نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشکدة حقوق دانشگاه شهید بهشتی

10.22096/law.2019.34500

چکیده

ظاهر کلی کالا یا خدمت، علاوه بر ایجاد زیبایی و جذابیت، می‌تواند به عنوان شناسۀ منبع عمل کرده و به مصرف‌کنندگان در تمییز منبع یاری رساند. به بیان دیگر، در بسیاری از موارد، خریداران بر اساس ظاهر محصولات و خدمات یا به اصطلاح لباس تجاری، منشأ آن‌ها را تشخیص داده و دست به انتخاب می‌زنند. از این رو، زمانی که ظاهر کلی کالا یا خدمت به گونه‌ای طراحی شود که بتواند به عنوان شناسۀ منبع عمل کند، شایسته است مورد حمایت قرار گیرد. با توجه به خلأ تحقیقاتی در این زمینه، این مقاله بر آن است به این پرسش‌ها پاسخ دهد که لباس تجاری در حقوق علامت تجاری کشورها چه جایگاهی دارد؟ و آیا در ایران از لباس تجاری حمایت می‌شود؟ مقالۀ حاضر با رویکرد توصیفی‌ـ‌تحلیلی نتیجه می‌گیرد که به رغم حمایت مقررات و رویۀ قضایی نظام‌های حقوقی مختلف از لباس تجاری، در ایران، طرح یا بسته‌بندی محصولات به عنوان علامت تجاری پذیرفته نمی‌شود. 

