جایگاه نظام حقوقی اسلام در رویة دیوان بین‌المللی دادگستری

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسنده

دانشیار دانشکده حقوق دانشگاه مفید

10.22096/law.2017.27928

چکیده

مقالة حاضر ضمن تحلیل و بررسی ابعاد حقوقی، تاریخی و فلسفی مادة 9 و بند (ج) ماده38 (1) اساسنامة دیوان بین‌المللی دادگستری، در تلاش است رویة قضایی دیوان را نسبت به ظرفیت‌های نظام حقوقی اسلام بررسی و تحلیل کند. از سال1969 توجه دیوان و قضات آن به حقوق اسلام افزایش یافته است. در متن دو رأی و نیز در نظرات جداگانه و مخالف تعدادی از قضات به ارتباط قواعد و اصول اسلامی با مفاهیم حقوق بین‌الملل پرداخته شد. دیوان بر اساس مادة 50 اساسنامه می‌تواند با استفاده از کارشناسان به مطالعة تطبیقی قواعد و اصول اسلامی با مفاهیم حقوق بین‌الملل بپردازد. از این طریق هم بر غنای آرا و احکام دیوان و نظرات جداگانة قضات در بارة حقوق اسلام خواهد افزود و هم فرصتی برای رهیافت‌های این نظام حقوقی در توسعة حقوق بین‌الملل و حل و فصل اختلافات بین‌المللی خواهد بود. 

کلیدواژه‌ها


الف- فارسی

  1. ضیائی بیگدلی، محمدرضا و همکاران؛ آرا و نظریات مشورتی دیوان بین‌المللی دادگستری، تهران، انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی، ج‌اول 1378 و ج دوم، 1388
  2. بن‌باز عبدالعزیز؛ مجموع فتاوی و مقالات متنوعة، جمع: محمد بن سعد‌الشویعر، بی‌تا.
  3. علی حیدر؛ دررالحکام، شرح مجلةالاحکام‌العدلیة، الریاض، عالم‌الکتب، 2003.
  4. مجمع‌الفقه‌الاسلامی مجلة المجمع‌الفقه‌الاسلامی، الدورةالتاسعة، ابوظبی، العددالتاسع، الجزءالرابع، طرابلس، لیبیا، 1417ه/ 1996م.
    1. Ali, Syed Ameer: Address by the Right Hon. Syed Ameer Ali on Islam in the League of Nations, Grotius Society, Vol. 5, Problems of Peace and War, Papers Read before the Society in the Year 1919. (1919), pp. 126-144.
    2. Al-Khasawneh, Awn S.: Islam and international law, IN: Marie-Luisa Frick and Andreas Th. Müller (Editors) Islam and International Law Engaging Self-Centrism from a Plurality of Perspectives, Martinus Nijhoff Publishers, 2013
    3. Baderin, Mashood A.: Religion and International Law: Friends or Foe? European Human Rights Law Review, Issue 5 (2009) Pp 637-658
    4. Bederman, David J: International law Frameworks, Foundation Press, New York, 2001
    5. Burgis, Michelle L: Boundaries of discourse in the International Court of Justice: mapping arguments in Arab territorial disputes, Martinus Nijhoff ,2009
    6. Dixon, Martin: Textbook on International law, Oxford University Press, 6th ed, 2007.
    7. Khaliq, Urfan: The International Court of Justice and its Use of Islam: Between a Rock and a Hard Place? ,Oxford Journal of Law and Religion, (2013), pp. 1–21
    8. Lombardi, Clark. B: Islamic Law in the Jurisprudence of the International Court of Justice: An Analysis, Chicago Journal of International law, 2007, VOL 8; NUMB 1, pages 85-118
    9. Pineschi, Laura: General Principles of Law-The Role of the Judiciary, Springer International Publishing. Switzerland,2015
    10. Powell, Emilia Justyna: Islamic law states and the International Court of Justice, Journal of Peace Research, 1–15- 2013
    11. Powell, Emilia Justyna- McLaughlin Sara Mitchell: The International Court of Justice and the World’s Three Legal Systems, The Journal of Politics, Vol. 69, No. 2, May 2007, Pp. 397–415
    12. Triggs, Gillian D: International law Contemporary Principles and Practices, Lexis Nexis, Butterworths, Australia, 2006, Pp. 84-85
    13. Weeramantry, C. F; Universalising International Law, Brill NV, Leiden, The Netherlands, 2004.
    14. Zimmermann, Andreas- Oellers-Frahm, Karin- Tomuschat, Christian (Editors): The Statute of the International Court of Justice: A Commentary, Oxford University Press, 2006
    15. C. J Rep. 1980: Case Concerning United States Diplomatic and Consular Staff in Tehran.
    16. C. J Rep. 1996: Legality of the Threat or Use of Nuclear Weapons. Advisory Opinion.
    17. C. J Rep. 1975: Western Sahara Advisory Opinion.
    18. Dissenting Opinion of Judge Weeramantry: Legality of the Threat or Use of Nuclear Weapons, Advisory Opinion of 8 July 1996.
    19. Dissenting Opinion of Judge Shahabuddeen: Legality of the Threat or Use of Nuclear Weapons, Advisory Opinion of 8 July 1996.
    20. Dissenting Opinion Of Judge Al-Khasawneh , Case Concerning Aerial Incident of 10 August 1999 (Pakistan v. India) ,Judgment 21 June 2000.
    21. Separate Opinion of Judge Fouad Ammoun: Case Concerning North Sea Continental Shelf, 1969
    22. Separate Opinion of Vice-President Ammoun: Western Sahara Advisory Opinion, 16 October 1975.
    23. Separate Opinion of Judge Petren, Western Sahara Advisory Opinion, 16 October 1975.
    24. Separate Opinion of Judge Tarazi: Case Concerning Aegean Sea Continental Shelf (Greece v. Turkey), 9 December 1978.
    25. Separate Opinion Of Judge Tarazi , Case Concerning the Diplomatic and Consular Staff of the United States in Tehran,1980.
    26. Separate Opinion of Judge Tarazi: Case Concerning Aegean Sea Continental Shelf, Judgment of 19 December 1978.
    27. Separate Opinion Of Judge Weeramantry , Case Concerning Gabčíkovo -Nagymaros Project (Hungary/Slovakia), Judgment of 25 September 1997.
    28. www. ila-hq. org/
    29. www. icj-cij. org.

ب- عربی

ج- لاتین

Cases:

Internet Sites: