نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکدة حقوق دانشگاه مفید

2 دانش‌‌آموختة مهندسی کشاورزی ـ گیاه‌پزشکی و دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق خصوصی دانشگاه مفید

10.22096/law.2017.27923

چکیده

امروزه با توجه به افزایش جمعیت جهان و کمبود منابع آب و همچنین زمین‌های حاصلخیز، استفاده از کودها و سموم آفت‌کش به منظور افزایش تولید محصولات کشاورزی در واحد سطح، افزایش چشمگیری یافته است. این ترکیبات با وجود منافعی که دارند، آثار زیانباری نیز بر سلامت انسان، محصولات کشاورزی و همچنین محیط زیست بر جای می‌گذارند.
یکی از مسائل حایز اهمیت مسئولیت مدنی ناشی از این ترکیبات است. به نظر می‌رسد در تحلیل مسئولیت مدنی ناشی از کودها و سموم آفت کش، می‌باید به سمت مسئولیت بدون تقصیر رفته و به نظریة خطر استنادکرد؛ زیرا اغلب اشخاص در قالب شرکت‌های بزرگ و با هدف انتفاع و سود بیشتر به ورود، ساخت، فرمولاسیون و مصرف کودها مبادرت می‌ورزند.
به علاوه، مسئولیت مدنی در این حوزه با چالش‌های جدی مواجه است؛ زیرا معمولاً زیان‌ها و خسارات ناشی از کودها و سموم دفع آفات نباتی تدریجی و پنهان بوده و از اسباب مختلف حاصل می‌شود و از طرفی نیز، شناسایی مسبب اصلی و همچنین محاسبة میزان خسارت با دشواری فراوان همراه است.









  حقوق تطبیقی، 107، ج13، ش1، (1396)، 67- 90
 





 



تصویب مقررات خاص و مؤثر درخصوص فرمولاسیون، ورود، توزیع و مصرف کودها و سموم دفع آفات نباتی، استفاده از مدیریت تلفیقی آفاتو توجه ویژه به مبارزة بیولوژیک، گسترش کشت ارگانیکو اطلاع‌رسانی و گسترش فعالیت‌های ترویجی در بین کشاورزان، از جمله راهکارهای مؤثر جهت پیشگیری و تقلیل خسارات ناشی از کودها و سموم آفت‌کش می‌باشند.
نوشتار حاضر تلاش کرده مبانی و شرایط مسئولیت مدنی مربوط به این مسئله و نیز شیوة جبران خسارت و چالش‌های فرارو را با توجه و تطبیق بر مقررات کشور استرالیا بررسی نماید.



 

 

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Liability Arising From Import, Manufacture, Formulation and Utilization of Pesticides with a Review on Australian Regulations

نویسندگان [English]

  • Mohammad Mahdi Meghdadi 1
  • Mahdi Mirza Mohammad 2

1 Associate Professor of Mofid University

2 Bachelors of Agricultural Engineering – Phytopathology , Masters’ Student of Private Law, Mofid University

چکیده [English]

Today, due to the increasing population of the world and the shortage of water resources and fertile lands, the use of fertilizers and pesticides to increase agricultural production per unit area, has increased dramatically. Despite the benefits of these compounds, they also have harmful effects on human health, agricultural products, and the environment. One of the important issues is the civil liability arising from these combinations. It seems that in the analysis of civil liability caused by fertilizers and pesticides, one has to lean towards strict liability and refer to the risk theory; because most people proceed to import, manufacture, formulize and use fertilizers, in form of large companies with the sole purpose of profit and gaining more interests. In addition, liability in this area faces serious challenges, because usually damages and losses caused by fertilizers and pesticides occur gradually and stealthily and have different causes; on the other hand, identifying the main cause and calculating the amount of damages are quite difficult. Legislating specific and effective regulations regarding import, formulization, distribution and utilization of fertilizers and pesticides, using Integrated Pest Management (IPM) and paying special attention to biological pest control, developing organic farming and raising awareness and promoting activities among farmers, are some of the effective solutions in order to prevent and decrease damages caused by fertilizers and pesticides. Present paper tries to explore the foundations and conditions of civil liability regarding the matter, also studies the remedies and compensation possibilities and challenges ahead in comparison and in compliance with Australian regulations.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Chemical
  • Biological and Organic Fertilizers
  • Pesticides
  • Civil Liability
  • fault
  • Fault Theory
  • Risk Theory

الف- فارسی

    اسحاقی، احمد؛ روند مبارزه شیمیایی با آفات و کاربرد بهتر آن، مجلة جهاد، اول آذر 1360، شمارة 22.

    اصلانی، حمید رضا؛ مفهوم و جایگاه تقصیر، مجله الهیات و حقوق، بهار و تابستان1384، شمارة 15و16، ص80.

    الفتی، محمد سعید؛ پژوهشنامة بیمه، زمستان 1369، شماره‌ی20، ص46 تا54.

    امامی، سید حسن؛ حقوق مدنی، جلد اول، تهران، کتابفروشی اسلامیه، سال 1378.

    امامی، اکبر؛ مجلة پزشک قانونی، سال دوم، فروردین 1346، شمارة 1.

    بهرامی احمدی، حمید؛ مبنای مسئولیت مدنی زیست محیطی در فقه و حقوق ایران، پژوهش نامة حقوق اسلامی، سال هشتم، شمارة دوم، پاییز و زمستان 1386، ص121 -150.

