مطالعه تطبیقی وضعیت حقوقی معاملات صغیر و مبانی اعتبار آن‌ها در حقوق ایران و انگلستان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده حقوق مالکیت فکری دانشگاه قم

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد حقوق خصوصی جامعة‌المصطفی العالمیه (ص)

10.22096/law.2019.34503

چکیده

یکی از مشترکات همۀ نظام‌های حقوقی در زمینۀ حقوق قراردادها لزوم اهلیت معاملی طرفین قرارداد است. رشد قوای فکری و دماغی اشخاص برای استیفای حقوق مالی، یکی از ملاک‌های تعیین این صلاحیت است. از این رو، بر مبنایی کهن در حقوق قراردادها، معاملات طیفی از اشخاص ـ از جمله کودکان که به فقدان یا نقصان ارادۀ انشاء قرارداد دچارند، جز در موارد استثنایی ـ فاقد اعتبار حقوقی است. اما امروزه و با ارتقای نسبی ضریب دانایی ابنای بشر و شاید رسوخ اندیشه‌های حقوق بشری در حمایت از منافع اشخاص، حقوق قراردادهای کشورها نیز «اعتبار و الزام حقوقی» معاملات نوعاً نافع صغار و «قابلیت ابطال» شماری از قراردادهای نافع ولی ریسک‌پذیر وی و نیز نظارت ولی را جهت کاهش شمار قراردادهای باطل صغار پیش‌بینی کرده است. اشتراک اجمالی نظام‌های حقوقی دو کشور ایران و انگلستان در اتخاذ برخی مبانی واحد و برخی رویکردهای فوق از یک سو و اختلاف آن‌ها در موارد دیگر، می‌تواند زمینۀ مناسبی برای بررسی تطبیقی تأسیسات حقوقی دو کشور باشد. بر پایۀ این اشتراکات و اختلافات، می‌توان از قانون‌گذار داخلی انتظار داشت ترتیبات حقوقی‌ای را فراهم آورد که منجر به آماده‌سازی صغیر برای حیات حقوقی وی بعد از بلوغ می‌شود، نظیر آنچه در حقوق قراردادهای انگلستان ـ با اعتبار قراردادهای سودمند صغیر ـ پیش‌بینی شده است.

کلیدواژه‌ها


منابع

الف ـ فارسی

  1. امامی، سیدحسن، حقوق مدنی، ج 1، تهران: انتشارات اسلامیه، 1385.
  2. جعفری لنگرودی، محمدجعفر، مبسوط در ترمینولوژی حقوق، تهران: گنج دانش، 1388.
  3. شهیدی، مهدی، حقوق مدنی، ج1، تشکیل قراردادها و تعهدات، تهران: مجد، 1386، چاپ ششم.
  4. ـــــــــــــــ ، حقوق مدنی3، تعهدات، تهران: مجد، 1394.
  5. صفایی، سیدحسین؛ و سیدمرتضی قاسم‌زاده، حقوق مدنی، اشخاص و محجورین، تهران: سمت،1393، چاپ بیست‌ویکم.
  6. کاتوزیان، ناصر، حقوق مدنی، قواعد عمومی قراردادها، ج2، تهران: شرکت سهامی انتشار، 1388، چاپ اول.
  7. ـــــــــــــــ ، حقوق مدنی، قواعد عمومی قراردادها، ج3، آثار قراردادها، تهران: شرکت سهامی انتشار، 1387، چاپ پنجم.
  8. نوین، پرویز، حقوق مدنی تطبیقی، حقوق قراردادها و تعهدات، تهران: کتابخانۀ گنج دانش،1390، چاپ اول.
    1. Chris Turner. Contract Law, (2st ed.). Hodder Education, London, United Kingdom, 20 Dec 2009.
    2. Guenter Treitel. The Law of Contract, (11st ed.). Sweet & Maxwell, London, 2003.
    3. Hugh Beale. Chitty on Contracts, General Editor, Vol 1 , (31st ed.). Sweet & Maxwell, London, 2012.
    4. Jack Beatson FBA, Andrew Burrows FBA QC (Hon), John Cartwright. Anson's Law of Contract, (29th Revised edition.). Oxford University Press, Oxford, United Kingdom, 17 Oct 2010.
    5. Michael Furmston. Cheshire, Fifoot and Furmston's Law of Contract, (16th Revised edition.). Oxford University Press, Oxford, United Kingdom, 25 Oct 2012.
    6. Paul Richards. Law of Contract, (9st ed.). Pearson Longman, Harlow, United Kingdom, 2009.
    7. Chaplin v Leslie Frewin (Publishers) Ltd [1966].
    8. Chaplin v Leslie Frewin (Publishers) Ltd[1966]Ch 71 at 88.
    9. Chapple v Cooper, 13 M & W 252 at 258, 1844.
    10. Clements v London and North Western Rly Co (1894) 2 QB 482.
    11. Codington v Codington, L.R. 7 H.L. 854, 1875.
    12. Cowern v Nield 2 KB 419 at 422, 1912.
    13. Dale v Copping, Huggins v Wiseman, 1690.
    14. Davies v Beynon-Harris, 47 TLR 424; Settled Land Act 1925, s 27 (2), 1931.
    15. De Francesco v Barnum, 45 ChD 430, 1890.
    16. Doyle V. white city stadium, 1KB 110 at 131, per Slesser LJ, 1935.
    17. Fawcett v Smethurst, 84 LJKB 473, 1914.
    18. Flower v London and North Western Rly Co [1894] 2 QB 65.
    19. Flower v London and North Western Rly Co[1894] 2QB65.
    20. Goode v Harrison, 5B & Ald 147 at 169, per Best J, 1821.
    21. Hamilton v Hamilton, 1 Ch. 396, 1892.
    22. Helps v Clayton, 17 CBNS 553, 1864.
    23. Lovell and Christmas v Beauchamp, AC 607 at 611, 1894.
    24. Martin v Gale, 4 ChD 428 at 431, per Jessel MR, 1876.
    25. Nash v Inman, 2 KB 1, 1908.
    26. Nelson v Stocker, 4 De G & J 458, per Turner LJ at 464, 1859.
    27. North Western Ry. v M'Michael, 5 Exch 114 at 123, 1850 .
    28. Peters v Fleming,  6 M&W 42 at 46–7, per Parke B, 1840.
    29. ProformSports Managemen Ltd v Proactive Sports Management Ltd, 2006, 543.
    30. R Leslie Ltd v Sheill, 3 KB 607 at 612–13, per Lord Sumner, 1914.
    31. Roberts v Gray, 1 KB 520 at 528, 1913.
    32. Ryder v Wombwell, LR 4 Exch 32 at 38, 1868.
    33. Sir WC Leng & Co Ltd v Andrews, 1 Ch 763 at 769, 1909.
    34. Steinberg v Scala (Leeds) Ltd, 2 Ch 452 at 461, 1923.
    35. Whywall v Champion, 2 Stra 1083, 1738.

ب ـ لاتین

ج ـ پرونده‌ها و قوانین