ایرادات سازمانـی شرکت‌های تجـاری در برابر اشخاص ثالث

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد دانشگاه مفید و دیگر دانشگاه های کشور

2 دانش‌آموخته دکتری حقوق خصوصی دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

شناسایی شخصیت حقوقی مستقل برای شرکت‌های تجاری و تبیین مسئولیت محدود (در شرکت‌های سرمایه) برای سهامداران و شرکای شرکت منتهی به طراحی یک ساختار سازمانی برای شرکت شده است‌. این خصیصه موجب تحمیل ریسک فعالیت‌های تجاری از جمله ریسک‌های ناشی از ایرادات سازمانی شرکت به اشخاص ثالث می‌گردد‌. این ایرادات ناظر به عدم رعایت کلیه ضوابطی است که ناشی از قواعد آمره حقوق شرکت‌ها و قواعد قراردادی آن مثل اساسنامه است‌. ضمانت اجرای درون‌سازمانی نقض این قواعد، قابلیت ابطال اقدامات و تصمیمات اتخاذ شده است‌. اما این بطلان به علت تفاوت بنیادین حقوق تجارت و حقوق مدنی از حیث ایجاد و انتقال حق و تکیه حقوق تجارت به ایجاد و انتقال ظاهری حق در برابر اشخاص ثالث قابل استناد نمی‌باشد‌. این مسئله مثبت قاعده‌ای تحت عنوان «منع توسل به ایرادات سازمانی شرکت در برابر اشخاص ثالث» است که منجر به «استنادناپذیری» «ایرادات سازمانی شرکت» در برابر «اشخاص ثالث با حسن‌نیت» می‌گردد‌. 