کلیدواژه‌ها

منابع

الف ـ فارسی

  1. امیری، حسین‌علی (1388)، اجرای حقوق مالکیت صنعتی در مقررات سازمان جهانی تجارت و حقوق ایران، تهران: نشر میزان.
  2. باقری، محمود؛ و زهرا بابایی (1390)، «حمایت از علائم تجاری در برابر رقابت غیرمنصفانه»، مجلۀ حقوق خصوصی، دورۀ 8، ش2.
  3. حبیبا، سعید؛ و زهرا شاکری (1389)، دکترین استیفای حق در حقوق مالکیت فکری، تهران: انتشارات سمت.
  4. شمس، عبدالحمید (1382)، حقوق مالکیت بر علائم تجاری و صنعتی، تهران: انتشارات سمت.
  5. فیض، مروارید (1392)، زوال حق مالکیت بر علائم تجارتی، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، حقوق مالکیت فکری، تهران: دانشگاه تهران.
  6. میرحسینی، سیدحسن (1390)، حقوق علائم تجاری، تهران: نشر میزان.
  7. وصالی محمود، رضا (1384)، «مطالعۀ تطبیقی حقوق ناشی از ثبت علامت تجاری»، مجلۀ حقوقی دادگستری، ش 50ـ51.
    1. Aoki, Hiromichi (2001), "On the Ground: Trade Marking in Japan", available: <http://trademarks.thomsonreuters.com/article ground-trademarking -japan?cid=98>.
    2. Asschenfeldt, Sigrid (2003), "Protection of Shapes as Trademarks", IIP Bulletin, available: <http://www.iip.or.jp/e/e_summarypdf /detail2002 /e14_14.pdf>
    3. Bouchoux, Deborah (2013), Intellectual Property, The Law of Trade marks, Copyrights, Patents and Trade Secrets, US, Delmar- Cengage Learning, 4th ed.
    4. Caslowitz, Carl (1993), "Trade Dress and Section 43 (A) of the Lanham Act. Protection for "Total Image" of the Visual Displays of Software Applications ", The Journal of Law and Technology, Vol.33, No.1.
    5. Cohen, Amy (2010), "Following the Direction of TrafFix Trade Dress Law and Functionality Revisited", The Intellectual Property Law Review, Vol.50, No.4.
    6. Corneau, Theresa (2011), Trade Mark Practice in Canada: A Practical Guide, Borden Ladner Gervais, Canada, LLP.
    7. Cronin, Charles (2015), "Lost & Found: Intellectual Property of the Fragrance Industry; From Trade Secret to Trade Drass", USC Gould School of Law, Legal Studies Working Paper Series178, available at: <http://law.bepress.com/cgi/viewcontent.cgi?article=1312&context=usclwps-lss>.
    8. Handelman, Jeffery (2012), "Stretching Trade Mark Laws to Protect Product Design and Packaging", American Bar Association, Vol.4, No.3.
    9. Holah, Mark (2014), "Shapes of Things: The Protection of Three-Dimensional Trade marks in the EU", INTA Bulletin, Vol.69, No.1.
    10. Hughes, Julie (2010), "A Practical GuideNon-Conventional/ Traditional Trade Marks in Africa", available at:<http:// www.Spoor.com /home/25/files/Newsletter/3924SpoorNewsletter Dec2010.pdf >.
    11. Hughes, Justin (2015), "Cognitive and Aesthetic Functionality in Trade Mark Law", Cardozo Law Review, Vol.36, No.4.
    12. Izumi, Junko (2013), "Three-Dimensional Trade Mark Registration in Japan", Journal of the International Trade Mark Association, Vol.103, No.4.
    13. Johnson, Jenny (1993), "Two Pesos, Inc. v. Taco Cabana, Inc.:The Supreme Court's Expansion of Trade Dress Protection Under Section 43 (a) of the Lanham Act", Loyola University Chicago Law Journal, Vol.24, Iss.2.
    14. Joy Liebesman, Yvette (2014), "Rethinking Trademark Functionality as a Question of Fact", Nevada Law Journal, Vol.15, Iss.1.
    15. Ma, Qiang (2015), "Shape Trade Marks–An International Perspective- China", IPO International Trademark Law and Anti-Counterfeiting Committee , available at:<http://www.ipo.org/wp-content/uploads/ 2015/06/ IPO ShapeTrademarks.pdf>.
      1. Mackie, Jenny and Logan Keeffe, Dawn (2009), A Reference Guide to the Australian Trademark System, Canada, Pizzeys.
      2. Mateu, Catherine (2014), "Protection of Nontraditional Trademarks and Its Relations to Trade Dress in France and the EU: The End of the French Exception?", INTA Bulletin, Vol.69, No.3.
      3. Mccarthy. Thomas (1992), McCarthy on Trademarks and Unfair Competition, New York, Clark Boardman Callaghan, 4th ed.
      4. Myburgh.Andre (2006), "South Africa: Distinctiveness of Container Marks", International Trade Mark Association, Vol.61, No.8.
      5. Ono, Shoen (1999), Overview of Japanese Trade Mark Law, Yuhikaku Publishers, 2nd ed.
      6. Palladino, Vincent (2003), "Trade Dress Functionality After TrafFix the Lower Courts Again", International Trademark Association, Vol.93, No.6.
      7. Piva de Andrade, Gustavo; and Rodrigo Borges Carneiro (2010), "Trade dress protection in Brazil", World Trademark Review, available at:<http://www.worldtrademarkreview.com/Magazine/Issue/ 26/Country-correspondents/BrazilDannemann-Siemsen>
      8. Presented by INTA Emerging Issues Committee -Design Rights Subcommittee (2007), "The Nexus of Design Rights and Trademark Rights", available at:<http://www.inta.org/Advocacy/Docume nts/INTADesignRightsTrademark RightsNexus2007.pdf>.
      9. Reese, Joel (1994), "Defining the Elements of Trade Dress Infringement Under Section 43 (A) of the Lanham Act", Texas Intellectual Property Law Journal, Vol.103, Iss.2.
      10. Renck, Andreas (2015), "Shape Trade Marks –An International Perspective- Europe", IPO International Trade Mark Law and Anti-Counterfeiting Committee, available at:<http://www.ipo.org/wp -content/uploads/2015/06/IPOShape Trademarks.pdf>.
      11. Research Report by the Europe Subcommittee of the Trade Dress Committee and the Europe Subcommittee of the Non-Traditional Marks Committee (2007), "Trade Dress Protection in Europe", available at:<http://www.inta.org/Advocacy /Documents/ INTATrade DressEurope2007.pdf>.
      12. Sandberg, Scott (2009), "Trade Dress: What Does It Mean?", Franchise Law Journal, Vol.29, No.1.
      13. Sequeira, Antonia (2001), "Wal-Mart Stores, Inc. v. Samara Bros.", Berkeley Technology Law Journal, Vol.16, Iss.1.
      14. Sie, Karen; and Wall, Kristin (2014), "Update on Regulatory Naming Issues and Recent Pharmaceutical Trade Mark Cases in Canada", available at:<http://www.Norton rosefulbright.Com /files/update-on-regulatory-naming-issues-and-recent-pharmaceutical -trade-mark-cases-in-canada-pdf-68kb-114098.pdf>.
        1. Smith, Lars (2005), "Trade Distinctiveness: Solving Scalia’s Tertium Quid Trade Dress Conundrum", Michigan State Law Review, Vol.2005, Iss.1.
        2. Straus, Naomi (2012), "Industry Trade Dress Protection for Cuisine: Monetizing Creativity in a Low-IP", UCLA Law Review, Vol.60.
        3. Sya, Nancy (2003), "Presumed Functional Until Rebutted: The Increased Difficulty of Obtaining Trade Dress Protection with an Expired Utility Patent", Santa Clara Law Review, Vol.43, No.3.
        4. Visser, Dirk (2014), On Page Summaries Trade Mark Case Law ECJ, Amsterdam, Klos Morel Vos & Schaap.

ب ـ لاتین