نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم

2 استادیار دانشکده حقوق دانشگاه آزاد واحد تهران مرکز

چکیده

تأمین امنیت جامعه و شهروندان به عنوان خط ‌مشئ اساسی دولت‌ها در مجموعه‌ای از اقدامات برنامه‌ریزی‌شده در قالب سیاست‌های کنترل جرم تبلور می‌یابد. این مهم در جوامع مردم‌سالار که ارزش غالب در سیاست جنایی آن‌ها آزادی است، بیشتر مسبوق به مطالعات علت‌شناختی بزهکاری، به صورت پیشگیری از جرم و راهبرد کمینه‌ای مداخلة نظام کیفری در جامعه ظاهر می‌شود، در حالی که در دولت‌های اقتدارگرای فراگیر سرکوبی رفتارها و نظارتِ همه جانبه بر خلوت و زندگی مردم، راهبرد سیاست جنایی است و پیشگیری موقعیت‌مدار و ترسیم رویکردهای امنیتی به جرم و مجرم با استفاده از عنوان پیشگیری، ابزاری در اختیار پلیس و دستگاه قضایی است. اگر چه ایجاد جامعة امن گاه موجب قرابت تدابیر پیشگیرانة دولت‌های مردم‌سالار با دولت‌های اقتدارگرای فراگیر شده است، اما این مهم در دولت‌های نوع اول با التزام به رعایت آموزه‌های حقوق بشری رقم خورده است. در این نوشتار سعی شده است با بررسی تطبیقی راهبرد پیشگیری از جرم در دو مدل یا الگوی دموکراتیک سیاست جنایی و اقتدارگرای فراگیر، وجوه مختلف آن‌ها نیز تبیین شود.   

