نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده حقوق دانشگاه تهران

2 دانشجو دکتری حقوق خصوصی دانشگاه تهران

چکیده

شیوه های جای گزین حل اختلاف یا (Alternative Dispute Resolution) ADR به شیوه هایی اطلاق می گردد که جای گزین رسیدگی قضایی شده و هدف آن، حل سریع دعاوی به وسیله اشخاص خصوصی است.این شیوه ها به رغم انواعی که دارند، همگی مبتنی بر تراضی طرفین بوده و در عین حال، نتیجه کار در غالب آنها الزام آور نیست. داوری، میانجیگری، سازش، مذاکره، رسیدگی کوتاه، ADR ترکیبی و شیوه های حل اختلاف قراردادهای مهندسی از مهم ترین این شیوه هاست.
کم هزینه بودن، سریع بودن، محرمانه بودن، انعطاف پذیری و رسیدگی موضوع از جانب متخصص، از عمده ترین مزایای ADR است. الزام آور نبودن تصمیم حاصل از شیوه های مذکور و عدم قابلیت ارجاع برخی دعاوی به ADR نیز از نقاط ضعف آن می باشد.
در حقوق ایران به رغم سابقه دیرینه شیوه های جای گزین و وجود مقرراتی راجع به داوری و سازش، رجوع به این شیوه ها مورد استقبال اصحاب دعوا قرار نگرفته است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

A Look at Alternative Dispute Resolution (ADR)

نویسندگان [English]

  • Ali Hosein Moslehi 1
  • Mohsen Sadeghi 2

1 Associate Professor, Faculty of Law, University of Tehran

2 PhD Student in Private Law, University of Tehran

چکیده [English]

