بررسـی کارایی بیمه اجباری وسیله نقلیـه با نگاه تحلیل اقتصادی حقوق

ابدالی, مهرزاد

بررسـی کارایی بیمه اجباری وسیله نقلیـه با نگاه تحلیل اقتصادی حقوق

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسنده

مهرزاد ابدالی

استادیار حقوق دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)

چکیده

نظام‌های «بیمه اجباری وسیله نقلیه» و «بیمه مسؤولیت بدون تقصیر» نظام‌هایی هستند که با ادعای ناکارا بودن مسؤولیت مدنی در مقام جبران خسارت، مطرح شده‌اند. طرفداران نظام مسؤولیت مدنی بر این باورند که در مسؤولیت مدنی به انگیزه‌ها و محرک‌های حفظ سلامتی، اهمیت بسیار داده شده است و بنابراین واجد کارایی است و بیمه اجباری شخص ثالث نیز باید با مسؤولیت مدنی همگام باشد. اما طرفداران طرح مسؤولیت بدون تقصیر چنین ادعایی را انکار می‌کنند. در این مقاله با بررسی ادعاها و استدلال‌های هر یک از این نظام‌ها، نشان داده شده است که در ادبیات حقوق و اقتصاد یا تحلیل اقتصادی حقوق، کارایی نظام مسؤولیت بدون تقصیر از حیث بازدارندگی اصولاً انکار شده است و نظام مسؤولیت مدنی از حیث کارایی و بازدارندگی اهمیت مرکزی یافته است اما ضرورت دارد بیمه‌گر بتواند بر رفتار عاملان نظارت کند تا بیمه اجباری کارایی بیشتری پیدا کند.

کلیدواژه‌ها

مسؤولیت بدون تقصیر

مسؤولیت مدنی

بیمه اجباری

کارایی

عنوان مقاله English

A Comparative Study of Efficiency of Compulsory Insurance for Motor Vehicles in Perspective of Economic Analysis of Law

نویسنده English

Mehrzad Abdali

Assistant Professor of Law, Imam Khomeini International University

چکیده English

The compulsory insurance system and no–fault compensation systems are designed to overcome alleged deficiencies in the tort system as a means of compensation. Tort proponents argue that the tort system provides important safety incentives but this is generally discounted by no fault advocates. This article surveys the compulsory insurance and no–fault compensation literatures and concludes that the law and economics literature has not shown much concern with efficient no–fault design and the main focus has been the adequacy of the tort system as a system of compensation and deterrence. Then, it is necessary to pay more attention to the control of risky behavior of agents by insurer, by which compulsory insurance can be more efficient.

کلیدواژه‌ها English

No-fault

Tort

Compulsory Insurance

Efficiency

منابع

الف- فارسی
1. ایزانلو، محسن؛ نقد و تحلیل قانون اصلاح قانون بیمه اجباری، فصلنامه حقوق، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، زمستان 1387، دوره 38، شماره 4.
2. بابایی، ایرج؛ حقوق بیمه، انتشارات سمت، چاپ دوم، 1383.
3. ______ ؛ مبانی نظری رویکرد تحلیل اقتصادی حقوق، پژوهش حقوق و سیاست، 1386، سال نهم، شماره 23.
4. بادینی، حسن؛ فلسفه مسؤولیت مدنی، شرکت سهامی انتشار، چاپ اول، 1384.
5. خدابخشی، عبدالله؛ بیمه و حقوق مسؤولیت مدنی، معاونت حقوقی و توسعه قضایی (اداره کل تدوین لوایح و برنامه‌ها)، چاپ اول، 1388.
6. طهماسبی، جواد؛ گفتمان دامنه مسؤولیت در قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مصوب سال 1387، مجله حقوفی دادگستری، 1388، شماره 68.
7. کاتوزیان ناصر؛ ایزانلو، محسن؛ مسؤولیت مدنی، جلد سوم: بیمه مسؤولیت مدنی، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ اول، 1387.
8. کاتوزیان ناصر؛ مسؤولیت خاص دارنده اتومبیل، در: مسؤولیت ناشی از حوادث رانندگی، چاپ دوم، انتشارات دانشگاه تهران، 1381.
9. محمدی، محمد مهدی؛ حقوق بیمه (مسؤولیت و شخص ثالث)، نشر میزان، چاپ اول، 1385.
  1. Carroll, Stephen J. and James S. Kakalik; 1991, "No-Fault Automobile Insurance: A Policy Perspective" Santa Monica, CA: RAND, Institute for Civil Justice. Compensation, Vol 1.
  2. Dewees, Donald N., Duff, David and Trebilcock, Michael J; 1996, Exploring the Domain of Accident Law, Oxford, Oxford University Press.
  3. Fawer, Henry, Compulsory Insurance in Practice, 2009, The Yale Law Journal, No. 71.
  4. Franklin, Marc A; 1997, "Replacing the Negligence Lottery: Compensation and Selective Reimbursement", 53 Virginia Law Review.
  5. Gaudry, Marc; 1998, "The Effects on Road Safety of the Compulsory Insurance, Flat Premium Rating and No-Fault Features of the 1978 Quebec Automobile Act", in Osborne Commission (ed), Report of Inquiry into Motor Vehicle Accident, Compensation in Ontario, Volume 2, 1998.
  6. Ison, Terence G. (ed); 1980, Accident Compensation: A Commentary on the New Zealand Scheme, London, Croom Helm.
  7. Kochanowski, Paul S. and Young, Madelyn V; 1985, "Deterrent Aspects of No Fault Automobile Insurance: Some Empirical Findings", 52 Journal of Risk and Insurance.
  8. Landes, Elisabeth M; 1992, "Insurance, Liability, and Accidents: A Theoretical and Empirical Investigation of the Effect of No-Fault Accidents", 25 Journal of Law and Economics.
  9. Marc A. Franklin; 1967, Replacing the Negligence Lottery: Compensation and Selective Reimbursement, 53 Virginia Law Review.
  10. Medoff, Marshall H. and Madaginno, Joseph P; 1982, An Empirical Analysis of No-Fault Insurance, Evaluation Review, Vol. 6.
  11. Michael J. Trebilcock; 1989, Incentive Issues in the Design of 'No-Fault' Compensation Systems, The University of Toronto Law Journal Vol. 39, No. 1.
  12. Posner Richard A; 1975, "A Comment on ‘No-Fault Insurance for all Accidents", 13 Osgoode Hal Law Journal.
  13. Rolph, John E; Hammitt, James K. and Houchens, Robert L; 2001, Automobile Accident, The Yale Law Journal, No. 38.
  14. Shavell, Steven; 2004, Economic Analysis of Accident Law, ttp://papers.ssrn.com/so13/papers.cfm?abstract_id=367800.
  15. Trebilcock, Michael J; 1989, "Incentive Issues in the Design of “No-Fault” Compensation Systems" 39 University of Toronto Law Journal.
  16. With, J. Michelle; 1999, No-fault for motor Vehicles: An Economic Analysis, http: papers. ssrn.com/ papers.tat/ id =174288.
  17. Zador, Paul L. and Lund, Adrian; 1986, "Re Analyses of the Effects of No-Fault Auto Insurance on Fatal Crashes", 53(2) Journal of Risk and Insurance.
ب- لاتین