کلیدواژه‌ها

منابع

الف- فارسی

  1. ابراهیمی، شهرام؛ جرم‌شناسی پیشگیری، نشر میزان، چاپ اول، 1390‌.
  2. _________ ؛ پیشگیری از جرم در چالش با موازین حقوق بشر، رساله دکتری حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق دانشگاه تهران، 1387‌.
  3. افراسیابی، علی؛ زارع مهدوی، قادر؛ «تأثیر مدل‌های سیاسی بر مدل‌های پیشگیری از جرم با تأکید بر مدل‌های معاصر»، مطالعات پیشگیری از جرم، 1388‌، شماره ۱۳.
  4. ایروانیان، امیر؛ نظریة عمومی سیاستگذاری جنایی، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش، چاپ اول، 1392‌.
  5. انصاری، منصور؛ هانا آرنت و نقد فلسفه سیاسی، تهران، نشر مرکز، 1379‌.
  6. آنسل، مارک؛ دفاع اجتماعی، مترجمان: محمد آشوری و علی حسین نجفی ابرند آبادی، تهران، انتشارات گنج دانش، چاپ چهارم، 1391‌.
  7. جندلی، منون؛ درآمدی بر پیشگیری از جرم، ترجمه شهرام ابراهیمی، تهران، انتشارات میزان، چاپ اول، 1393.
  8. دلماس - مارتی، می ری؛ نظام‌های بزرگ سیاست جنایی، ترجمه علی حسین نجفی ابرند آبادی نشر میزان، چاپ دوم، 1393 .
  9. رایجیان اصلی، مهرداد؛ «رهیافتی نو به بنیان‌های نظری پیشگیری از جرم»، مجله حقوقی دادگستری، 1383، شماره 48 و 49.
  10. رحمانیان، حامد؛ و حبیب‌زاده، جعفر؛ «ابزارگرایی کیفری: قلمرو، مفهوم، شاخص‌ها»، فصلنامه حقوق کیفری، 1392، سال دوم، شماره 5.
  11. رستمی، ولی؛ مشارکت مردم در فرآیند کیفری (بررسی سیاست جنایی کشورهای غربی)، فصلنامه حقوق دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، 1386، شماره 2.
  12. صفاری، علی؛ مقالاتی در جرم‌شناسی و کیفرشناسی، تهران، انتشارات جنگل، چاپ دوم، 1392‌. 
  13. طاهری، سمانه؛ سیاست کیفری سختگیرانه، تهران، نشرمیزان، چاپ اول، 1392.
  14. ظهیری نژاد ارشادی، مینا؛ کره شمالی، تهران، مؤسسه چاپ و انتشارات وزارت خارجه، چاپ دوم، 1375‌.
  15. عالم، عبدالرحمن؛ تاریخ فلسفه سیاسی غرب، عصرجدید و سدة نوزدهم، تهران، انتشارات وزارت امور خارجه، 1384‌.
  16. غلامی، حسین؛ اصل حداقل بودن حقوق جزا، تهران، نشرمیزان، چاپ اول، 1393.
  17. کلارک، رونالد؛ پیشگیری وضعی از جرم، ترجمه علی افراسیابی، دانشنامه بزه‌دیده‌شناسی و پیشگیری از جرم، زیر نظر علی حسین نجفی ابرندآبادی، تهران، نشرمیزان، 1393‌.
  18. کلارک، رونالد؛ و فلسون، مارکوس؛ اخلاق پیشگیری وضعی از جرم، ترجمه محمد قورچی بیگی، فصلنامه مطالعات پیشگیری از جرم، 1388، سال چهارم، شماره 12.
  19. لازرژ، کریستین؛ درآمدی بر سیاست جنایی، ترجمه علی حسین نجفی ابرند آبادی، تهران، نشرمیزان، چاپ چهارم، 1392‌.
  20. مین وُو یون؛ «درآمدی بر سیاست جنایی توتالیتر: جرم و مجازات در کره شمالی»، مترجم: حسین غلامی، فصلنامه مطالعات پیشگیری از جرم، سال ششم، 1390، شماره 19.
  21. نجفی ابرندآبادی، علی حسین؛ پیشگیری عادلانه از جرم، در: علوم جنایی، مجموعه مقالات در تجلیل از استاد دکتر محمد آشوری، انتشارات سمت، چاپ سوم، 1389.
  22. __________________ ؛ درآمدی بر سیاست کیفری عوام‌گرا، دیباچه در: کریستین لازرژ: درآمدی بر سیاست جنایی، انتشارات میزان، چاپ چهارم، 1390.
  23. __________________ ؛ سیاست جنایی: از مدل‌ها تا جنبش‌ها،دیباچه در: می ری دلماس - مارتی،نظام‌های بزرگ سیاست جنایی، انتشارات میزان، چاپ دوم، 1393.
  24. __________________ ؛ تقریرات درس جرم‌شناسی، از جرم‌شناسی انتقادی تا جرم‌شناسی امنیتی، دوره دکتری دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی،1391.
  25. __________________ ؛ تقریرات درس سیاست جنایی، (سیاست جنایی عوام‌گرا)، دوره دکتری دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، نیم سال اول،1389. قابل دسترسی در:http//Lawtest.ir  
  26. __________________ ؛ تقریرات درس سیاست جنایی، دوره دکتری دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، ویرایش هفتم، 1382‌. قابل دسترسی در: http//Lawtest. ir
  27. نجفی توانا، علی؛ و شاطری‌پور اصفهانی، شهید؛ «پیشگیری اجتماعی از جرم در پرتو تحولات ناشی از جهانی شدن فرهنگ»، آموزه‌های حقوق کیفری دانشگاه علوم اسلامی رضوی، 1391، شماره 4.
  28. وایت، رابرت؛ «وضعیت پیشگیری از جرم، مدل‌ها، شیوه‌ها و ملاحظات سیاسی»، مترجمان: شهرداد دارابی و قادر زارع مهدوی، فصلنامه مطالعات بین‌المللی پلیس، 1391، شماره 11.
    1. Gadd, David, Jefferson, Tony; 2007, Psychisocial criminology, SAGE, 1St edition,U. K.
    2. Hebberecht, Patrick; 2009, "Crime prevention at the Belgian federal level: from a social democratic policy to a neo – liberal & authoritarian policy in a social democratic contex"t, in crime prevention policies comparative erspective,edited by Adam Crawford.
    3. Garland david; 2002, The culture of control oxford, oxford university press.
    4. Shaw, Margaret; 2009, "International Models Of Crime Prevention", in crime prevention policies comparative  erspective, edited by Adam crawford.
    5. Wyvekens, Anne; 2009, "The Evolving Story Of Crime Prevention in France", in crime prevention policies comparative  erspective, Edited by Adam crawford. 

ب-لاتین