نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 استاد دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی

2 دانش‌آموختة دکتری حقوق جزا و جرم‌شناسی دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری

10.22096/law.2019.34497

چکیده

هنگامی‌که شخصی به دیگری حمله می‌کند، هدف اولیۀ مرتکب، ایراد نوعی صدمۀ جسمی یا روانی به بزه‌دیده است، اما در برخی موارد، مهاجم گونه‌ای انزجار را نیز نسبت به بزه‌دیده بروز می‌دهد؛ و درواقع، تهاجم همراه با انگیزۀ شریرانه‌ای، از قبیل انگیزه‌های نژادی، واقع می‌شود. افزون بر این، گاهی مرتکب از سلاحی برای ارتکاب تهاجم استفاده می‌کند. در حقوق انگلستان، بروز انگیزه‌های یادشده و یا به‌کارگیری سلاح از سوی مهاجم، به‌مثابۀ سرزنش‌پذیری بالاتر قلمداد شده، و در نتیجه، مجازات بیش‌تری برای وی در نظر گرفته می‌شود؛ حال آن‌که در حقوق ایران، ارتکاب تهاجم با انگیزه‌های شریرانه یا با سلاح اساساً محل توجه نبوده یا دارای قلمرو تأثیرگذاری محدودی بر میزان مجازاتِ قابل‌اِعمال است. از این رو، نوشتار حاضر می‌کوشد این خلأ قانونی را بیش‌ازپیش نمایان سازد و راهکارهایی همچون پیش‌بینی جهات تشدید عام یا خاص را پیشنهاد کند.

کلیدواژه‌ها

منابع

الف ـ فارسی

  1. انوری، حسن؛ و همکاران، فرهنگ فشردۀ سخن، ج1 و 2، تهران: انتشارات سخن، 1385، چاپ سوم.
  2. پژوهشگاه قوۀ قضائیه، مجموعه آرای قضایی دادگاه‌های تجدیدنظر استان تهران (کیفری)، سال 1392، تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوۀ قضائیه، 1395، چاپ اول.
  3. ـــــــــــــــــــــ ، مجموعه‌آرای قضایی دادگاه‌های تجدیدنظر استان تهران (کیفری)، تیر، مرداد و شهریور 1392، تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوۀ قضائیه، 1394(الف)، چاپ اول.
  4. ـــــــــــــــــــــ ، مجموعه‌آرای قضایی شعب دیوان عالی کشور (کیفری)، مهر، آبان و آذر 1392، تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوۀ قضائیه، 1394(ب)، چاپ اول.
  5. توجهی، عبدالعلی، آسیب‌شناسی قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوۀ قضائیه، 1394، چاپ اول.
  6. جعفری لنگرودی، محمدجعفر، مبسوط در ترمینولوژی حقوق، ج1 و 3، تهران: انتشارات کتابخانۀ گنج دانش، 1388، چاپ چهارم.
  7. حاجی ده‌آبادی، احمد؛ و امیر اعتمادی، «اخاذی در حقوق کیفری ایران و انگلستان»، فصلنامۀ مطالعات حقوقی،1394، دورۀ 7، ش 4، زمستان، ص 31ـ56.
  8. حسینی، سیدمحمد، فرهنگ لغات و اصطلاحات فقهی، عربی به فارسی، تهران: انتشارات سروش، 1389، چاپ سوم.
  9. زراعت، عباس، شرح مبسوط قانون مجازات اسلامی، کلیات، ج2، تهران: انتشارات جاودانه، 1393، چاپ اول.
  10. شکری، رضا؛ و قادر سیروس، قانون مجازات اسلامی در نظم کنونی، تهران: نشر مهاجر، 1384، چاپ چهارم.
  11. کار، کلودیا؛ و مورین جانسِن، سرآغازی بر حقوق کیفری انگلستان و ویلز، ترجمۀ امیر اعتمادی، تهران: بنیاد حقوقی میزان، 1396، چاپ اول.
  12. کراس، نوئل، درآمدی بر حقوق کیفری و عدالت کیفری در انگلستان و ویلز، ترجمۀ امیر اعتمادی، تهران: انتشارات مجد، 1393، چاپ اول.
  13. کلارکسون، کریستوفر، حقوق جزای اختصاصی انگلستان و نقش حقوق جزا در جامعه، ترجمۀ حسین میرمحمد صادقی، تهران: انتشارات جنگل، 1391، چاپ اول.
  14. محقق داماد، سیدمصطفی، فقه استدلالی جزایی تطبیقی (شرح تفصیلی بر مبحث العقوبات نهجالحق علامه حلّی)، تهران: مرکز نشر علوم اسلامی، 1396، چاپ اول.
  15. هِرینگ، جاناتان، مبانی حقوق کیفری انگلستان، ترجمۀ امیر اعتمادی، تهران: انتشارات جنگل، 1392، چاپ اول.
  16. طباطبائی، سیدعلی، ریاض المسائل، الجزء الرّابع عشر، قم: مؤسّسة النشر الإسلامی، 1431، الطبعة الثانیة.
    1. Ashworth, Andrew, Sentencing and Criminal Justice, Fifth edition, New York, Cambridge University Press, 2010.
    2. Ashworth, Andrew and Roberts, Julian V., Sentencing Guidelines: Exploring the English Model, First Edition, New York, Oxford University Press, 2013.
    3. Card, Richard, Card, Cross and Jones Criminal Law, Twentieth Edition, London, Oxford University Press, 2012.
    4. Clarkson, C.M.V., Understanding Criminal Law, Fourth Edition, London, Sweet & Maxwell, 2005.
    5. Curzon, L. B. and Richards, P. H., The Longman Dictionary of Law, Seventh Edition, London, Pearson Education Limited, 2007.
    6. Easton, Catherine, Course Notes: The English Legal System, London, Routledge, 2013.
    7. Herring, Jonathan, Criminal Law Statutes 2012-2013, London: Routledge, First Published, 2013.
    8. Hooper, Anthony and Ormerod, David, Blackstone’s Criminal Practice 2012, 22nd Edition, New York, Oxford University Press, 2011.
    9. Huxley-Binns, Rebecca and Martin, Jacqueline, Unlocking the English Legal System, Fourth Edition, London, Routledge, 2014.
    10. Storey, Tony and Lidbury, Alan, Criminal Law, Fifth Edition, London, Routledge, 2009.
    11. Wasik, Martin, A Practical Approach to Sentencing, Fifth Edition, New York, Oxford University Press, 2014.

ب ـ عربی

ج ـ لاتین