ماهیت بیمه مسئولیت در حقوق ایران با رویکردی تطبیقی در حقوق انگلیس

محقق داماد, سید مصطفی; ملائکه پورشوشتری, سیدمحمدحسین

ماهیت بیمه مسئولیت در حقوق ایران با رویکردی تطبیقی در حقوق انگلیس

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

سید مصطفی محقق داماد ¹

سیدمحمدحسین ملائکه پورشوشتری ²

¹ استاد حقوق دانشگاه شهید بهشتی

² استادیار دانشگاه شهید چمران

چکیده

به‌رغم رشد فزایندة میزان استفاده از بیمه‌های مسئولیت مدنی، هنوز ماهیت حقوقی این قرارداد آشکار نیست. توجیه آثار این قرارداد بر طرفین آن و اشخاص ثالث زیان‌دیده، صرفاً با تکیه بر شناخت ماهیت این قرارداد ممکن خواهد بود. فاصله گرفتن از قواعد عمومی قراردادها در بیمه‌نامه‌های مسئولیت، نظیر تعهد بیمه‌گر در پرداخت خسارت به شخص ثالث زیان‌دیده حتی در صورت عمد بیمه‌گذار و سایر مواردی که با قواعد عمومی توجیه‌پذیر نمی‌باشند، همگی نشان از آن دارد که باید برای این نوع بیمه‌ها یک ماهیت مستقل در نظر گرفت. هر چند در ایران نیز مانند انگلیس می‌توان از نظریه تعهد به نفع شخص ثالث و پرداخت خسارت منتسب به بیمه‌گذار سخن گفت، اما به نظر می‌رسد ماهیت قرارداد بیمه مسئولیت اجباری، تضمین جبران خسارت زیان‌دیده به حکم قانون و در محدوده قرارداد بیمه باشد.

کلیدواژه‌ها

بیمه

مسئولیت

بیمه مسئولیت مدنی

تعهد به نفع شخص ثالث

عنوان مقاله English

The Nature and Basis of Liability Insurance in Law of Iran with Comparative Study in English Law

نویسندگان English

Seyyed Mostafa Mohaghegh Damad ¹

Seyed Mohammad Hassan Malaekehpour Shooshtari ²

² Assistant Professor of Shahid Chamran

چکیده English

Despite increase in the use of liability insurances, the legal nature of such contracts is not clear. The justification of impact of this contract on the contracting parties and the injured third parties is only possible by understanding the nature of such contracts. Inapplicability of the general rules of contracts in liability policies such as the obligation of the insurer in paying compensation to the injured third parties even when the insured causes damage intentionally and other instances which cannot be justified relying on general rules, all indicate that the nature of these insurance contracts must be looked at on their own. Although, like England, in Iran we can speak of an obligation in favor of a third party and paying damage attributed to the insured, it seems that the nature of the contract is the compulsory liability, guarantee of the compensation for the injured by the rule of law and within the insurance contract

کلیدواژه‌ها English

Insurance

Liability

Liability Insurance

Third Party Beneficiary

الف- فارسی
1. امامی، سید حسن؛ حقوق مدنی،‌ جلد 1، تهران، انتشارات اسلامیه، 1362.
2. ایزانلو، محسن؛ شروط محدود کننده و ساقط کننده مسئولیت در قراردادها، تهران، شرکت سهامی انتشار، 1386.
3. حسینی طرقی، مرتضی محمد؛ توجیه ماهیت حقوقی تعهد به سود شخص ثالث، مجله کانون وکلا، 1332، شماره 36.
4. صادقی، محمود؛ تعهد به نفع شخص ثالث در حقوق فرانسه، انگلیس و فقه امامیه، تهران، امیر کبیر، 1383.
5. کاتوزیان، ناصر؛ محسن ایزانلو، مسئولیت مدنی (بیمه مسئولیت مدنی)، جلد سوم، دانشگاه تهران، 1387.
6. _______ ؛ قواعد عمومی قراردادها، جلد سوم، تهران، شرکت انتشار، 1376.
7. کریمی، آیت؛ کلیات بیمه، پژوهشکده بیمه مرکزی، تهران، چاپ نهم، 1386.
8. محقق داماد، سید مصطفی؛ «تعهد به نفع شخص ثالث از نظر شیخ انصاری»، مجله تحقیقات حقوقی، دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، 1375، شماره 17ـ16.
9. محمدی، سامک؛ «تمییز تعهد به نفع شخص ثالث از نهادهای حقوقی مشابه»، پژوهشنامه حقوق و علوم سیاسی، 1385، شماره دوم و سوم.
10. بهاءالدین، مسعود؛ خویرة، سعید؛ «الآثارالمترتبةعلیعقدالتأمینمنالمسئولیةالمدنیة»، کلیةالدراسات العلیا فی جامعة النجاح الوطنیة فی نابلس، فلسطین 2008.
  1. G.H.Treitel; 1995, The Law of Contract, Ninth edition, London, Sweet&/Maxwell.
  2. Insurance law, 2007, London, charter book.
  3. Liability Insurance, 1998, London, Charter Book.
  4. John Birds; 1997, Moderm insurance law, London, Sweet & Maxwell, fourth edition.
  5. Richard, Lewis; 2005,"The relationship between tort law and insurance in England and Wales, in Tort Law and Liability Insurance", Gerhard. Wanger (ed.), European Center of Tort and Insurance Law, Springer Wien New York.