Alternative dispute resolution refers to the means which substitute adjudication and aim at mediating and speedy resolution of the disputes by third parties. While being various, these means and methods all depend on the consent of the parties and their results are often not binding. Arbitration, conciliation, mediation, negotiation, good offices, summary proceedings, impartial assessment, and combined ADR are among the most important of these methods. ADR has a long history and despite the development of modern state and justice continues to exist and constitutes a large portion of national laws and international conventions. Low cost, speed, confidentiality, flexibility, expertise and impartiality are the advantages of ADR. On the other hand, nonbinding character of the outcome of ADR for the parties, nonjusticeability of some disputes by ADR and amenability to political influence of certain methods of ADR are the disadvantages. Despite the long history of ADR in Iranian law and the existence of legal provisions, it has received less welcome than recourse to judicial means.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Alternative Dispute Resolution
  • advantages and disadvantages
منابع
الف)فارسی
1-      توسلی جهرمی، منوچهر،‌نگاهی به شیوه های  جایگزین حل اختلاف(ADR) در مقررات جدید  اتاق بازرگانی بین المللی، مجله حقوقی دفتر خدمات، شماره 26-27، سال1380-81.
2-      جعفری لنگرودی، محمد جعفر،‌تاریخ حقوق ایران از انقراض ساسانیان تا آغاز مشروطه،‌تهران،‌نشر کانون معرفت.
3-      داوید رنه، مفهوم و نقش داوری در بازرگانی بین المللی ،‌ترجمه سید حسین صفایی ،‌مجموعه مقالات  راجع به حقوق بین الملل و داوری های بین المللی،‌تهران، میزان:1375.
4-      دو وریز هنری، داوری تجاری بین الملل، ترجمه محسن محبی، مجله حقوقی دفتر خدمات، شماره 21.
5-      دورانت ویل، تاریخ تمدن، ترجمه گروه مترجمان،‌ج1،‌تهران،‌سازمان انتشارات وآموزش انقلاب اسلامی:1365.
6-      ساکت محمد حسین، نهاد دادرسی در اسلام، مشهد ،‌آستان قدس رضوی: 1353.
7-      شمس عبدالله، آیین دادرسی مدنی،‌ج2، میزان،‌تهران: 1381.
8-      صباغیان،‌علی،‌نقش میانجیگری در حلو فصل اختلافات بین المللی،‌نشر وزارتخانه، تهران:1376.
9-      صدرزاده افشار محسن، آیین دادرسی مدنی و بازرگانی، تهران، ماجد، 1379.
10-  طباطبایی سید محمد حسین، تفسیر المیزان، ترجمه سید محمد خامنه ای، ج8، قم، موسسه مطبوعات دارالعلم:1344).
11-  متین دفتری احمد"، آیین دادرسی مدنی و بازرگانی، ج1، تهران، مجد:1378.
12-  محبی محسن، نظام داوری اتاق بازرگانی بین المللی، مجله حقوقی دفتر خدمات، شماره 24،‌1378.
13-  موسی زاده رضا،کلیات حقوق بین الملل عمومی،‌ج2، تهران، دفتر مطالعات سیساسی و بین المللی وزارت امور خارجه:1376.
ب- عربی
1-      خویی سید ابوالقاسم، مبانی تکلمه المنهاج، ج1، بیروت، دارالزهرا.
2-      نجفی محمد حسن ابن باقر،‌جواهر الکلام، ج40، انتشارات دارالمکتبه الاسلامیه.
ج- انگلیسی
1-    Aksen G. andOthers, Arbitration and Expertise, International Chamber of Comm= The World Business Organisation, Paris, 1994.
2-   Alternative Dispute Resolution in Civil Cases, Report of the task force on the quality of Jie Sliscommittee on Alternative Dispute Resolution and the Judicial Systent Awe 1999.
3-   Bener Hans, Expedited Arbitration Rules, Stockholm and WIPO, Vol. 13, N,2, 1997.
4-   Bernstain R., Tackaberry J. Marriot A.L. and Wood D., Handbook of Arbitratioa Practice 3ed, Sweet & Maxwell, London, 1998.
5-   Brown H. and Marriot A.l , ADR Principles and Practice, 2nd ed. Sweet & Maxwell.London, 1999
6-   Cameron Collar Fernandez, “Arbitration and Mediation in International Business. Sweet & Maxswell. London, 1996.
7-   Cameron Collar Fernandez "International Intellectual Property Dispute Resolution" the Journal  of World Intellectual Proper, may 1998
8-   B-sun Shrine Russell, Negotiating for International Desclopment Martinus Nijgotff, dordtechtch, 1990.
9-    cukwurah A 0,,A The setttlement of Boundary, Disputes in International Law, Oceans public Inc, U.S.A.1967.
10-          Collier John  and lowe Vaughan, The Setlemnt of Disputes in International Law, Oxford U.p.Oxford,1999.
11-          Derames Yves and Schvartz Eric, A Guide to the new Icc Rules OF arbitration, Kluwer, The Hague,LONDON. Boston,1998.
12-          Enyclopedia of Public International Law, Vol. I. No. Holland Publishing Company, Ammacrdom, London, Newyork, 1983.
13-           Goldberg Stephen B and Others. Dispute RC10111.0. Little. Brown and Company. Boston, 1985.
14-          Hill, Med Arb, Journal of International Arbitration. N 13, 1997.
15-          International Bureau of NIPO Expedited Arbitration Rules, WIPO Publican., Geneva. 1999.
16-           Intanabonsl Arbivatton Congress, New Trends In Commercial arbitration and Role of Arbitral and Other Institution, Kluwer, Netherlands,1983.
17-          Edelman Lester and CARR Frand,”the MINI­Trial: An ALTERNATIVE dispute RESOLUTION PROCEDURE”, Arbitration Journal.VOL.42(1),March1987.
18-          Mistelis and LEW Kroll, Comparative International Arbitration, Kluwer, London,2002.
19-           Newman Paul, Alternative Dispute Resolution, CT1, Professional Publishing Ltd, London 1999.
20-          Oghigian Haig, mediation/ arbitanon hybrid, "Journal of International Arbitratio”,  Februrary 2003.N,20(2).
21-          Palmer and Robert, Dispute process:ADR and Primary Form of Decision Making Butter Wonhs, London 1998.
22-          Scott Donah, "International Mediation and Arbitration", International Law Journal, 1997 .
23-          Strake J. A n, “introduction to international 1aw, Butter Worths,, London, 1997
24-          St John Sutton David, Kendal Jahn and Gill Judith, Russel on Arbitration, I5nd cd. Sweet & Maxwell. London, 1997
25-          Welch Thomas, "International Law Practitioner", The Journal of World Intellectual  property, May.1998.
د) فرانسوی
1- Braudo Serge, propos sur la mediation en matiere civile, Gazette du Palais ,N .14_15, avril1995.
2-jarrosson Charles, la notion d’arbitrage, librairie  Generale  de Droit. et de jurisprudens,. paris, 1987.
3-   Vinsent Jean et  Guitichard Serge. Procedure civile. 23e ed,. Dallos. Paris,1994.
CAPTCHA Image