آثار انتخاب دادگاه در حقوق بین الملل خصوصی ایران و کنوانسیون 2005 لاهه

کابری, محمد مجد; انصاری, اعظم

doi:10.22096/law.2020.115027.1548

آثار انتخاب دادگاه در حقوق بین الملل خصوصی ایران و کنوانسیون 2005 لاهه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

محمد مجد کابری ¹

اعظم انصاری ²

¹ کارشناس ارشد حقوق خصوصی، گروه حقوق خصوصی، دانشگاه فردوسی مشهد، خراسان رضوی، ایران.

² استادیار گروه حقوق خصوصی، دانشگاه فردوسی مشهد، خراسان رضوی، ایران.

10.22096/law.2020.115027.1548

چکیده

رعایت اصل احترام به حاکمیت اراده اشخاص، آثار متعددی را در روابط خصوصی میان آنان چه در عرصه داخلی و چه بین‌المللی به وجود آورده است. یکی از آثار مهم این اصل، معتبر دانستن توافق‌نامه‌های انتخاب دادگاه در عرصه حقوق بین‌الملل خصوصی است. این امر هم در قوانین ملی برخی کشورها و هم برخی اسناد بین‌المللی به‌صراحت بیان شده است. بااین‌وجود‌، به رسمیت شناختن چنین توافقی آثاری را هم برای طرفین توافق‌نامه و هم دادگاه‌های کشورها به دنبال دارد. این پژوهش درصدد تعیین آثار چنین توافق‌نامه‌ای است که با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و تطبیقی و با بررسی برخی مقررات ملی کشورها، به‌ویژه ایران و اسناد بین‌المللی مرتبط نشان می‌دهد پذیرش توافقات انحصاری انتخاب دادگاه هم دارای آثار منفی و هم مثبت برای طرفین توافق و دادگاه‌هاست. اثر منفی توافق یادشده سلب صلاحیت از دادگاه یک کشور و اثر مثبت آن اعطای صلاحیت به دادگاه کشوری دیگر است.

کلیدواژه‌ها

حاکمیت اراده

صلاحیت انحصاری

کنوانسیون 2005 لاهه

دادگاه صالح

توافق‌نامه انتخاب دادگاه

عنوان مقاله English

The Effects of Choice of Court in Iranian Private International Law and Hague Convention 2005

نویسندگان English

Mohammed Mjed Kabry ¹

Azam Ansari ²

¹ M.A of Private Law, Department of Private Law, Ferdowsi University of Mashhad, Razavi Khorasan, Iran.

² Assistant Professor, Department of Private Law, Faculty of Law & Political Science, Ferdowsi University of Mashhad, Razavi Khorasan, Iran.

چکیده English

Respect for the party autonomy principle has many various effects on private relationships at internal and international levels. The enforceability of choice of court agreements in the private international context is one of the most important effects of this principle. This effect has clearly been expressed in the law of some countries and the related international instruments. Recognizing such an agreement has effects on both the parties to the jurisdiction agreement and national courts. The article seeks to illustrate the effects of such an agreement. This article with the descriptive-analytical method and comparative approach with a focus on some national laws especially Iranian law and some related international instruments shows that recognizing the exclusive choice of court agreements has negative and positive effects on the parties and the courts. The negative effect is excluding the jurisdiction of the courts of one country and the positive effect is conferring the jurisdiction to the courts of another country.

کلیدواژه‌ها English

Party Autonomy

Exclusive Jurisdiction

Hague Convention 2005

Competent Court

Choice of Court Agreement

- پیری، فرهاد (1395)، حقوق تجارت بین‌المللی در رویه قضایی ایران، چاپ اول، تهران: جاودانه، جنگل.

- خدابخشی، عبدالله؛ اعظم انصاری و محمدمجد کابری (1397)، «شرایط اجرای احکام خارجی در حقوق ایران و مصر»، مجله حقوق خصوصی، دورۀ 15، شمارۀ 2، صص 349-372.

- شایگان، اسماعیل (1397)، شرط صلاحیت قضایی در حقوق بین‌المللی خصوصی، چاپ اول، تهران: شرکت سهامی انتشار.

- شمس، عبدالله (1396)، آیین دادرسی مدنی- دوره بنیادین، چاپ چهل و هفتم، تهران: دراک.

- کابری، محمدمجد و اعظم انصاری (1398)، «شرایط اساسی توافق صلاحیت در حقوق بین‌الملل خصوصی»، مجله مطالعات حقوقی، دورۀ 11، شمارۀ 2، صص 225-255.

- مافی، همایون و رشید ادبی فیروزجایی (1393)، «صلاحیت دادگاه‌های ایران در قلمرو حقوق بین‌الملل خصوصی»، دانش حقوق مدنی، دورۀ 3، شمارۀ 2، صص 48-63.

- مقصودی، رضا (1394)، «توافق بر دادگاه صالح در قراردادهای بین‌المللی: توجیه و نقد رویه قضایی»، فصلنامه رأی: مطالعات آرای قضایی، دورۀ 4، شمارۀ 11، صص 59-71.

- مهاجری، علی (1387)، مبسوط در آیین دادرسی مدنی، چاپ اول، تهران: فکرسازان.

- حداد، حفیظة (2010)، النظریه العامة فی القانون القضائی الخاص الدولی، چاپ اول، بیروت: منشورات الحلبی الحقوقیة.

- خالد، هشام (2000)، قواعد الاختصاص القضائی الدولی و تعلقها بالنظام العام، چاپ اول، الاسکندریه: منشورات منشأة المعارف.

- الروبی، محمد (2008)، دور الارادة فی تحدید الاختصاص القضائی الدولی، چاپ اول، القاهره: منشورات دارالنهضة العربیة.

- سلامة، احمد عبدالکریم (2000)، فقه المرافعات المدنیة الدولیة، چاپ اول، القاهره: منشورات دارالنهضة العربیة.

- منزلاوی، صالح جاد (2008)، الاختصاص القضائی بالمنازعات الخاصة الدولیة و الاعتراف و التنفیذ الدولی للاحکام الاجنبیة، چاپ اول، الاسکندریه: منشورات دارالجامعة الجدیدة.

- Brand, Ronald & Paul Herrup (2008). The 2005 Hague Convention on Choice of Court Agreements commentary and documents, Cambridge: Cambridge University Press.

- Briggs, Adrian (2015). Civil Jurisdiction and Judgments, 6^thEdition, NEWYORK: Routledge.

- Clermont, Kevin M (2015). ‘‘Governing Law on Forum-Selection Agreements’’, Hastings Law Journal, Issue 3, Vol. 66, pp. 643-673.

- Hartley, Trevor & Masato Dogauchi (2007). Explanatory Report on the 2005 Hague Choice of Court Convention, Hague: The Permanent Bureau of the Conference.

- Keyes, Mary & Brooke Adele Marshall (2015). ‘‘Jurisdiction agreements: exclusive, optional and asymmetric” Journal of Private International Law, Vol. 11, No. 3, pp. 345-378.

- Tang, Zheng Sophia (2014). Jurisdiction and ArbitrationAgreements in InternationalCommercial Law, 1^st Edition, NEWYORK: Routledge.

- &a

ارسال نظر در مورد این مقاله

نام و نام خانوادگی *

نام را وارد کنید.

پست الکترونیکی *

نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.

وابستگی سازمانی *

وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.

توضیحات *

توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)

شناسه امنیتی *