دوفصلنامۀ علمی حقوق تطبیقی

دوفصلنامۀ علمی حقوق تطبیقی

بررسی نقش دادگاه‌ها در ترغیب طرفین دعوا به حل‌وفصل غیر قضایی اختلاف؛ مطالعه تطبیقی نظام‌های حقوقی کامن‌لا، رومی- ژرمنی و ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
علی حدادزاده 1
مهدی حسن زاده 2
1 دانش آموخته دکتری حقوق خصوصی دانشگاه قم، قم، ایران.
2 دانشیار گروه حقوق خصوصی دانشگاه قم، قم، ایران.
10.22096/law.2022.138011.1783
چکیده
امروزه، به دلیل محدودیت محاکم دادگستری­ در رسیدگی قضایی به حجم گسترده دعاوی که گاه موجب طولانی شدن بیش‌ازحد رسیدگی به یک پرونده می‌گردد، لزوم توجه به شیوه ­های حل‌وفصل غیر قضایی اختلاف ضرورتی انکارناپذیر است. برای نیل به این هدف، تعیین جایگاه محاکم در ترغیب متداعیین به حل‌وفصل دعوا از طرق غیر قضایی که از مزایای بسیار، همچون تسریع در ختم نزاع و کاهش حجم پرونده‌های ارجاعی به محاکم برخوردار است، دارای ضرورت دوچندان می‌گردد. این نوشتار با هدف بررسی محدوده­ نقش دادگاه­های ایران در ترغیب متداعیین به حل‌وفصل دوستانه­ دعوا، در تطبیق با دیگر نظام­های حقوقی، همچون کامن­لا و رومی- ژرمنی نگارش شده است. دستاورد نوشتار بدین‌صورت است که نظام حقوقی ایران، با توجه به قانون­های آیین دادرسی کیفری و حمایت خانواده، در میان سکوت قانون آیین دادرسی مدنی، هم‌راستا با دیگر نظام­های حقوقی، به نقش قضات دادگستری در ترغیب طرفین دعوا به حل‌وفصل غیر قضایی­ دعوا توجهی ویژه کرده است، لیکن به دلیل نقص قانون آیین دادرسی مدنی در این رابطه، عملاً شاهد نقش‌آفرینی چشمگیر قضات ایرانی در این زمینه نیستیم که نیاز است این مسئله از سوی قانون‌گذار ایرانی اصلاح شود.
کلیدواژه‌ها
رسیدگی غیر قضایی به دعوا
نقش محکمه در رسیدگی غیر قضایی
رسیدگی دوستانه به دعوا
نقش محکمه در رسیدگی دوستانه
نقش محکمه در ترغیب به رسیدگی دوستانه

عنوان مقاله English

Examining the Role of the Courts in Persuading the Litigants through Non-Judicial Dispute Resolution; A Comparative Study of Common Law, the Romano-Germanic and Iranian Legal Systems

نویسندگان English

Ali Haddadzadeh Shakiba 1
Mahdi Hassanzadeh 2
1 Ph.D. in Private Law, Qom University, Qom, Iran.
2 Associate Professor, Department of Private Law, University of Qom, Qom, Iran.
چکیده English

Nowadays through the bulky extent of body allegations to each other in the courts, make legal systems confronting with many problems, like much longevity of cases prosecution, pay attention to some substitutionary options instead of formal courts procedures. As example can indicate, is amiable resolutions which today, more or less, use to being utilized. In the way, the most important to notify, is courts roles in encouraging of parties to compromise with each other completely or partially through the amiable resolutions, out of engaging courts time. The present contribution by the prospect presented, after conceptualizing the amiable resolutions, tries to outlines courts roles in encouraging of parties in triangular legal systems; common law, civil law and Islamic Iranian law.
As the contribution conclusion, it would be so amazing to know that all these triangular legal systems by their basic rules have been paying attention, much more than can be imagined, to the judge roles in encouraging parties to amiable resolutions. However, through the vacuum of Iran civil procedure law in the present case, although, in presence of some other laws indicating the matter like; criminal procedure law & family law, Iranian today judges through the lack of acknowledgement because of civil procedure law vagueness, have no colorful role in the indicated field that is necessary to be reformed.

