نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشگاه آزاد قشم، قشم، ایران.

2 استادیار گروه حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران.

3 استادیار گروه حقوق، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران.

4 استادیار گروه حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قشم، قشم، ایران.

چکیده

قاچاق هسته‌ای به عنوان مصداق نوینی از رفتار بزهکارانه قاچاق، با کشف و عملیاتی‌نمودن انرژی هسته‌ای در زندگی جامعه بشری پا به عرصه وجود نهاده است. مقوله نظارت بر واردات و صادرات مواد و وسایل هسته‌ای که مورد توجّه اسناد بین‌المللی از جمله کنوانسیون حفاظت فیزیکی از مواد هسته‌ای 1979 قرار گرفته است، برخی از دولت‌ها را مجاب نموده تا قاچاق غیر قانونی مواد، وسایل و دانش هسته‌ای را به طور جداگانه مورد جرم‌انگاری قرار دهند. در این مسیر، کانادا به عنوان یکی از کشورهای بهره‌بردار از فناوری هسته‌ای، رویکرد سنجیده‌ای را در حوزه جرم‌انگاری و ترسیم ضمانت‌اجرای کیفری متناسب با قاچاق هسته‌ای برگزیده است. در سوی دیگر، کنشگران نظام کیفری ایران نیز با انشای قانون قاچاق اسلحه، مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غیرمجاز در سال 1390، مصداقی از قاچاق هسته‌ای یعنی قاچاق مواد رادیواکتیو را مشمول عنوان بزهکارانه قرار دادند؛ با این وجود، قانونگذار ایران برخلاف کانادا، در ارتباط با قلمروی مجرمانه قاچاق هسته‌ای و تهدید به ارتکاب آن رویکرد ناقصی را اتخاذ نموده است.  از این رو، در طی جستار حاضر قصد و تلاش بر آن است تا با مقایسه راهبرد کیفری ایران و کانادا در مواجهه با اعمال قاچاق هسته‌ای به تبیین راهبرد کیفری متناسب و مقتدری در این زمینه مبادرت شود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

A Comparative Study of Nuclear Smuggling and the Threat of its Commission in the Iranian and Canadian Criminal Laws

نویسندگان [English]

  • Seyed Mustafa Meshkat 1
  • Ahmad Ramezani 2
  • Sohrab Salahi 3
  • Maryam Moradi 4

1 Ph.D. in Criminal Law and Criminology degree, Azad University of Qeshm, Qeshm, Iran.

2 Assistant Professor, faculty of Criminal Law and Criminology, University of Science and Culture, Tehran, Iran.

3 Assistant Professor, faculty of Law, Imam Hossein University, Tehran, Iran.

4 Assistant Professor, Faculty of Law, Islamic Azad University, Qeshm Branch, Qeshm, Iran.

چکیده [English]

Nuclear smuggling has emerged, as a new manifestation of smuggling, with the discovery and operation of nuclear energy in the life of human society. The issue of controlling the import and export of nuclear material and devices that have been considered by international instruments, including the Convention on the Protection of the Physical Protection of Nuclear Material. This matter has led some governments to criminalize the illegal smuggling of materials, devices, and nuclear science separately. On this path, Canada, as one of the countries that exploit nuclear technology, has adopted a cynical approach in the area of criminality and the designation of a criminal sanction against nuclear smuggling. On the other hand, the activists of Iran's criminal system, by introducing a law on the smuggling of weapons, ammunition, and weapons and ammunition holders, have described the case of nuclear smuggling, namely the trafficking of radioactive materials as criminal offenses. Nevertheless, in order to have an up-to-date and dynamic criminal policy against the aforementioned behavior, it is necessary to compare national penal provisions to Canadian laws that have a comprehensive view of the various manifestations of nuclear trafficking and threats of committing it. Eventually, appropriate criminal punishment for dealing with nuclear smuggling will be outlined.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Nuclear Energy
  • Nuclear Terrorism
  • Nuclear Smuggling
  • Threats of Nuclear Smuggling
-        احمدی، عبدالله (1394)، حقوق کیفری قاچاق کالا و ارز، چاپ اول، تهران: نشر میزان.
-        بهرامی، محسن و بهروز قاسمی (1385)، آسیب‌شناسی قاچاق کالا در ایران، چاپ اول، تهران: انتشارات فارابی.
-        پرادل، ژرودلا (1388)، «صلاحیت جهانی»، نشریه تحقیقات حقوقی، مترجم سید علی هنجنی، دورۀ 12، شمارۀ 50، صص587-611.
-        رنسیلایر، لی (1387)، «نگاهی به تجارت قاچاق مواد هسته‌ای»، نشریه سیاحت غرب، دورۀ 6، شمارۀ 64، صص 114-121.
-        زراعت، عباس (1385)، حقوق جزای اختصاصی، چاپ سوم،  تهران: انتشارات فکر سازان.
-        عالی‌پور، حسن و نوروز کارگری (1389)، جرایم ضدّ امنیت ملّی، چاپ اول، تهران: انتشارات خرسندی.
-        غنی‌کله‌لو، کیوان (1388)، تروریسم هسته‌ای، چاپ اول، تهران: انتشارات خرسندی.
-        کرومر، پیتر (1377)، «تهدید بزهکاری هسته‌ای»، مجله حقوقی دادگستری، دورۀ 62، شمارۀ 25، صص 139-152.
-        گلدوزیان، ایرج (1396)، محشای قانون مجازات اسلامی، چاپ هفتم، تهران: انتشارات مجد.
-        میرمحمّد صادقی، حسین (1394)، جرایم علیه اشخاص، حقوق کیفری اختصاصی (1)، چاپ هجدهم، تهران: نشر میزان.
-        ولیدی، محمّدصالح (1373)، حقوق جزای اختصاصی، جلد دوم، چاپ سوم، تهران: انتشارات امیرکبیر.
-        Bratt, Duane (2006). The Politics of CANDU Exports, Toronto: University of Toronto Press.
-        Chandra, Ramesh. (2003). Global Terrorism: Global crime trends, India: Kalpaz Publications.
-        Fisher, David & Wicker Brian (2013). Just War on Terror?: A Christian and Muslim Response, Oxon: Ashgate Publishing Limited.
-        Futter, A. (2015). The Politics of Nuclear Weapons, United States: SAGE Publications.
-        Jones, G.L. (2002). Nuclear Nonproliferation: U.S. Efforts to Help Other Countries Combat Nuclear Smuggling Need Strengthened Coordination and Planning, Washington: Diane Publishing Company.
-        Khan, Saira (2008). Nuclear Weapons and Conflict Transformation: The Case of India-Pakistan, Oxon: Taylor & Francis.
-        Lee, Rensselaer  (2006). “Nuclear smuggling, rogue states and terrorists”, In China and Eurasia Forum Quarterly , Vol. 4, No. 2, pp. 25-32.
-        Orlov, Vladimir (2004). “Illicit Nuclear Trafficking”, IAEA Bulletin, Vol. 46, No. 1, pp. 55-56.
-        Shelley, Louise (2006). “Trafficking in nuclear materials: Criminals and terrorists”, Global Crime, Vol. 7, No. (3-4), pp. 544-560.
-        Tsoulfanidis, Nichola (2012). Nuclear Energy: Selected Entries from the Encyclopedia of Sustainability Science and Technology, New York: Springer New York.
-        Williams, Phil & Paul N. W. Woessner (2002). Nuclear Smuggling: Adaptability, Organized Crime and Undercover Operations, Vienna: C&SPapersSeries.
CAPTCHA Image