نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز

چکیده

در نظام‌های مبتنی بر دوگانگی قضایی و کلیه نظام‌هایی که قاضی ویژه و متمایز از قاضی عادی برای دعاوی اداری پیش‌بینی نموده‌اند همواره مسئله نحوه تعیین صلاحیت و تشخیص دعاوی قابل طرح در نزد هر یک از دو قاضی، یکی از مهم‌ترین مسائل بوده است. تشخیص معیار معتبر برای تعیین قاضی صالح صرفاً مبتنی بر اراده مقنن نبوده و قاضی باید با توجه به مبانی و اقتضائات نظام حقوقی متبوع خود به جستجوی معیار یا معیارهای متناسب برخیزد. در این نوشتار با ارائه دسته‌بندی نوینی از معیارهای صلاحیت قاضی اداری در نظام‌های حقوقی مختلف، ضمن مطالعه‌ای انتقادی نشان داده‌ایم که قاضی ایرانی به چه دلایلی، چه نوع معیارهایی را پذیرفته است.
معیارهای تعیین صلاحیت به دو دسته قضایی و اداری تقسیم گردیده است در دسته معیارهای اداری به معیارهای ماهیت وسیله، ماهیت هدف، ماهیت رابطه و ماهیت خطای اداره پرداخته شده و در دسته معیارهای قضایی به معیار ماهیت خواسته، ماهیت رسیدگی قضایی، شخصیت خواهان و شخصیت خوانده پرداخته شده است. در ایران با عنایت به فلسفه تأسیس دیوان عدالت اداری، عمدتاً معیارهای قضایی مورد استفاده واقع شده است که البته استفاده بیش از حد از معیار مذکور و بی‌توجهی به سایر جهات دعوای اداری، موضوع نقد این مقاله قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

A Comparative Study of the Criteria of the Competence of Administrative Judge in Iran and France

نویسنده [English]

  • Seyed Mojtaba Vaezi

Assistant professor of law, University of Shiraz.

چکیده [English]

In systems of judicial duality and all legal systems that are experiencing a special judge for the administrative cases, the issue of e determining the scope of jurisdiction is always important. This question is not only dependent on the will of the legislator but the judge must also seek the appropriate criteria considering the foundations and requirements of his/her legal system.
In this article, by offering a new classification of criteria for the competence of administrative courts in several countries, and by a critical study, we show that the Iranian administrative judge may adopt which criteria by which reasons.
We present two types of criteria: judicial criteria and administrative criteria. Administrative criteria are related to method, aim, or administrative wrong and the quality of the relationship between government and citizen. Judicial criteria are considered to consist of the nature of remedy sought, nature of the judicial proceedings and personality of the parties.
In France interests of justice rather than administrative criteria are adopted while in Iran jurisdictional criteria are followed. In our opinion, the Iranian judge must not overuse a single type criterion.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ordinary Judge
  • Administrative Judge
  • competence
  • Administrative Wrong
  • Court of Administrative Justice
  1. الف- فارسی

    1. امامی، محمد؛ استوارسنگری، کوروش؛ حقوق اداری، جلد 1، انتشارات میزان، چاپ دوازدهم، 1389.
    2. زولر، الیزابت؛ درآمدی بر حقوق عمومی، ترجمه سید مجتبی واعظی، انتشارات جاودانه، 1389.
    3. سلیمانی، مهستی؛ ضوابط تشخیص دعاوی قابل طرح در دیوان عدالت اداری، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز، 1390.
    4. شمس، عبدالله؛ آیین دادرسی مدنی، جلد 1، انتشارات دراک، چاپ دهم، 1384.
    5. صدرالحفاظی، نصرالله؛ نظارت قضایی بر اعمال دولت در دیوان عدالت اداری، نشر شهریار، 1372.
      1. Bell. J; 1996, Le debat au Royaume-Uni, in le contrôle juridictionnel des actes administratifs, Coopération juridique du Conseil de l’Europe, pp 73-94.
      2. CHAPUS. R; 2001, Droit administratif général, Montchrestien, paris.
      3. __________; 2004, Droit du contentieux administratif, Montchrestien, paris.
      4. __________; 1999, "Le service public et la puissance publique", in L’administration et son juge , PUF, 1999, pp37-75.
      5. __________; 1999, "Signification de l’arrêt Blanco" in L’administration et son juge, PUF, pp 29-36.
      6. CHEVALLIER. J, 1970, L’élaboration historique du principe de séparation de juridiction administrative et l’administration active, L.G.D.J, paris.
      7. _____________ ; 2000, Le service public, Coll "Que sais-je?", 5e édition, PUF, paris.
      8. EISENMANN. CH; 1960, "Le rapport entre la compétence juridictionnelle et le droit applicable en droit administratif français", in Mélanges Maury, Dalloz et Sirey, Paris, pp. 379-403.
      9. Fromont. M; 1996, Le debat a' l'etranger, presentation generale, in le contrôle juridictionnel des actes administratifs, Coopération juridique du Conseil de l’Europe, pp. 42-57.
      10. GENEVOIS; 1989, "La compétence constitutionnelle du juge administratif et la police des étrangères", RFDA, N. 5, 1989, pp691-699.
      11. JULIEN-LAFFERRIERE. F, 1996, "La dualité de juridiction, un principe fonctionnel?", in Mélanges Roland Drago, Economica, Paris, pp. 395-426.
      12. JULIEN-LAFFERRIERE. L-E, Traité de la juridiction administrative et des recours contentieu, t1, Berger-Levrault, 1887-1888 (2e éd. 1896 ; réimpressio LGDJ 1989).
      13. Marcou. G, 2006, Caracteres generaux et evolution de la juridiction administrative en Europe occidentale, RFDA, janvier-fevrier, pp. 84-95.
      14. VAKIL. M; 1934, Les recours contre l’administration d’après le droit public persan, Th Paris.
      15. VEDEL; 1954, "Les bases constitutionnelles du droit administratif", E.D.C.E, pp. 21-53.

     

CAPTCHA Image