مسئولیت بین‌المللی خسارات ناشی از تغییرات آب و هوایی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانش‌آموختة دکتری حقوق بین‌الملل عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، تهران، ایران

10.22096/law.2017.27924

چکیده

مسئولیت بین‌المللی ناشی از خسارات زیست محیطی، یکی از موضوعات حقوقی مهمی است که در تنظیم روابط بین دولت‌ها بسیار مؤثر است. ارزیابی مختصر و اجمالی حاضر از وضعیت حقوقی غالب در خصوص مسئولیت بین‌المللی ناشی از تغییرات آب و هوایی در حقوق بین‌الملل نشان می‌دهد، اگر چه شمار قابل توجهی از معاهدات بین‌المللی تأسیس رژیم مسئولیت بین‌المللی ناشی از تغییرات آب و هوایی را به عنوان یک رژیم خود بسنده الزامی می‌داند، لیکن رژیم مذکور هنوز ایجاد نشده است و باید از قواعد عام مسئولیت بین‌المللی دولت در این زمینه استفاده کرد. در این رابطه مفهوم ایراد خسارت به محیط زیست در حقوق بین‌الملل آشکارا شناسایی شده است. حقوق بین‌الملل و حقوق داخلی در زمینة مسئولیت خسارات ناشی از تغییرات آب و هوایی نیازمند تکامل هستند اما این عدم تکامل مانع از برقراری رژیم مسئولیت بین‌المللی دولت ناشی از تغییرات آب و هوایی نمی‌تواند باشد. استفاده از قواعد عام مسئولیت بین‌المللی دولت و عزم جامعة بین‌المللی در ایجاد مسئولیت بین‌المللی دولت برای جلوگیری از خسارات همگانی تغییرات آب و هوایی، می‌تواند نقطة شروعی برای ایجاد رژیم‌های خاص در این زمینه باشد. 

کلیدواژه‌ها


الف- فارسی

  1. پورهاشمی، سید عباس؛ ارغند، بهاره؛ حقوق بین‌الملل محیط زیست، قم، نشر دادگستر، 1392.
  2. تقی زاده انصاری، مصطفی؛ حقوق محیط زیست در ایران، تهران، انتشارات سمت، 1374.
  3. رمضانی قوام آبادی، محمد حسین؛ نگاهی به اصل استفاده غیر زیان بار (پایدار) از سرزمین در حقوق بین‌الملل، مجله علوم محیطی، سال چهارم، شمارة چهارم، تابستان1386.
  4. عبداللهی، محسن؛ مشهدی، علی؛ فریادی، مسعود؛ حقوق حفاظت از هوا، تهران، بنیاد حقوقی میزان، 1391.
  5. کاتوزیان، ناصر؛ انصاری، مهدی؛ مسئولیت ناشی از خسارت‌های زیست محیطی، فصلنامة حقوق، مجلة دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دورة 38، شمارة 2، تابستان 1387.
  6. وفادار، علی؛ تعهد و مسئولیت دولت‌ها در رعایت محیط زیست، نشریة علوم و تکنولوژی محیط زیست، دورة نهم، شمارة 1، بهار 86.
  7. مجموعه مقالات محیط زیست زیربنای توسعه، تازه‌های اقتصادی، دورة دوم، شمارة 15.
  8. محیط زیست ایران، سازمان حفاظت محیط زیست، تهران، جلد اول، 1379.
    1. E. Boyle, State Responsibility and Liability for Injurious Consequences of Acts not Prohibited by Interntional Law: A Necessary Distinction?, 33 Iclq (1990).
    2. Amy Sinden, Climate Change and Human Rights, 27 J. Land Resources &Envtl. L. 1, 2008.
    3. Okamatsu, Problems and Prospects of International Legal Disputes on Climate Change, <web. fu-berlin. de/ffu/ahumwelt/bc2005/papers /okamatsu_bc2005. pdf>, visited on 17 January 2008.
    4. Anita Halvorssen& Jon Hovi, The Nature, Origin and Impact of Legally Binding Consequences: The Case of The Climate Regime,6 J. Int‘l Envtl. Agr. Pol. L. & Econ,2006.
    5. Simma and D. Pulkowski,of Planets and The Universe: Self Contained Regimes in International Law, 17: 3 EJIL (2006) p. 529.
    6. M. A. Fitzmaurice and C. Redgwell, "Environmental Non-compliance Procedures and International Law", Netherlands Yearbook of International Law (2000).
    7. Ch. Tomuschat, International Law: Ensuring The Survival of Mankind on The Eve of a New Century, 281: 1 Recueil de Cours (1999).
    8. Christina Voigt, State Responsibility for Climate Change Damages,Nordic Journal of International Law 77 (2008).
    9. Chorzow Factory, Permanent Court of International Law (PCIL) Report Ser. A Nr. 7 (1927).
    10. JuttaBrunnée, International Legal Accountability Through the Lens of the Law of State Responsibility, XXXVI Nethl. Y. B. Int‘l. L. 3,2005.
    11. John Knox, Climate Change and Human Rights Law, 50 Va. J. Int‘l. L. 1,2009.
    12. Stern Review: the Economic of Climate Change (2006).
    13. Nuclear Weapons ICJ Report 241, 1996, para. 29; re-stated in Gabcikovo-Nagymaros Project ICJ Report 7, 1997.
    14. O. Vicuna, Responsibility and Liability for Environmental Damage Under International Law: Issues and Trends ,10 Georgetown Int`L. Env. L. Rev. 1998.
    15. Sara C. Aminzadeh, A Moral Imperative: The Human Rights Implications of Climate Change 30 Hastings Int‘l & Comp. L. Rev. 231, 2006-2007.
    16. Portuguese Colonies Case (Portugal v. Germany)Award of 1928, II RIAA) 1949).
    17. Patricia Birnie& Alan Boyle, International Law and the Environment, 2nd ed,New York: Oxford University Press, 2002.
    18. R. S. J. Tol& R. Verheyen, State Responsibility and Compensation for Climate Change Damages – A Legal and Economic Analysis, 32 Energy Policy 1109 ,2004.
    19. R. Lefeber, "Transboundary Environmental Interference and the Origin of State Liability", The Hague, Kluwer, 1999.
    20. R. S. J. Tol& R. Verheyen, Liability and Compensation for Climate Change Damages – A Legal and Economic Assessment (2001).
    21. R. Higgins, Problems and Process: International Law and How We Use it, Clarendon Press, Oxford, 1994, reprint in 2003.
    22. R. Verheyen, Climate Damage and International Law: Prevention Duties and State Responsibilities , MartinusNijhoff, Leiden, 2005.
    23. R. S. J. Tol& R. Verheyen, State Responsibility and Compensation for Climate Change Damages – A Legal and Economic Analysis,32 Energy Policy 1109 ,2004.
    24. Richard S. J. Tol,Roda Verheyen, State Responsibility and Compensation for Climate Change Damages a Legal and Economic Assessment, Energy Policy 32 ,2004.
    25. Rapporteur Ripphagen, Yearbook ILC 1982-II 42, UN Doc. A/354.
    26. Trail Smelter (USA v. Canada), Award of 1941, III RIAA 1911, at 1965.
    27. T. Scouvazzi, State Responsibility for Environmental Harm, 12 YbIEL (2001)

ب- لاتین