دوفصلنامۀ علمی حقوق تطبیقی

دوفصلنامۀ علمی حقوق تطبیقی

بررسی تطبیقی ماهیت و آثار شرط ‌مسقط ‌فعلیت ‌تعهد در فقه ‌امامیه و حقوق‌کامن‌لا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار، گروه فقه و حقوق، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران.
2 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران.
چکیده
یکی از شروط پرکاربرد در قراردادهای تابع حقوق کامن‌لا، شرط مسقط ‌فعلیت ‌تعهد یاconditionz subsequent  است. این شرط واقعه یا حالتی را شامل می‌شود که درصورت تحقق، تعهد یک طرف را نسبت‌به دیگری خاتمه می‌دهد و ضمانت اجرای قوی درجهت انجام تعهدات برای مشروط‌‌علیه ایجاد می‌کند. باوجوداین، می‌توان ادعا‌ نمود که نه‌تنها هیچ‌یک از نهادهای فقهی‌حقوقی با این شرط تطابق و هم‌پوشانی ندارد، بلکه هیچ پژوهشی نیز در راستای تبیین این شرط مهم، در منابع علمی داخلی مشاهده نمی‌شود. اگرچه بسیاری از احکام و عملکرد کلی آن در حقوق‌کامن‌لا را می‌توان فردی جامع میان شرط ‌فاسخ و حق ‌معلق‌ فسخ در فقه‌امامیه تلقی نمود و صحت اشتراط آن در قرارداد را به‌موجب احراز صحت این‌دو در فقه‌ امامیه و حقوق ‌مدنی، بر‌مبنای عمومات و اصول قراردادی مثل اصل‌صحت و اصل‌حاکمیت‌اراده اثبات نمود.
آثار شرط مسقط ‌فعلیت ‌تعهد با مطالعۀ تطبیقی پرونده‌ها، آرای قضات و تحلیل‌های حقوق‌دانان کامن‌لا روشن‌تر می‌شود. بر ‌همین ‌اساس می‌توان گفت که با اشتراط شرط مسقط ‌فعلیت ‌تعهد در قرارداد، اثر الزام به تحقق این شرط، به‌صورت موظف بودن مشروط‌علیه به انجام کلیۀ اقدامات لازم و معقول درجهت تحقق شرط و ادامۀ رابطۀ قراردادی است و آثار عدم تحقق آن، منوط به نحوۀ اشتراط در قرارداد، قصد متعاملین و علت عدم تحقق آن، می‌تواند انفساخ یا ایجاد حق ‌فسخ برای یک یا هر دو طرف باشد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

A Comparative Study of the Nature and Effects of the Condition Subsequent in Imamiyyah Jurisprudence and Common Law Legal System

نویسندگان English

Ali Jafari 1
Zahra Javanmardi 2
1 Associate Professor, Department of Jurisprudence and Law, Farabi College, University of Tehran, Qom, Iran.
2 PhD student in Islamic Jurisprudence and Law, Faculty of Theology, College of Farabi, University of Tehran, Qom, Iran.
چکیده English

One of the most commonly used conditions in contracts governed by common law is the condition subsequent, which refers to an event or circumstance that, if it occurs, terminates the obligation of one party to the other and creates a strong guarantee of enforcement. Nevertheless, it can be claimed that not only do none of Iran's jurisprudential institutions align or overlap with this condition, but no research can also be found in domestic scientific sources to explain this important condition. However, many of its functions in common law can be considered as a comprehensive individual between the condition of termination and the suspended right of termination in Imamiyyah jurisprudence, and the validity of stipulating such a condition in contracts can be proven based on the validity of these two concepts in Imamiyyah jurisprudence and civil law, supported by general and contractual principles such as the principle of validity and the principle of sovereignty of the will.
The effects of the condition subsequent become clearer through a comparative study of cases, judicial rulings, and analyses by common law jurists. Accordingly, it can be argued that stipulating a condition subsequent in a contract imposes an obligation on the obligated party to take all necessary and reasonable actions to fulfill the condition and maintain the contractual relationship. The consequences of its non-fulfillment, depending on how the condition is stipulated in the contract, the intent of the parties, and the reason for its non-fulfillment, may result in the termination of the contract or the creation of a right of termination for one or both parties.

کلیدواژه‌ها English

Condition subsequent
Condition precedent
Termination condition
Suspended right of termination
Contractual terms of Common law
Effects of the condition subsequent
  1. سیاهۀ منابع

    الف- منابع فارسی:

    ابراهیمی، سعید، ایوب منصوری، و محمد بای. «بررسی فقهی حقوقی ماهیت شرط انفساخ خودبه‌خودی عقد». فصلنامۀ پژوهش‌های فقه و حقوق اسلامی 0، شمارۀ ۳۴ ( زمستان ۱۳۹۲): ۲۷‑۳۸.

    جعفری لنگرودی، محمدجعفر. دایرةالمعارف عمومی حقوق (الفارق). جلد ۱و ۲، تهران: انتشارات گنج دانش، ۱۳۸۸.

    دیانی، عبدالرسول. قواعد عمومی قراردادها. تهران: انتشارات میزان، ۱۳۹۵.

    دیانی، عبدالرسول. «مفهوم شرط فاسخ از منظر فقه اسلام و حقوق فرانسه و حقوق ایران». فصلنامۀ تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی (دانشنامه‌های حقوقی سابق) ۲، شمارۀ ۴ (پاییز ۱۳۹۸): 268‑236. https://doi.org/10.22034/law.2019.239621.

    سیاح، احمد. فرهنگ بزرگ جامع نوین سیاح؛ عربی- فارسی- مصور. چاپ دهم. جلد ۳، تهران: انتشارات کتابفروشی اسلام، ۱۳۶۵.

    شهیدی، مهدی. حقوق مدنی ۳ (آثار قراردادها و تعهدات). تهران: انتشارات مجد، ۱۳۸۹.

    شهیدی، مهدی. حقوق مدنی ۵ (سقوط تعهدات). تهران: انتشارات مجد، ۱۳۸۶.

    فارسانی، فرشاد. « شرط متأخر در اعمال حقوقی» پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه قم، ۱۳۸۶.

    فتحی، محمدرضا (دادرس دادگاه عمومی بخش خاوران). «دادنامۀ مستدل درخصوص شرط فاسخ»، آخرین دسترسی در ۲۳ تیر ۱۳۹۸. www.ekhtebar.com/?p=46967.

    قانون مدنی.

    کاتوزیان، ناصر. حقوق مدنی عطایا. چاپ سوم. جلد ۳، تهران: انتشارات گنج دانش، ۱۳۷۷.

    کاتوزیان، ناصر. قواعد عمومی قراردادها. جلد ۳، تهران: انتشارات شرکت سهامی انتشار با همکاری بهمن برنا،‌۱۳۷۱.

    محقق داماد، سید مصطفی. نظریۀ عمومی شروط و التزامات در حقوق اسلامی. تهران: مرکز نشر علوم اسلامی، ۱۳۸۸.

    نقیبی، سید ابوالقاسم، و رسول مخصوصی. «بررسی تطبیقی شرط فاسخ از منظر فقه امامیه و حقوق ایران و مصر»، آموزههای فقه مدنی‌ ۹، شمارۀ ۱۶ (مهر ۱۳۹۶): 130‑105.

     

    ب- منابع عربی:

    روحانی، سید محمد.  المرتقی الی الفقه الارقی کتاب الخیارات. العدد ۱، تهران: انتشارات دارالجلی (مؤسسة الجلیل للتحقیقات الثقافیة)، ۱۴۲۰ه.ق.

    طباطبایی یزدی، سید محمدکاظم بن عبدالعظیم. حاشیة المکاسب. العدد ۲، قم: انتشارات اسماعیلیان، ١۴٢١ه.ق.

    نجفی، شیخ محمدحسن. جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام. العدد ۲۲، تهران: انتشارات دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۶۸.

     

    ج- منابع لاتین:

    Aberfoyle Plantations Ltd v Cheng [1960] AC. 115; (1959) 3 All ER 910.

    Barber v Crickett [1958] NZLR 1057 (SC).

    Boote v RT Shiels Ltd., [1978] 1 NZLR 445 (CA).

    Buhrer v Tweedie [1973] 1 NZLR 517 (SC).

    1. Vincent, Steven. “Conditional Contracts and Contractual Conditions in the Law of Vendor and Purchaser.” Auckland University Law Review 5, no. 2 (1985): 206‑223.

    Eastman v Bowis [1962] NZLR 954 (SC).

    Fauvarque-Cosson, Bénédicte. Draft Chapter on Conditional Obligations. Rome: UNIDROIT, 2009.

    Frampton v McCully [1976] 1 NZLR 270 (CA).

    1. and S. Koikas v. Green Park Construction Pty. Ltd., (I970) V.R. 142.

    Hunt v Wilson, [1978] 2 NZLR 261, 267 (CA).

    Lowvelder group. “What are suspensive conditions?” Last modified October 12, 2017. https://lowvelder.co.za/408380/what-are-suspensive-conditions/ 

    Mc Morland, D.W. “A Practitioners' Guide To Conditions Precedent And Subsequent.” Auckland Law Faculty Seminar Series 8, no. 3 (1980): 103‑127.

    Proksch, Louis. “In Praise Of Conditions Subsequent.” University of Western Australia Law Review 14, no. 4 (1982): 333-353.

    Reporoa Stores Limited v Treloar [1958] NZLR177.

    Suttor v. Gundowda Pty. Ltd., (1950), 81 C.L.R. 418.

    Wex Definitions Team. “Condition Subsequent.” Last modified July 25, 2022. https://www.law.cornell.edu/wex/condition_subsequent

ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.