نقش قاضی در ایجاد قاعدۀ حقوقی با تأکید بر تحلیل هستی شناسانة هانس کلسن از قاعدۀ حقوقی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای حقوق عمومی دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان (واحد خوراسگان)

2 دانشیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی

10.22096/law.2016.25781

چکیده

یکی از مؤلفه‌های سازندۀ نظام حقوقی، قاعدۀ حقوقی است و ایجاد آن از مباحث محوری تئوری حقوقی است. پویایی نظام حقوقی، به پویایی تولید قاعدۀ حقوقی بستگی دارد. مطابق نظریۀ کلسن، در باز‌سازی نظام حقوقی، قاضی نقش اساسی در ایجاد و اعمال قاعدۀ حقوقی دارد. پنج مشخصۀ اعتبار، وجود، نیروی الزام‌آور، پذیرش و اِعمال از مشخصات ذاتی قاعدۀ حقوقی هستند و اوصاف یاد شده، در تصمیمات قاضی به مثابۀ قاعدۀ حقوقی مؤثر است. مبنای مشروعیت تصمیمات قاضی، در ساختار سلسله مراتبی مدل کلسنی قرار دارد. از حیثِ مبنای مشروعیت، هیچ تفاوتی بین هنجارهای عام و هنجارهای خاص (تصمیمات قاضی) وجود ندارد. بر اساس نظریۀ بافت باز، در جایی که قاعدة حقوقی عام نامتعین است، تصمیم قاضی به عنوان قاعدۀ حقوقی مختومه‌کننده است.

کلیدواژه‌ها


منابع

الف- فارسی

  1. امین، سید حسن؛ تاریخ حقوق ایران، تهران، انتشارات دایره المعارف ایران، 1382.
  2. تبیت، مارک؛ فلسفه حقوق، مشهد، انتشارات دانشگاه علوم اسلامی رضوی، 1386.
  3. راسخ، محمد؛ حق و مصلحت: مقالاتی در فلسفة حقوق، فلسفة حق و فلسفة ارزش، تهران، نشر نی، 1393.
  4. کاتوزیان، ناصر؛ فلسفة حقوق، جلد1، تهران، شرکت سهامی انتشار، 1388.
  5. کانت، ایمانوئل؛ فلسفة حقوق، ترجمة منوچهر صانعی دره‌بیدی، تهران، انتشارات نقش و نگار، 1380.
  6. کلسن، هانس؛ نظریة حقوقی ناب، ترجمة اسماعیل نعمت‌اللهی، تهران، انتشارات سمت، 1387.
  7. کلی، جان؛ تاریخ مختصر تئوری حقوقی در غرب، ترجمة محمد راسخ، تهران، طرح نو، 1382.
  8. هابز، توماس؛ لویاتان، ترجمة حسین بشیریه، تهران، نشر نی، 1389.
  9. هارت، هربرت؛ مفهوم قانون، ترجمة محمد راسخ، تهران، نشر نی، 1391.
    1. Anghel, Elena; 2013, The Reconfiguration of the judge's role in the romanio-germanic law system, lesij, Vol. 1, No. xx
    2. Austin, John; 1955, The province of jurisprudence determined, London: weiden feldgnicolso.
    3. Bix, Brian; 1996, Jurisprudence: theory and context, Sweet and Maxwell.
    4. Bulygin, Eugenio; 1998, An Antinomy in Kelsen's Pure Theory of Law, in Stanley L Paulson Oxford.
    5. Dworkin, Ronald; 1977, "The Model of Rules", in Philosophy of Law, Wiley Blackwell.
    6. Golding, M. P; 2007, Legal Reasoning, Legal Theory and Rights, Ashgate Publishing Company.
    7. Gary Chipman, John; 1909, The Nature and Sources of the Law, New York, Columbia University Press.
    8. Hall, Everettw; 1952, What is value? An Essay in philosophical analysis, Humanities Press.
    9. Holmes, Oliver Wendell; 1963, The common law, Boston.
    10. Kantorowicz, Hermann; 1958, Definition of law, University press.
    11. ____________________; 2005, The Battle for Legal Scince, translated by Cory Merrill, German Law Journal. http://www.germanlaw Journal.com
    12. Kelsen, Hans, 1945, General Theory of Law and State, translated by Wedberg Anders, Harvad Universiry Press.
    13. __________ ; 1957, What is justice? Justice, Law, and Politics in the mirror of science, University of Chicago law.
    14. __________ ; 1992, Introduction the problems of legal theory, transl by Paulson/ Standley L.A translation of the first Edition of the Reine Rechtslehre or pure theory of law, first published, 1934, trans by Bonnie Litschewski-Pulson/Standley, Oxford.
    15. __________ ; 1942, Law and Peace in international relations, The Oliver Wendell Holmes Lectures, Cambridge/Mass.
    16. __________ ; 1990, On the Theory of Interpretation, first Published, trans, Bonnie Litschewski, Paulson/Stanley in Legal Studies10 (127-135).
    17. Lilewellyn, Karl N; 1962, Jurisprudence, Chicago.
    18. Morrisom, Wayne; 1997, Jurisprudence: from the Greeks to post-modernism, Cavendish publishing limited.
    19. Oliphant, herman; 1928, "A Return to stare decisis", 14 American Bar Association journal, No.14.
    20. Paulson, Stanley L; 2000, The Weak on Authority in Hans Kelsen's Pure Theory of Law, in law and philosophy, Vol. 1.
    21. _______________ ; 2003, Constitutional Review in America and Austria, Notes on The Begnnings in Ratio Juris, Vol. 16.
    22. Rawls, John; 1996, Political Liberalism, New York.
    23. _________ ; 1996, Reply to habermas, New York.
      1. Raz, Joseph; 1970, The concept of legal system, An Introduction to the theory of legal system, Oxford University Press.
      2. __________ ; 1979, Legitimate Authority in Joseph Raz, The Authority of Law, Essays on Law and Morality, Oxford.
      3. __________ ; 1986, The Morality of Freedom, Oxford.
      4. __________ ; 1990, The Practical Reason and Norms, Princeton.
      5. __________ ; 1986, The Purity of the pure Theory in Richard Tur/William Twining, Essays on Kelsen, Oxford.
      6. __________ ; 1995, The Problem about The Nature of Law, Oxford.
      7. Ross, Alf; 1990, "Validity and conflict between positivism and natural law", in Paulson Litschewski, No. 14.
      8. Vinx, Lars; 2006, Legality and Legitimacy in Hans Kelsen Pure theory of law. Avilible in: www.academia.edu/5307982/legality and legitimacy in Hans Kelsen Pure theory of law.
      9. Williams, Bernard, 2003; Truth and Truthfulness, Princenton.

ب- لاتین