کلیدواژه‌ها


منابع

الف- فارسی

  1. اسکینی، ربیعا؛ حقوق تجارت (کلیات، معاملات تجاری، تجار و ساماندهی فعالیت‌های تجاری)، تهران، انتشارات سمت، چاپ پنجم، 1383‌.
  2. _______ ؛ حقوق تجارت شرکت‌های تجاری، جلد ۱ و ۲، تهران، انتشارات سمت، چاپ ششم و هفتم، 1383‌.
  3. انصاری، علی؛ تئوری حسن‌نیت در قراردادها، تهران، انتشارات جنگل، چاپ اول، 1388‌.
  4. ایزانلو، محسن؛ شریعتی‌نسب، صادق؛ «مطالعه تطبیقی عدم قابلیت استناد در حقوق ایران و فرانسه»، مجله حقوق خصوصی، 1391‌، دوره ۹، شماره 2.
  5. پاسبان، محمدرضا؛ «اهلیت شرکت‌های تجاری و حدود اختیارات مدیران شرکت‌های تجاری»، مجله تحقیقات حقوقی، 1389‌، شماره ۵۱.
  6. _________ ؛ حقوق شرکت‌های تجاری، تهران انتشارات سمت، چاپ چهارم، 1389‌.
  7. پور ارشد، نادر؛ اسکینی، ربیعا؛ الماسی، نجادعلی؛ شهبازی‌نیا، مرتضی؛ «نظریه ظاهر (مطالعه در حقوق خارجی و ایران)»، مجله مدرس علوم انسانی، پژوهش‌های حقوقی تطبیقی، زمستان 1389‌، دوره 14، شماره ۴.
  8. دمرچیلی، محمد؛ حاتمی، علی؛ قرائی، محسن؛ قانون تجارت در نظم حقوق کنونی، تهران، انتشارات مؤسسه تحقیقات حقوقی میثاق عدالت، چاپ دوم، 1382‌.
  9. رحمانی، عطاءاله؛ «مطالعه تطبیقی مبانی قاعده اکثریت درشرکت‌های سهامی: حقوق انگلستان و ایران»، مجله تحقیقات حقوقی‌، 1387، شماره 50.
  10. ستوده تهرانی، حسن؛ حقوق تجارت، جلد1 و ۲، تهران، نشر دادگستر، چاپ بیست و چهارم، 1392‌.
  11. شریفی آل هاشم، سید الهام الدین؛ مطالعه تطبیقی اختیار ظاهری با تأکید بر اصول حقوق قراردادهای اروپایی، مجله تحقیقات حقوقی دانشگاه شهید بهشتی، تابستان 1392‌، شماره 62.
  12. شهیدی، مهدی؛ حقوق مدنی اصول قراردادها و تعهدات، جلد 2، تهران، انتشارات مجد، چاپ‌پنجم، 1388‌.
  13. صفار، محمدجواد؛ شخصیت حقوقی، تهران، انتشارات بهنامی، چاپ اول، 1390‌.
  14. صقری، محمد؛ «اعتبار صحت ظاهری در حقوق تجارت (بحثی در حقوق ایران و فرانسه»، فصلنامه دیدگاه‌های حقوقی، 1390‌، شماره 53.
  15. ________ ؛ حقوق بازرگانی شرکت‌ها، تأسیس، تبدیل، ادغام‌، انحلال، تهران، شرکت سهامی انتشار، چاپ اول، 1390‌.
  16. صقری، منصور؛ تعریف شرکت تجارتی، تحولات حقوق خصوصی (زیر نظر دکتر ناصر کاتوزیان)، جلد 2، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1371‌.
  17. طالب احمدی، حبیب؛ «معاملات قابل ابطال در حقوق ایران»، فصلنامه مدرس علوم انسانی، پاییز 1384‌، دوره 9، شماره 3.
  18. عرفانی، محمود؛ حقوق تجارت تطبیقی، جلد 6، تهران، انتشارات جنگل، چاپ دوم، 1391‌.
  19. ________ ؛ حقوق تجارت، جلد 2، تهران، انتشارات جهاد دانشگاهی، چاپ هشتم، 1377‌.
  20. عسکری، علی؛ «اعتبار قراردادهای خارج از موضوع اساسنامه شرکت‌ها»، مجله کانون وکلا، 1387‌، دوره جدید شماره 49.
  21. عیسائی تفرشی، محمد؛ ابدالی، مهرزاد؛ «رویکرد حمایت از قرارداد در تحلیل اقتصادی حقوق (مطالعه تطبیقی در حقوق ایران و فرانسه)»، مجله پژوهش‌های حقوقی تطبیقی، تابستان 1391‌، شماره 6.
  22. طباطبایی، منوچهر؛حقوق اداری، جلد اول، تهران، انتشارات سمت، چاپ هفتم، 1382‌.
  23. کاتوزیان، ناصر؛ عباس‌زاده، محمد هادی؛ حسن‌نیت در حقوق ایران، فصلنامه حقوق، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، پاییز 1392‌، دوره 43، شماره 3.
  24. کاتوزیان، ناصر؛ قواعد عمومی قراردادها، جلد2، تهران، شرکت سهامی انتشار، چاپ پنجم، 1384‌.
  25. کاویانی، کوروش؛ حقوق شرکت‌های تجارتی، تهران، انتشارات میزان، چاپ سوم، 1391‌.
  26. مسعودی تفرشی، بابک؛ «انتقال ظاهری حق، مبنای حمایت از حقوق طرف‌های ثالث در رژیم تجاری ایران» مجله کانون وکلا، پاییز و زمستان 1387‌، دوره جدید، شماره 33 و 34.
    1. Bachner, Thomas; 2009, Creditor protection in Private Companies, New York, Cambridge University Press.
    2. Benabent, Alain; Droit Civil; 2010, Les Obligation, 12e edition, Monchrestien, Paris.
    3. Blair, Margaret M; Stout, Lynn A; 1999, "A Team Production Theory of Corporate Law", Virginia Law Review, VOL 85.
    4. De Lacy, John; 2002, The Reform of United Kingdom Company Law, Cavendish Publication, London.
    5. Easterbook, Frank H and Fischel Daniel R; 1983, "Voting in corporate Law", the Journal of Law and Economics.
    6. Goulding, Simon; 1996, Company Law, Covendish Publication, London, 2 ed.
    7. Kershaw, David; 2009, Company Law in Context, text and materials, New York, oxford university press.
    8. Sheikh, Saleem; 2008, A Guide to the Companies Act 2006, Routledge-Cavendish Publication, London.
    9. Talbot, LE; 2008, Critical Company law, Routledge- Cavendish Publication, London. 

ب- لاتین