kharazmi University

چکیده English

Compensation for losses caused by the adverse events is one of the important issues in private international law. Many countries have specific regulations on this issue and clarify the civil liability issues. نگاه اجمالی به مقررات موضوعه حاکی از این است که بسیاری از آنها از حقوق انگلیس پیروی کرد ه اند. Taking a quick look at the related regulations shows that many of these countries have followed English law. Similarity rule was being applied in Englandدر این کشوDd for many years, but by enacting the rules of private international law, the mentioned rule was replaced by lex loci delicti commissi – the law of the place where the tort was committed-. There is no specific law for determining the law governing civil liability in Iran. Therefore, like what is done in English law, Iranian legislators can rely on lex loci delicti commissi and enforce the appropriate law in exceptional cases.

کلیدواژه‌ها English

Conflict of Laws

Proper Law

Lex Loci Delicti Commissi

Lex Fori

منابع

الف- فارسی
1. الماسی، نجاد علی؛ حقوق بینالملل خصوصی، چاپ یازدهم، تهران، نشر میزان، ۱۳۹۰.
2. الماسی، نجاد علی؛ میرحسینی، مجید؛ «حاکمیت اراده در تعیین قانون حاکم مسئولیت مدنی در مقررات متحدالشکل روم دو و حقوق ایران»، فصلنامة حقوق خصوصی، سال هفتم، پردیس قم، دانشگاه تهران، ۱۳۸۹، شماره 17.
3. الماسی، نجاد علی؛ افضلیمهر، مرضیه؛ «قانون حاکم بر شبه عقد در تعارض قوانین»، مجله نامه مفید، 1387، شماره ۷۰.
4. الماسی، نجاد علی؛ افضلیمهر، مرضیه؛ «قانون حاکم بر شبه عقد در تعارض قوانین»، مجله نامه مفید، 1387، شماره ۶۷.
5. سلجوقی، محمود؛ حقوق بینالملل خصوصی، جلد دوم، تهران، نشر میزان، چاپ ششم، ۱۳۸۹.
6. کاتوزیان، ناصر؛ قانون مدنی در نظم حقوق کنونی، تهران، نشر میزان، چاپ دوازدهم، ۱۳۸۴.
7. صالحی ذهابی، جمال؛ «مسئولیت مدنی و قانون حاکم بر آن در تعارض قوانین»، فصلنامة صنعت بیمه، پژوهشکدة بیمه، سال هفدهم، ۱۳۸۱، شماره ۳.
8. نصیری، محمد؛ حقوق بینالملل خصوصی، تهران، انتشارات آگاه، چاپ اول، ۱۳۷۱.
9. الکسوانی، عامر محمد؛ موسوعه القانون الدولی خاص، چاپ اول، عمان (اردن)، دار الثقافه، ۱۴۳۱ه.ق.
10. عبدالله، عزالدین؛ القانون الدولی خاص، جلد دوم، مصر، الهیئه المصریه العامه للکتاب، چاپ نهم، ۱۹۸۶م.
11. الهواری، احمد محمد؛ الوجیز فی القانون الدولی خاص الاماراتی، چاپ دوم، عمان (اردن)، اثراء للنشر و التوزیع،۰ ۱۹۷م.
12. الهداوی، حسن؛ القانون الدولی خاص، تنازع القوانین، عمان (اردن)، دارالثقافه للنشر و التوزیع، چاپ دوم، ۱۹۹۷م.
13. یوسف، بن حموده؛ القانون التطبیق علی التزامات غیر التعاقدیه، ۱۶ صفحه، موقع: http://www.4algeria.com
  1. Chuoh, Jason & kaczowska, Alina; Confict of Laws, Second edition, Cavendish Publishing Limited, London, 2000.
  2. Collier, J,G; Conflict of Laws, Third edition, Cambridge University Press, United kingdom, 2001.
  3. Gottschalk, Eckart & Michaels, Ralf & Ruhl, Glesela & Von hein, Jan; Conflict of Laws In a Globalized World, First published, Cambridge University press, United kingdom, 2007.
  4. Milis, Alex; The Confluence of Public And Private International Law, First Published, Cambridge University, Press, United kingdom, 2009.
  5. Mayss, Abla; Principles of Conflict of Law, Cavendish Publishing Limited, Second edition, London, 1996.
  6. O’Brien, John; Conflict of Laws, Second edition, Cavendish Publishing Limited, London, 1999.
  7. Yeo, Tiong; "The Efect of Contract On The Law Governing, Clam In Tort And Equity", Year Book Of Private International Law, ed Andred Bonomi & Paul Volken, St mpfi Publisher. Berne, Germany, 2008.