    بزرگمهر، داود؛ مسئولیت مدنی تولیدکنندگان کالا، مجلة حقوقی دادگستری، بهار 1385، شمارة 54.

    تر نر، آر، ک؛ اقتصاد محیط زیست، ترجمه دکتر سیاوش دهقانیان و دیگران، انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد، 1374.

    تقی زاده، ابراهیم؛ حقوق حمل و نقل دریایی، تهران، مجد، سال 1392.

    تقی زاده انصاری، مصطفی؛ حقوق محیط زیست در ایران، تهران، انتشارات سمت، 1374.

    خانجانی، محمد و پورمیرزا، علی اصغر؛ سم‌شناسی، همدان، انتشارات دانشگاه بوعلی سینا، 1384، چاپ دوم، 1384.

    دانش پرور، حمیدرضا؛ بررسی بقایای آفت‌کش‌های آلی کلره در بافت چربی شکمی حاصل از اتوپس اجساد ارجاعی به مرکز پزشک قانونی، مجلة پزشکی قانونی، بهار 1382، شمارة 29.

    رخشانی، احسان؛ اصول سم‌شناسی کشاورزی (آفت کش ها)، تهران، انتشارات فرهنگ جامع، 1381، چاپ اول.

    سادات موسوی، سیدمحمد جعفر؛ صنعت پتروشیمی و چالش‌های زیست محیطی، مجله توسعه پایدار، سال اول، شمارة دوم، تابستان 1386.

    فهیمی، عزیز الله؛ فقه شیعه و تحول در مبانی مسئولیت مدنی زیست محیطی، فصلنامة حقوق مجلة دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دورة 21، شمارة 1، بهار 1390.

    فیروزی، مهدی؛ حق بر محیط زیست، پایان نامة کارشناسی ارشد دانشگاه مفید، انتشارات جهاد دانشگاهی، 1384.

    کاتوزیان، ناصر؛ قانون مدنی در نظم حقوقی کنونی، تهران، شرکت سهامی انتشار، چاپ سی و سوم، 1393.

    ـــــــــــــ ؛ مسئولیت ناشی از خسارت‌های زیست محیطی، مجلة حقوق، دورة 38، تابستان 1387، شمارة 2.

    ـــــــــــــ ؛ الزام‌های خارج از قرارداد (ضمان قهری)، ج1، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ اول، 1374.

    مددی، صادق؛ مسئولیت مدنی تولیدکنندگان و عرضه‌کنندگان، نشر میزان، سال 1388.

    مشهدی، علی؛ مسئولیت مدنی ناشی از آلودگی هوا (مطالعه موردی حقوق ایران و فرانسه)، نشریة فارسی اطلاع رسانی حقوقی، 1390، سال هفتم، شمارة 25، بهار.

    میرزایی، عبدالغفور؛ سموم دفع آفات نباتی روی محصولات خوراکی کشاورزی، مجله بورس، دوره اول، یکم تیر ماه 1344، شمارة 23.

    میرزاده، نادر و سپهری فر، سیما؛ تعامل حق بر محیط زیست سالم و حق بر بهداشت، فصلنامة مطالعات حقوق بشر کاربردی، سال دوم، شماره چهارم، تابستان 1392.

    بهداد، ابراهیم؛ دایره المعارف گیاه‌پزشکی ایران، اصفهان، نشر یادبود، 1375، دورة چهارجلدی.

      G. Satyavani,G. Chandrasehar,K. Krishna Varma, A. Goparaju, S. Ayyappan, Toxicity Assessment of Expired Pesticides to Green Algae Pseudokirchneriella subcapitata, P. Neelakanta Reddy and P. BalakrishnaMurthy , Volume 2012, Article ID 247072, 10 pages, ISRN (International Scholary Research Notices) toxicology 11/2012.

      Marcelo L. Larramendy and Dr. Sonia Soloneski, Pesticides - Toxic Aspects 238 pages, Publisher: InTech, Chapters published February 20, 2014, Chapter 8, Pesticides: Environmental Impacts and Management Strategies Authors: Dr. Harsimran Kaur Gill and Dr. Harsh Garg (2014) University of Florida, USA and University of Sydney, Australia.

      Ruth M. Kerruish Plant Protection 2 – Methods of Control, Fourth Publication 2014, RootRot Pess ACT, Canberra, Australia

      Brenda Eskenazi, Asa Bradman, and Rosemary Castorina, Exposures of Children to Organophosphate Pesticides and Their Potential Adverse Health Effects, Center for Children's Environmental Health Research, School of Public Health, University of California, Berkeley, California USA, Environmental Health Perspectives Vol 107, Supplement 3 , June 1999.

      El- Hoshi, S. M & A. M. nazem, 2000, Some chemical contaminants of public health hazard in dried egg, Assiut Veterinary medical journal, 42, 24- 35.

      Snedeker, S. M, 2001, Pesticides and breast cancer risk: A review of DDt, DDE and Dieldrin, Environmental Health Prespectives, 109, Supplement 1, 35-47.

      Leo M. L. Nollet and Hamir Singh Rathore, 2010, Handbook of Methods of Pesticide Residues Analysis PESTICIDES. CRC Press.

      A guide book to using agricultural chemicals in Victoria – Ground based spray application, Published by the department of Primary Industries, Biosecurity Victoria, 2011, The state of Victoria, Australia.

      Agricultural and Veterinary Chemicals Act (Victoria) ,1994.

      Agricultural and veterinary chemicals ACT (Australia) ,1994.

      Environmental protection Act (Australia), 1970

    ب- لاتین