نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسنده

عضو هیأت علمی گروه حقوق دانشگاه مفید

چکیده

قرارداد تعهد به پرداخت نفقه یا تأسیس عایدی، موضوع ماده 768  قانون مدنی که در قالب عقد صلح پیش­بینی شده است، از جمله نهادهایی است که می‌تواند در موضوعات مدنی و تجاری بسیاری ایفای نقش نماید و پاره‌ای از ایرادات حقوقی و شرعی نسبت به برخی قراردادها را رفع نماید. در این مقاله سعی بر آن است تا گسترة کارایی این ماده را در موضوعاتی، همچون: مصالحه عمری با حق انتقال به فرزند، بیمه عمر، قراردادهای پیمانکاری، قراردادهای حمل و نقل مسافر، عملیات بانکی (اعطای تسهیلات وام و قبول سپرده‌گذاری با اخذ و پرداخت بهره ثابت)، اوراق قرضه، اخذ تنزیل و بهره و قراردادهای حمل و نقل کالا و بیمه آن، به تصویر کشیم.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Obligation of Subsistence or Constitution of Rent An Analysis of the Scope and Content of Article 768 of the Iranian Civil Code

نویسنده [English]

  • Nematollah Olfat

Faculty member of Mofid University Law Department

چکیده [English]

Contract of obligation to subsistence or constitution of rent which is the subject of Article 768 of the Iranian Civil Code in the context of settlement contract is among the institutions capable of playing a role in various civil and commercial issues and solving certain legal and fiqhi problems relating to some contracts. This article is an attempt to explore the scope of application of the said provision in areas such as strict settlement, life insurance, enterprise contracts, and contracts for carriage of passengers, banking operations (loan facilities, acceptance of deposit with fixed interest), debentures, discount and interest and contracts for transportation of goods and their insurance

کلیدواژه‌ها [English]

  • Obligation of Subsistence
  • Constitution of Rent
  • Contract of Life Annuity
  • Life Estate Obligation for a Third Party
  • Banking operations
  • Debentures
  • Discount and Interest
منابع
1- انصاری، ولی الله، کلیات حقوق قراردادهای اداری، تهران، نشر حقوقدان، چاپ اول، 1377 ش.
2- البرزنجی، سعدی اسماعیل عبدالکریم، الاشتراط لمصلحة الغیر فی الفقه الغربی و الفقه الاسلامی، بغداد، مطبعه راپه رین، 1974 م.
3- تفرشی، عیسی و الفت، نعمت الله «مبانی فقهی و حقوقی ماده 768 قانون مدنی»، نامه مفید، سال نهم، 1382، شماره 40.
4- جعفری لنگرودی، محمدجعفر، حقوق مدنی (رهن و صلح)، تهران، گنج دانش، اول، 1370.
5- جعفری لنگرودی، محمدجعفر، دائرة المعارف حقوق مدنی و تجارت، ج1، تهران، مؤلف، مشعل آزادی، 1356.
6- جمالیزاده، احمد، بررسی فقهی عقد بیمه، قم، انتشارات دفتر تبلیغات حوزه علمیه قم، اول 1380.
7- جمعی از نویسندگان، سیاستهای پولی، انتخاب ابزاری به عنوان جایگزین سیاست انتشار خرید و فروش اوراق قرضه با توجه به موازین اسلامی، تهران، معاونت امور اقتصادی وزارت امور اقتصادی و دارایی، اول، 1373 .
8- السنهوری، عبدالرزّاق احمد، نظریة العقد، ج2، بیروت، لبنان، منشورات الحلبی الحقوقیه، الطبعة الثانیه، 1998 م.
9- شرایط عمومی پیمان، برنامه دوم عمران کشور 1349 و قانون محاسبات عمومی سال 1366.
10- شفیعی مازندرانی، محمد، وام و ربا در نگرش اسلامی، مشهد، مؤسسه چاپ آستان قدس رضوی، چاپ اول، 1379 .
11- شهیدی، مهدی، حقوق مدنی (آثار قراردادها و تعهدات)،ج3، تهران مجمع علمی و فرهنگی مجد، چاپ اول، 1382.
12- شهیدی، مهدی، «صلح مال در برابر تعهد به پرداخت مستمری»، مجموعه مقالات، تهران، نشر حقوقدان، چاپ دوم، 1378.
13- عبده بروجردی، محمد، حقوق مدنی، قزوین، انتشارات طه، چاپ اول، 1380.
14- کاتوزیان، ناصر، الزامهای خارج از قرارداد (ضمان قهری)، ج1، تهران، انتشارات دانشگاه، تهران، چاپ دوم، 1378.
15- کاتوزیان، ناصر، حقوق مدنی (قواعد عمومی قراردادها)، ج1،  تهران، شرکت انتشار با همکاری بهمن برنا، چاپ دوم، 1376.
16- کرمی، محمدمهدی و پورمند، محمد، مبانی فقهی اقتصاد اسلامی، تهران، پژوهشکده حوزه و دانشگاه، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت)، چاپ اول، 1380.
17- کورنو، جیرار، المصطلحات القانونی، ج1، بیروت، مجد، المؤسسة الجامعیة للدراسات و النشر و التوزیع، 1998 م.
18- معرفت، محمدهادی، «ربا از گناهان کبیره و استثنا ناپذیر است»، نامه مفید، شماره سیزدهم.
19- الموسوی الخمینی، سیدروح الله، تحریر الوسیله، ج1، نجف اشرف، مطبعة الاداب، 1387 ق.
20- موسویان، سیدعباس، بانکداری بدون ربا از نظریه تا عمل، تهران، مؤسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر، اول، 1379.
21- میرمعزی، سیدحسین، عقد صلح و جعاله: بدیل مناسبی برای عقود بانکی، تهران، مؤسسه تحقیقات پولی و بانکی، پژوهشکده بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، 1378.
22- نوری کرمانی، محمدامیر، موضوع شناسی ربا و جایگاه آن در اقتصاد معاصر، قم، مؤسسه بوستان کتاب قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ اول، 1381.
23- هدایتی، سیدعلی اصغر و جمعی از نویسندگان، عملیات بانکی داخلی- 2 (تخصیص منابع)، تهران، مؤسسه عالی بانکداری ایران، هفتم، 1380.
24- قانون انتشار اسناد خزانه و اوراق قرضه مصوب 2/7/1348 و اصلاحیه مصوب 21/1/1350.
25- قانون بیمه مصوب 1316.
26- قانون تجارت.
27- قانون عملیات بانکی بدون ربا مصوب 1362.
28- قانون مدنی.
29- Padfield, Colin F & P.L.A.Barket: Law made simple, seventh Ed, Oxford        (Made Simple Books), 1989.
30- Code Civile Francais.
CAPTCHA Image