دوفصلنامۀ علمی حقوق تطبیقی

دوفصلنامۀ علمی حقوق تطبیقی

امکان‌سنجی اجرای دکترین معادل‌ها: مطالعه تطبیقی تعیین دامنه حمایت از اختراع با نگاهی بر قانون حمایت از مالکیت صنعتی 1403

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
10.22096/law.2026.2093470.2382
چکیده
در رسیدگی به دعاوی نقض حق اختراع، یکی از اساسی‌ترین گام‌ها تعیین دامنه حمایت از اختراع است. چگونگی تعیین این دامنه و روش تفسیر ادعاهای اختراع نقشی کلیدی در احراز نقض حق ایفا می‌کند. در نظام حقوقی ایران، رویه مشخص و مدونی برای تفسیر ادعاهای اختراع وجود ندارد. این خلأ حقوقی چالش‌های متعددی را در زمینه ثبت اختراعات و رسیدگی به دعاوی نقض حق آن‌ها ایجاد کرده است. این مقاله با بهره‌گیری از روش کیفی و شیوه توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای، در پی پاسخ به دو پرسش اساسی است: کشورهای پیشگام در حوزه حقوق مالکیت فکری چه روش‌هایی را برای تفسیر ادعاهای اختراع و تعیین دامنه حمایت در دعاوی نقض حق به کار گرفته‌اند؟ و مناسب‌ترین رویکرد برای نظام حقوقی ایران با توجه به ظرفیت‌های قانون حمایت از مالکیت صنعتی مصوب ۱۴۰۳ کدام است؟ با توجه به تغییر رویکرد قانون‌گذار در قانون جدید، فرضیه پژوهش آن است که به‌کارگیری دکترین معادل‌ها و روش‌های مکمل اجرای آن می‌تواند گامی مؤثر در همگام‌سازی نظام ثبت اختراع ایران با استانداردهای بین‌المللی و تسهیل رسیدگی به دعاوی نقض حق باشد. این تحقیق در چهار بخش تنظیم شده است: نخست، تبیین چالش‌های ناشی از فقدان معیار مشخص برای تفسیر ادعاها؛ دوم، مقایسه رویکرد کشورهای مختلف؛ سوم، بررسی مفهوم دکترین معادل‌ها؛ و در پایان، ارزیابی ظرفیت‌های حقوقی ایران برای اجرای این دکترین.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The Feasibility of Implementing the Doctrine of Equivalents: A Comparative Study on Determining the Scope of Patent Protection with a Focus on the Iranian Industrial Property Protection Act of 2024

نویسندگان English

Saeed Habiba 1
Fatemeh Shabkhiz 2
Parsa Mohammadiha 3
Mani Mohseni kia 2
1 Private Department, Faculty of Law and Political Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran.
2 Faculty of Law and Political Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran
3 Faculty of Law and Political Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده English

In addressing patent infringement disputes, one of the most fundamental steps is determining the scope of patent protection. The method used to define this scope and the approach adopted to interpret patent claims play a central role in establishing infringement. In Iran’s legal system, however, no clear and codified procedure exists for interpreting patent claims. This gap has created challenges in patent registration and in the adjudication of infringement disputes. Using a qualitative descriptive analytical method and relying on library research, this article seeks to answer two principal questions: what interpretive methods have leading intellectual property systems adopted to determine the scope of protection in patent infringement cases, and which approach would be most suitable for implementation in Iran in light of the capacities of the Industrial Property Protection Act of 2024? Considering the legislator’s revised approach to patent rights in the 2024 Act, the paper hypothesizes that adopting the doctrine of equivalents, together with complementary enforcement mechanisms, would constitute an effective step toward aligning Iran’s patent system with international standards and facilitating infringement adjudication. The research is structured in four sections: first, the challenges arising from the absence of clear interpretive criteria; second, a comparative analysis of foreign approaches; third, the conceptual foundations of the doctrine of equivalents; and finally, an evaluation of Iran’s capacity to implement this doctrine.

کلیدواژه‌ها English

claim construction
doctrine of equivalents
intellectual property law
patent
patent infringement
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 17 آبان 1405