کلیدواژه‌ها English

Amiable Resolutions
Courts Roles in Encouraging of Parties in Amiable Resolutions
Alternative Amiable Resolutions
Conciliation Sessions
کتب و مقالات
الف-1. فارسی
 قرآن کریم.
حسینی، سیدمحمد. «نقش میانجی‌گری در فصل دعاوی و پاسخ‌دهی به نقض هنجارها»، مجله­ دانشکده­ حقوق و علوم سیاسی، شماره صفر (1378).
درویشی هویدا، یوسف. شیوه­های جایگزین حل‌وفصل اختلاف. تهران: انتشارات میزان، 1393.
شیروی، عبدالحسین. داوری تجاری بین‌المللی. تهران: انتشارات سمت، 1398.
کوشه، ژرارد. آیین دادرسی مدنی فرانسه. ترجمه سیداحمدعلی هاشمی، تهران: مؤسسه انتشارات دادگستر، 1391.
هادی، سولماز و مرتضی حاجی‌پور. «بررسی شیوه‌های جایگزین حل‌وفصل اختلاف از منظر حقوق ایران و فقه امامیه»، فصلنامه­ علمی پژوهشی فقه و مبانی حقوق اسلامی، شماره 1(1395).
الف-2. عربی
الانصاری، مرتضی. القضاء و الشهادات. قم: مجمع الفکر الاسلامی، 1415 ق.
تویسرکانی، محمدنبی بن احمد. لئالی الاخبار. کتابخانه دیجیتالی شبکه الفکر.
الحسینی العاملی، محمدبن الحسن. مواعظ العددیه. قم: طلیعه النور، 1384.
حلبی، ابوالصلاح. الکافی فی الفقه. کتابخانه دیجیتالی نور.
الحلی، ابن ادریس. السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی. جلد 2 قم: مؤسسه النشر الاسلامی، 1410 ق.
الحلی، المحقق. شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام. قم: النشر دارالمهدی، 1403 ق.
طوسی، محمد بن حسن. المبسوط فی فقه الامامیه. جلد 7 و 8، قم: المکتبه المرتضویه، 1410 ق.
العاملی الجبعی، الشهید زین‌الدین بن علی. مسالک الافهام الی تنقیح الاسلامی. قم: مجمع الفکر الاسلامی، 1410 ق.
النجفی، شیخ محمدحسن. جواهر الکلام فی شرح الاسلام. جلد 40، تهران: دارالکتاب الاسلامیه، 1395.
الف-3. انگلیسی
Dragas, Dacian. Alternative Dispute Resolution in European Administrative law. First print, Romania: Cluj Napoca, 2014.
Ferron, Solange. Les Modes Amiables de Reglement des Diffrends. XV Conference des Juristice de Letat, Vol. 22. 2012.
Fiadjoe, Albert. Alternative Dispute Resolution. First published, London: Cavendish publishing, 2004.
Weiner, Merger. A Parent-partner Status for American Family law. First print, New York: Cambridge University Press, 2015.
Kohut, Nester C. Therapeutic Family Law. Secend Edition, Chicago: Family Law Publication, 1968.
Morgan, Karen. Conciliation Courts. First Print, USA: Winconcin legislative staff, 1978.
Noaks, J & Noaks, L. School Based Peer Mediation as a Strategy for Social Inclusion. Second print, France: Pastoral Care in Education, 2009.
P.Cox, Richard, E.Miller, Mary. Simple Justice: An Investigative Study of Conciliation Courts. www. Googlebooks, 2004.
Rivier, Marie, Claire. Les Modes Alfernatifs de Reglement des Conflits. University Jean Monnet-Saint- Etienne, 2001.
Rodop. B.V. Conciliation- Compulsion – Conversion. First Print, Netherland: Amesterdam Institution..
Sime, Stuart. A Practical Approach to Civil Procedure. Twenth Edition: Oxford University, 2016.
Societe Davocate. Les Modes Alternatifs de Reglement des Conflits. Lexavoue 32, 2013.
Sourdin, Tania. Alternative Dispute Resolution & the Courts. First Edition, the Federation Press, 2004.
Van Rhee, CH. European Traditions in Civl Procedure. First print, London: Intersentia, 2006.
Wardle, Iyan Dennis, C. Nolan, Laurence. Family Law in the USA. First Print, Britain: Wolters Kluwer, 2009.
Yahnstan, Peter. Negotiating with Giants. First print, United States: Penguine Books, 2008.
B) Websites
www.cairn.info/ Les Mediation/ Pierre gallery, 2018.
www.cedr.com/ Dispute Resolution, 2010.
www.dispute-resolution.uk.com/ Practical Dspute Resolution Servises, 2010.
www.lingue.fr/ La Negociation_La Mediation_ La Conciliation, 2018
www.localcourt.justice.nsw.gov.au/ Amiable Dispute Resolution.
www.lorman.com/ In the Legal Section/ Social Security Basic & Advanced Planniing Straregies.
www.mediate.com/ Mediation in Family Cases.
www.osbar.org/ Alternative Dispute Resolution.
www.wikipedia.com/ Settlement Conference, 2015.
www.wipo.int/ Alternative Dispute Resolution.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.
دوفصلنامۀ علمی حقوق تطبیقی
دوره 9، شماره 2 - شماره پیاپی 18
پاییز و زمستان 1401-پیاپی 18
اسفند 1401
صفحه 129-154