نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 استادیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

چکیده

به­ صورتِ سنتّی، در تحقق اعتبار امر مختومه، وحدت موضوع، طرفین و سبب دعوا شرط دانسته می­شود. در حقوق فرانسه، این شرط به­صراحت در مادّۀ 1351 قانون مدنی پیش­بینی شده است. با این حال، دیوان کشور فرانسه در سال 2006 با صدور رأیی اصراری، موسوم به رأی سزارو، وحدت سبب را از شرایط تحقق اعتبار امر مختومه خارج نمود. در پیِ صدور این رأی، اصلی با عنوان «اصل تجمیع اسباب موجهۀ دعوا» بر آیین دادرسی مدنی فرانسه حاکم شد. در حقوق ایران به­رغم آنکه دکترین، تردیدی در شرط بودن وحدت سبب در تحقق اعتبار امر مختومه ندارد، اما در قوانین موضوعه، نشانی از این شرط نیست. رویۀ قضایی نیز اغلب با نگاه به قوانین موضوعه، وحدت سبب را در تحقق اعتبار امر مختومه ملحوظ ننموده است. پیدایش اصل تجمیع اسباب موجهه در حقوق فرانسه و بحث­های انتقادی ناظر بر آن، فرصت جدیدی برای تحلیل این موضوع در حقوق ایران ایجاد نموده است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Principle of Concentration of Arguments

نویسندگان [English]

  • Abbas Karimi 1
  • Reza Shokoohizadeh 2

1 Professor, Faculty of Law and Political Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran.

2 Assistant Professor, Faculty of Law and Political Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran.

چکیده [English]

Three unities are required traditionally in fulfillment on res judicata. In French Law, this condition is provided in art. 1351 of Civil Code. Despite this article, French cour de cassation in a judgment so called Cesareo in 2006, removed the unity of cause from the conditions of res judicata. Subsequently principle of concentration of arguments (principe de concentration des moyens) was established in French Law. In Iranian Law, despite the fact that doctrine does not hesitate in necessity of unity of cause res judicata, in positive law there is no sign of this condition. Accordingly, Iranian Jurisprudence does not regard unity of cause as a necessary condition of res judicata. Creation of Principle of Concentration of Arguments in French law and subsequently, appearance of critical discussions about this principle, rendered an opportunity in Iranian Law to reconsidering the conditions of fulfillment of res judicata in positive law and jurisprudence?

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cause of Case
  • Subject of Case
  • Evidence
  • Principle of Concentration of Arguments
  • Principle of Concentration of Cases
  • Principle of Completeness

ـ بازگیر، یدالله (1392)، تشریفات آیین دادرسی مدنی در آئینۀ آرای دیوان­عالی کشور، چاپ سوم، تهران: انتشارات فردوسی.

ـ پژوهشگاه قوۀ قضائیه (1396)، آرای قضایی شعب دادگاه‌های تجدیدنظر استان تهران (حقوقی)- بهار 1393، چاپ اول، تهران: انتشارات قوۀ قضائیه.

ـ پژوهشگاه قوۀ قضائیه (1393)، آرای قضایی شعب دادگاه‌های تجدیدنظر استان تهران (حقوقی)- شهریور 1391، چاپ دوم، تهران: انتشارات قوۀ قضائیه.

ـ شمس، عبدالله (1381)، آیین دادرسی مدنی، چاپ سوم و اول، تهران: میزان.

ـ کاتوزیان، ناصر (1396)، اعتبار امر قضاوت شده در دعاوی مدنی، چاپ پنجم، تهران: نشر دادگستر.

ـ عموزاد مهدیرجی، رضا (1395)، ایرادات قضایی بر نحوۀ طرح دعاوی حقوقی، چاپ سوم، تهران: نشر دادگستر.

ـ متین دفتری، احمد (1381)، آیین دادرسی مدنی، چاپ دوم، تهران: مجد.

ـ معاونت آموزش و تحقیقات قوۀ قضائیه (1392)، مجموعه نشست‌های قضایی: مسائل آیین دادرسی مدنی، چاپ دوم، تهران: انتشارات جاودانه.

ـ شمس، عبدالله (1393)، «سبب، امور موضوعی و توصیف آن‌ها در دعاوی مدنی»، مجلۀ تحقیقات حقوقی، دورۀ 17، شمارۀ65، صص1-24.

Callé, Pierre; Dargent, Laurent (2017). Code Civile, Paris: Dalloz.

ـ Cornu, Gérard; Foyer, Jean (1996). Procédure civile, Paris: PUF.

ـ Croze, Hervé; Morel, Christian (1988). Procédure civile, Paris: Press Universitaire de France.

ـ De Leval, George (2005). Eléments de procédure civile, Bruxelles: Larcier.

ـ Guinchard, Serge; Chainais, Cécile; Ferrand, Frédérique (2014). Procédure civile: Droit interne et droit de l’Union européen, 32e éd, Paris: Dalloz.

ـ Larguier, Jean; Conte, Philipe; Blanchard, Christophe (2010). Droit judiciaire privé: procédure civile, 20e éd, Paris: Dalloz.

ـ Blondel, Phillippe (2012). “La charge de la concentration et le respect d’un principe de complétude”, JCP, 9 avr, 2012, pp.746-753.

ـ Bléry, Corrine (2010). “Question prioritaire de constitutionnalité, jurisprudence Cesareo et office du juge: impossible conciliation”, LexisNexis, 10 juin 2010, no 6, pp.124-137.

ـ Bolard, George (2010). “L’autorité de chose jugée et les principes directeurs du procès”, in : Mélanges Sawczuk, pp.62-68.

ـ Charle-Neveu, Brigitte (2012). “Principe de concentration des moyens et avocats: un dangereux consensus”, Gaz. Pal., 17 avril 2012, pp. 340-346.

ـ Deshayes, Olivier (2008). “L’office du juge à la recherche de sens”, Recueil Dalloz, no 16, chroniques, pp.1102-1109.

ـ Donnier, Anne (2015). “La concentration des moyens est conforme à la convention européenne de sauvegarde des droits de l’homme”, Lexbase la lettre juridique, 28 mai 2015, pp. 1-3.

ـ Donnier, Anne (2016). "Faut-il codifier le principe de concentration des moyens dans le Code de procédure civile? "in 40em anniversaire de Code de procédure civile, pp. 240-248, Paris: Panthéon-Assas.

ـ Gautier, Pierre-Yves (2008). “La faculté pour le juge de soulever d’office un moyen de droit et la protection effective de l’acheteur”, RTD, pp. 174-177, Paris : Dalloz Revues.

ـ Grandjean, Jean (2013). “Réflexions d’un praticien sur le principe de concentration des moyens”, Gaz. Pal. 9 mars, 2013, pp.21-25.

ـ Guinchard, Serge (2009). “L’autorité de la chose qui n’a pas été jugées à l’épreuve des nouveaux principes directeurs du procès civil”, Mélange G. Wiederkehr, Paris: Dalloz.

ـ Kebir, Mehdi (2014). “Application au défendeur du principe de concentration des moyens”, 22 mars 2014, Actualité-Dalloz, pp. 388-390.

ـ Marais, Astrid (2011). “Modulation dans le temps des revirements de jurisprudence”, Requiem, la Semaine Juridique, 27 Juin 2011, no 26, pp. 331-342.

ـ Strickler, Yves Christian (2011). “La concentration des moyens et la nouvelle procédure d’apple” in : ARA Annual Congress Proceedings, 35th ARA Congress, "POLITEHNICA” University of Timisoara, Romania, pp. 184-188.