نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار دانشکدة حقوق دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

ضمانت نامة بانکی و ضمان عقدی از این جهت که هر دو مضمون له(ذینفع) را در مقابل عدم اجرای قرارداد پایه از سوی مضمون عنه(ضمانت خواه) حمایت می­کنند، دارای خصوصیتی مشترک هستند. تفاوت مهم این دو آن است که تعهد پرداخت بانک ضامن ( در ضمانت نامه بانکی ) مستقل از تعهد ضمانت خواه (یا متعهد اصلی) است در حالی­که تعهد ضامن در ضمان عقدی تابع تعهد متعهد اصلی می­باشد. بر اساس اصل تبعی بودن تعهد ناشی از ضمان عقدی، ضامن حق دارد به ایراداتی که مضمون عنه در مقابل مضمون له از آن برخوردار است، استناد نماید. در حالی­که به موجب اصل استقلال ضمانت نامه بانکی، بانک ضامن نمی تواند به ایرادات ناشی از قرارداد پایه استناد کند. بنا بر این ضمانت نامة بانکی متفاوت از ضمان عقدی است و باید آن را قراردادی غیر معین به حساب آورد که طرفین آن بانک و ذینفع هستند. ضمانت خواه, طرف قرارداد ضمانت نامه نیست هر چند که ضمانت نامه محصول توافق وی و ذینفع در قرارداد پایه می باشد.در حقوق ایران این قرارداد را می­توان از نوع قراردادهای خصوصی موضوع ماده 10 قانون مدنی به حساب آورد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Legal Nature of International Bank Guarantees and Comparisons with Traditional Concepts

نویسنده [English]

  • Mortaza Shahbazinia

چکیده [English]

The independent guarantee and suretyship (accessory guarantee) share a significant characteristic in that they both provide security to the beneficiary in respect of  non-performance  by account party in the underlying transaction. The difference is that the payment obligation of guarantor is by definition independent of that of account party/principal debtor, whereas the payment obligation of surety is co-extensive. In accordance with the principle of co-extensiveness, the surety is entitled to invoke the defenses which the principal debtor might have as against the beneficiary, whereas pursuant to the principle of independence, the guarantor cannot invoke defenses derived from the underlying transaction.
Therefore, in the light of the principle of independence, bank guarantee is distinguished from accessory sureties and must be regarded as an unspecified contract between bank and beneficiary. The principal is not a party to this contract even if the independence guarantee is a product of the underlying contract between him and the beneficiary.In Iranian law, this contract is based on Article 10 of the Civil Code

کلیدواژه‌ها [English]

  • : bank guarantee
  • accessory surety
  • underlying transaction
  • Legal Nature
  • unspecified contract
منابع:
1 _ آرشیو حقوقی کیهان، مجموعه رویة قضایی، 1346.
2_ اخلاقی، بهروز, «بحثی پیرامون ضمانت‌نامة بانکی»، مجله کانون وکلا، شمارة 148-149، 1368.
3_ امامی، سیدحسن, حقوق مدنی،  چاپ ششم: تهران، کتابفروشی اسلامیه، 1366, ج1و2 .
4_ ضمانت نامه­های عند المطالبه، ترجمه: فریده تذهیبی، انتشارات کمیته ایرانی اتاق بازرگانی بین المللی، 1381
5_ شهبازی نیا، مرتضی, قاعدة استاپل وکاربردآن دردیوان داوری دعاوی ایران _ ایالات متحده،‌‌ پایان‌نامة کارشناسی ارشد، دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، 1374.
6_ _____, ضمانت نامة بانکی بین المللی، رسالة دکتری، دانشگاه تربیت مدرس، 1380.
7_ شهبازی نیا، مرتضی و عیسئی تفرشی،  محمد, «استقلال ضمانت نامه بانکی و آثار آن در تجارت بین المللی»، نامه مفید، شماره 37، 1382.
8_ شهید ثانی, شرح لمعه، بیروت، مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، بی تا.
9_ شهیدی، مهدی, تشکیل قرارداد ها و تعهدات،چاپ اول: تهران، نشر حقوقدان، 1377.
10_ کاتوزیان، ناصر, حقوق مدنی، عقود معین، چاپ دوم: تهران، شرکت انتشار، 1376, ج4.
11_ کاشانی، محمود, جزوة حقوق مدنی 7 (وثیقه‌های دین)، دانشکدة حقوق دانشگاه شهید بهشتی، سال تحصیلی 70-1369.
12_ ______, ضمانت‌نامة بانکی، چاپ اول: تهران، انتشارات مؤسسه عالی بانکداری ایران، 1377.
13_ گرجی، ابوالقاسم, مقالات حقوقی، چاپ دوم: تهران، انتشارات دانشگاه تهران،1372, ج1.
14_ قانون مدنی درآرای دیوان عالی کشور، گردآوری شده توسط مهدی نیک‌ فر، چاپ اول: تهران، انتشارات کیهان، 1371.
15_ طباطبائی، سیدمحمد کاظم, عروة الوثقی، جلد دوم، بیروت، موسسة الاعلمی للمطبوعات، بی تا.
16_ متین، احمد, مجموعه رویه قضایی، قسمت حقوقی، 1311 _ 1335.
17_ محبی، محسن, «ضمانت‌نامة بانکی در رویة دیوان داوری دعاوی ایران _ ایالات متحده»، مجله حقوقی دفتر خدمات حقوقی بین المللی، شماره 20، 1375.
18_ محقق حلی, شرایع‌الاسلام، تهران،  منشورات اعلمی، بی‌تا, ج1و2.
19_ محقق داماد، سید مصطفی, «تعهد به نفع شخص ثالث ازنظر شیخ انصاری ودکترین‌های حقوقی معاصر»، مجلة تحقیقات حقوقی، دانشگاه شهید بهشتی، شمارة 17-16، 1374.
20_  مجلة حقوقی دفتر خدمات حقوقی بین‌المللی، شمارة 9، 1367.  
21_ نجفی، محمدحسن, جواهرالکلام, جلد 26، چاپ هفتم، بیروت، دارالاحیاء التراث العربی، بی تا.
22_ Atiyah, Patrick S. Consideration in Contracts, A Fundamental Restatement, Canbera, 1971
CAPTCHA Image