نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار پژوهشی، عضو هیأت علمی سازمان انرژی اتمی ایران

چکیده

قرارداد داوری را باید از قراردادهای فرعی و تبعی تلقی کنیم که همواره به مناسبت یک قرارداد اصلی (بیع, حمل و نقل کالا، بیمه و غیره) منعقد می­شود.
این خصیصة فرعی بودن قرارداد داوری, موجب طرح این سؤال شده است که اگر قرارداد اصلی باطل باشد یا فسخ شود، بطلان و فسخ آن چه تأثیری در قرارداد داوری دارد؟ اگر بطلان یا فسخ قرارداد اصلی را مؤثر در حیات قرارداد داوری بدانیم، با این دور باطل مواجه می­شویم که بطلان قرارداد اصلی موجب بطلان قرارداد داوری است و داوری که براساس قرارداد داوری باطل به بطلان قرارداد اصلی رأی صادر می­­کند, رأی باطل و بی اثری صادر کرده است.
به خاطر رفع چنین اشکالی، در اغلب کشورهای دنیا این نظر پذیرفته شده است که قرارداد داوری از قرارداد اصلی مستقل است و در نتیجه بطلان قرارداد اصلی موجب بطلان قرارداد داوری نیست.
این راه حل را قانون­گذار ایران در قانون داوری تجاری بین المللی مصوب 1376 پیش بینی کرده لیکن در قانون آیین دادرسی مدنی آن­را نپذیرفته است.
موضوع این مقاله مطالعه اصل استقلال شرط داوری از قرارداد اصلی و تبیین مبانی نظری پذیرش این اصل در حقوق تطبیقی و سپس بررسی و نقد راه حل دوگانه­ای است که حقوق ایران در خصوص این اصل در پیش گرفته است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Arbitration Agreement vis– a –vis the Main Contract. A Comparative Survey

نویسنده [English]

  • Rabia Eskini

Research Associate Professor of the Atomic Energy Organization of Iran

چکیده [English]

The arbitration agreement should be considered as a collateral contract which is inserted in the main contract (sale, carriage of goods, insurance, etc).Therefore, the question raised is whether the invalidity of the main contract could have any legal effect on the arbitration agreement. In case the response would be positive, we should admit that we are, here, facing a vicious circle, for, the arbitrator who makes a decision declaring the main contract invalid, declares in fact that he has no competence to decide as an arbitrator due to the fact that the invalidity of the main contract means that the arbitration clause was invalid as well.
For the purposes of preventing such a dilemma most legal systems have opted for the theory of severability of the arbitration agreement and, therefore, do not consider that in case of the invalidity of the main contract the arbitration agreement should be considered invalid as well.
The theory of severability has been admitted by the Iranian Law on International Commercial Arbitration, but rejected by the Code of Civil Procedure.
The object of this article is to study the issue in question in comparative law as well as to analyze and evaluate the so called dualistic solution adopted by the Iranian legislation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • International commercial Arbitration
  • Arbitration clause
  • Arbitration agreement
  • Main contract
  • Theory of Severability_ Collateral contract
منابع
1_ اشمیتوف، کلایوام، حقوق تجارت بین الملل، ترجمه دکتر بهروز اخلاقی­و دیگران، تهران، سمت،1378, ج2.
2_ جعفریان، منصور، «تأملاتی بر لایحه داوری تجارتی بین المللی 1»، مجلس و پژوهش، شماره سیزدهم.
3_ جنیدی، لعیا، قانون حاکم در داوری­های تجاری بین الملی، تهران, نشر دادگستر، چاپ اول، 1376.
4_ _______، نقد و بررسی تطبیقی قانون داوری تجاری بین المللی مصوب 26/6/76، تهران, انتشارات دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، چاپ اول، 1378.
5_ سیفی، سیدجمال، «قانون دادرسی تجاری بین المللی ایران همسو با قانون نمونه داوری انستیرال», مجله حقوقی دفتر خدمات، شماره 23، سال 1377.
6_ صفایی، سیدحسین، «سخنی چند دربارة نوآوری­ها و نارسایی­های قانون داوری تجاری بین المللی»، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، شماره 40، تابستان 1377.
7_ _______، قواعد عمومی قراردادها، تهران, نشر میزان، چاپ اول، 1382.
8_ کاتوزیان، ناصر، قواعد عمومی قراردادها، انتشارات بهنشر، 1368, ج3.
9_ موحد، محمدعلی، درس هایی از داوری­های نفتی، انتشارات دفتر خدمات حقوقی بین المللی، چاپ اول، 1374, ج1.
1_ Alexandre, note sous Cass.civ.18 mai 1971,D.1972.
2_ Collier and Lowe, The Settlement of Disputes in International Law, Institutions and procedures, Oxford University Press,2000.
3_ Craig, Park and Poulsson, International Chamber of Commerce Arbitration, Second Ed. ICC publication,S.A. Paris, 1990.
4_ David (R.), L arbitrage dans le commerce international, Economica, Paris, 1982,no 214.
5_ de Boisseson, Le droit francais de l arbitrage interne et international, Ed.joly, Paris 1990.
6_ Fouchard, "Quand un arbitrage esti-il international?",Rev. de l, arbitrage, 1970.
7_ Franceskakis,"Le principe jurisprudentiel de l, automomie de l accord compromissoire" Rev. de l arbitrage, 1974 p.67.
8_ Goldman,(B.), "Regles de conflit, regles d application immediates et regles materielles dans l arbitrage commercial international," cite par Boisseson, op.cit.,no.577.
9_ Horsmans,"La loi belge du 19 mai 1988 sur l arbitrage",Rev. de l arbitrage 1999.
10_ Leboulanger, les contrats entre Etats et entreprises etrangeres, Economica, Paris, 1985.
11_ Motulsky, note sous Cass, civ.7 mai 1963, Rev.crit.d.i.p.1963,615.
12_ _______’ note sous Cass, Civ.2e,20 juin 1957, J.C.P. 1958.II.10773.
13_ Redfern, Hunter and Smith, Law and Practice of International Commercial Arbitration, Second Ed, London, Sweet and Maxwell, 1991.
14_ Rene David, L arbitrage dans le commerce international, Economica, Paris, 1982.
15_ Robert, note sous Cass.civ.7 mai 1963,D. 1963, 545.
16_ Schwebel,"The Severability of Arbitration Agreement in International Arbitration", The Salient Problems, Cambridge 1987.
17_ Wetter,"Salient Features of Swedish Arbitration Clauses", 1983, Yearbook of Arbitration Institute of Stockholm Chamber of Commerce.
CAPTCHA Image