نقش مفاهیم تثبیت شدۀ حقوق مدنی در تبیین جرایم مالی در نظام حقوقی ایران و انگلستان

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 استاد دانشکدة حقوق دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشجوی مقطع دکتری حقوق کیفری و جرم شناسی دانشگاه شهید بهشتی

3 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشکدة حقوق دانشگاه شهید بهشتی

10.22096/law.2018.31923

چکیده

جرایم مالی مختلف، مشتمل بر دخالت در حقوق و منافع مالی اشخاص است. بنابراین همواره لازم است، مشخص سازیم که آیا اشخاص چنین حقوق و منافعی در اموال مورد نظر داشته‌اند یا خیر؟ پاسخ به پرسش مزبور، در مفاهیم تثبیت شدة حقوق مدنی از جمله مقررات مربوط به اموال و مالکیت، حقوق قراردادها یا شبه قراردادها یافت می‌شود. به طور کلی، دربارة اینکه آیا مسائل مربوط به حقوق مدنی، می‌توانند در تبیین جرایم مالی نقش داشته باشند، سه دیدگاه عمده مطرح است: بنا بر دیدگاه نخست، قضات در تعیین جرایم مالی مثل سرقت، ناگزیر از استفاده از این مفاهیم، همان‌گونه که در حقوق مدنی شناخته شده‌اند، هستند. دیدگاه دوم حاکی از این مضمون است که قضات با ابداع تعاریف و تفاسیر جدیدی از مفاهیم شناخته شدة حقوق مدنی، آن‌ها را برای استفاده در حقوق کیفری و جرایم مالی به کار می‌گیرند. مطابق نظر سوم نیز، قضات و هیئت منصفه نه بر اساس مفاهیم تثبیت شدة حقوق مدنی آنچنان که در مقرارت مربوطه مطرح است و نه مطابق ابداعات و تفاسیر جدید خود از این مفاهیم، بلکه بنا بر «ادراک متعارف و مستقل» از مفاهیم مزبور، به این پرسش پاسخ داده و حدود و ثغور جرایم مالی را مشخص می‌سازند. 

کلیدواژه‌ها


منابع

الف ـ فارسی

  1. امامی، سیدحسن، حقوق مدنی، جلد اول، تهران، انتشارات اسلامیه، چاپ بیست و هشتم، 1387.
  2. جعفری لنگرودی، محمدجعفر، ترمینولوژی حقوق، تهران، انتشارات گنج دانش، چاپ هفدهم، 1386.
  3. عابدیان، میر حسین، تقریرات درس حقوق مدنی 2 (کارشناسی ارشد حقوق خصوصی)، دانشکدة حقوق دانشگاه شهید بهشتی، سال تحصیلی 92-1391 (نیمسال دوم).
  4. محقق داماد، سیدمصطفی، تقریرات درس قواعد فقه (کارشناسی ارشد حقوق خصوصی)، دانشکدة حقوق دانشگاه شهید بهشتی، سال تحصیلی 92-1391 (نیمسال نخست).
  5. ــــــــــــــــــــ ، قواعد فقه (بخش مدنی)، جلد اول، تهران، مرکز نشر علوم اسلامی، چاپ سی و پنجم، 1391.
  6. میر محمّد صادقی، حسین، تحلیل مبانی حقوق جزای عمومی (ترجمه و توضیح)، تهران، انتشارات جنگل، چاپ اول، 1390.
  7. ــــــــــــــــــــ ، مسایل تحلیلی از حقوق قراردادها در انگلستان، (ترجمه و توضیح)، تهران، نشر میزان، چاپ دوم، 1389.
  8. ــــــــــــــــــــ (الف)، جرایم علیه امنیّت و آسایش عمومی، تهران، نشر میزان، چاپ بیست و چهارم، 1392.
  9. ــــــــــــــــــــ (ب)، جرایم علیه اموال و مالکیت، تهران، نشر میزان، چاپ سی و هشتم، 1392.
  10. ــــــــــــــــــــ ، مبانی حقوق جزاى اختصاصى انگلستان و نقش حقوق جزاء در جامعه (ترجمه)، چاپ اول، تهران: انتشارات جنگل، چاپ اول، 1391.
  11. اصفهانـی (کمپانـی)، محمد حسیـن، حاشیة المکاسب، قـم، مؤسسـة نور (لوح فشردة فقه اهل بیت(ع))، 1392.
  12. حسینی حائری، سیدکاظم، فقه العقود، جزء الاول، قم، مجمع الفکرالاسلامی، چاپ سوم، 1428 قمری.
  13. حلی، نجم الدین محقق، شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام، جلد چهارم، نجف، مطبعه الاداب، 1389 قمری.
  14. طوسی، محمد بن حسن، النهایه فی مجرد الفقه والفتاوی، جلد دوم، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1343 شمسی.
  15. موسوی خمینی، سید روح الله، تحریر الوسیله، جلد دوم، قم، مؤسسة نور (لوح فشرده فقه اهل بیت(ع))، 1392.
    1. Bell, Abraham and Parchomovsky, Gideon, “A Theory of Property”, Cornell Law Review, Vol. 90, p. 531, 2005 U of Penn, Inst. for Law & Econ Research Paper 04-05
    2. Clarkson, C. M. V, Understanding Criminal Law, London, Sweet and Maxwell Pub, 4th ed, 2005
    3. Goff and Jones, The Law of Restitution, London, 4th ed, 1993
    4. Pary, J., Offences against property, London, Wateloo Pub, 1989
    5. Smith, A. T. H., Property Offences, London, Sweet and Maxwell Pub, 1994
    6. Smith, J.C., “Civil law Concept in the Criminal Law”, The Cambridge Law Journal, Vol. 31, No. 1, 1972
    7. Smith, J.C., and Brain Hogan, Criminal Law, Londan, Stevens and Sons Pub, 6th ed, 1982
    8. Williams, C.R., Property Offences, Law Book Co of Australasia, 2th ed, 1986
    9. Wilson, William, Criminal Law, (Doctrine and Theory), New York, Longman Pub, 2005

ب ـ عربی

ج ـ لاتین