عدالت در تعیین قانون حاکم بر مسئولیت مدنی در حقوق اروپایی و ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان

2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان

10.22096/law.2016.25774

چکیده

نظام حاکم بر تعارض قوانین، ذاتاً یک نظام شکلی است و به ظاهر، عدالت در معنای ماهوی خود، درآن جایگاهی ندارد. اما به دنبال نفوذ اندیشه‌های ناشی از «ابزارگرایی قاعده محور» در تعارض قوانین، ظرف نیم قرن گذشته، عدالت در معنای شناخته شده در حقوق ماهوی، در این رشته از حقوق بین‌الملل خصوصی راه یافته و قواعد حل تعارض را از چهره سنتی و صرفاً متکی بر عوامل ارتباط جغرافیایی و یا شخصی خارج نموده است. حمایت از اشخاص و یا وضعیت‌های حقوقی خاص به همراه احترام به حاکمیت اراده طرفین در تعیین قانون حاکم در اکثر دسته‌های ارتباط، شاخصه‌های این معنا از عدالت است. رویکردی که هر چند به عنوان یک هدف مورد نظر مقررات متحدالشکل روم دو در حقوق اتحادیه اروپا قرار داشته، اما در مجموع توفیقی در رسیدن به آن حاصل نشده است. در حقوق ایران نیز به جز اصل استقلال شخصی طرفین در تعیین قانون حاکم بر مسئولیت مدنی، عدالت ماهوی، نمود دیگری نیافته و پایبندی به مقتضیات عدالت تعارضی همچنان غالب می‌باشد.                                               

کلیدواژه‌ها


منابع

الف- فارسی

  1. سلجوقی، محمود؛ حقوق بین‌الملل خصوصی، جلد 2، نشر میزان، تهران،1386.
  2. کاتوزیان،ناصر؛ مقدمه علم حقوق و مطالعه در نظام حقوقی ایران، تهران، شرکت سهامی انتشار، چاپ 26، 1378.
  3. نصیری، محمد؛ حقوق بین‌الملل خصوصی، تهران، انتشارات آگاه، چاپ اول، 1371.
    1. Cafaggi, Fabrizia; Muir Watt, Horatia; 2009, The Regulatory Function of European Private Law, Edward Elgar Publishing.
    2. Carbone, Sergio & Schiano di pepe, Lorenzo;2007, Uniform Law and Conflictsin Private Enforcement of Environmental Law, Hamburg Lectures on Maritime Afairs, Vol. 16.
    3. Collier, T.G; 2004, Conflict of Laws ,3thEdit, Cambridge University Press, Cambridge.
    4. De Boer, Th. M; 2007, Party Autonomy and Its Limitations in the Rome II Regulation, Yearbook of Private International Law, Vol. IX, Sellier, European Law Publisher, Swiss Institute of Comparative Law.
    5. _____________ ; 2008, The Purpose of Uniform Choice of Law Rules, Netherlands International Law Review, Vol. 6.
    6. Dickinson, Andrew;2008, The Rome II Regulation on the Law Applicable to Non-ContractualObligations, Oxford University Press, London.
    7. Erauw, J & Sarre F; 1988, The New Regime Governing International Adoption in Belgium, Netherlands International Law Review, Vol. 35.
    8. Fentiman, Richard;2009, The Significance of Close Connection, The Rome II Regulation, Edited by John Ahern and William Binchy, Martinus NIJHOff Publishers, Leiden & Boston.
    9. Grazino, Kadner; 2009, Freedom to Choose The Applicable Law in Tort, The Rome II Regulation,Edited by John Ahern and William Binchy, Martinus NIJHOff Publishers, Leiden & Boston.
    10. Hohloch, Gerhard; 2007, Place of Injury, Habitual Residence, Closer Connection and Substantive Scope: The Basic Principles, Yearbook of Private International Law, Vol. IX, Sellier, European Law Publisher, Swiss Institute of Comparative Law.
    11. Juenger, Friedrich; 2005, Choice of Law and Multistate Justice, Martinus, NIJHOFF, Special Edition, Leiden and Boston.
    12. Kramer, Xander; 2008, "The Rome II Regulation on the Law Applicable to Non-Contractual Obligations", Netherlands International privaatrecht, No. 4.
    13. Michaels, Ralf; 2008, Economics of Law as Choice of Law, Law and Contemporary Problems Review, Vol. 71.
    14. Reed, Alan; 2001, "The Anglo-American Revolution in Tort Choice of Law Principles", Arizona Journal of International and Comparative Law, Vol. 18, No. 3.
    15. Rushworth, Adam & Scatt, Andrew; 2008, "RomeII:Choice of Law for Non-Contractual Obligations", Ltoyd’s Maritime and Commercial Law Quarterly, Vol. 274.
    16. Sedler, Robert A;2000, Choice of Law in Conflict Torts Cases: A Third Restatement or Rules of Choice of Law?, Indiana Law Journal, Vol. 715.
    17. Stone, Peter; 2009, Product Liability Under The Rome II Regulation, The Rome II Regulation, Edited by John Ahern and William Binchy, Martinus NIJHOff Publishers, Leiden & Boston.
    18. Stone, Peter; 2007, "The Rome II Regulation on Choice of Law in Tort", Ankara Law Review, Vol. 4, No. 2.
    19. Symeonides, symeon;2009,"A New Conflicts Restatement: Why Not?", 5 Journal of Private International Law.
    20. Symeonides, Symeon; 2001, Material Justice and Conflicts Justice in Choice of Law, Essay in Honor of Friedrich K. Jungert.
    21. ________________ ; 2010, Party Autonomy in Rome I and II From a Comparative Perspective, Convergence and Divergence in Private International Law, Liber American Kurt Siehr.
    22. ________________ ; 2008, Result - Selectivism in Private International Law, Roman .Priv. International Law and Comp.Priv.L.Review, Vol. 3.
    23. ________________ ;2007, Rome II :A Centrist Critique, Yearbook of Private International Law, Vol. IX, Sellier, European Law Publisher, Swiss Institute of Comparative Law.
    24. Weintraub, Russel; 2009, RomeII: Will it Prevent Forum Shopping and Take Account of The Consequencesof Choice of Law?, TheRome II Regulation, Edited by John Ahern and William Binchy, Martinus NIJHOff Publishers, Leiden & Boston.
    25. ______________; 2007, "The Choice of Law Rules of The European Community Regulation on The Law Applicable to Non-Contractual Obligations", Texas International Law Journal, Vol. 43 .
    26. Zhang, Mo; 2009, "Party Autonomy in Non-Contractual Obligations: Rome II and Its Impact on Choice of Law", Hall Law Review, Vol. 39.

ب- لاتین