نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه حقوق دانشگاه تهران

2 کارشناسی ارشد حقوق خصوصی دانشگاه تهران- پردیس بین المللی کیش

چکیده

توکیل به غیر و تفویض وکالت در عین وجود برخی شباهت‌ها، متفاوت از یکدیگر هستند. توکیل به غیر اساساً تابعی از وکالت اصلی بوده و در آن ممکن است موت و حجر وکیل اول در وکالت ثانوی اثر‌گذار باشد و در برخی مواقع حق‌الوکالة‌ وکیل دوم بر عهدة وکیل اول قرار گیرد، اما تفویض وکالت با عنایت به مصداق شناخته‌شدة‌ آن یعنی سند تفویض وکالت، بر اساس انتقال قرارداد شکل می‌گیرد که نتیجة‌ آن انتقال موقعیت قراردادی، قائم‌مقامی وکیل دوم در جایگاه وکیل اول و در نهایت انتقال حقوق و تعهدات وکیل اول به وکیل دوم است. تعاقب وکلا و اعطای وکالت بلا‌عزل نیز در این دو متفاوت است. در این مقاله می‌کوشیم با رویکردی تطبیقی به فقه، حقوق موضوعة‌ ایران و انگلیس، تفاوت‌های مرقوم را تحلیل نماییم.
 

کلیدواژه‌ها

الف- فارسی

  1. امامی، حسن؛ حقوق مدنی، جلد 1، تهران، کتابفروشی اسلامیه، 1366.
  2. امیر‌معزی، احمد؛ نیابت در روابط تجاری و مدنی، تهران، نشر دادگستر، 1388.
  3. آیت‌اللهی، محمد‌صادق؛ «بحثی پیرامون حق توکیل غیر در وکالت»، ماهنامه کانون سردفتران و دفتر‌یاران، 1376، شماره اول.
  4. ایزانلو، محسن؛ پور‌قربانی، محمد‌رضا؛ «وکالت در توکیل»، پیام آموزش، 1390، شماره 50.
  5. بنی‌یعقوب، جواد؛ فرهنگ واژگان و اصطلاحات حقوقی، اقتصادی و اداری، جلد 2، تهران، نشر نظر، چاپ اول،1379.
  6. خردمندی، سعید؛ وکالت در حقوق تجارت و تطبیق آن با فقه، قم، بوستان کتاب، 1382.
  7. دین محمدی، حسین؛ حق توکیل به غیر در وکالت، پایان­نامه کارشناسی ارشد حقوق خصوصی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، 1386.
  8. شعاریان، ابراهیم؛ انتقال قرارداد، نظریه عمومی - عقود معین، تبریز، انتشارات فروزش، 1388.
  9. صفایی، سید حسین؛ حقوق مدنی و حقوق تطبیقی، تهران، نشر میزان، 1375.
  10. ________ ؛ «وکالت زوجه در طلاق و تفویض حق طلاق به او»، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، 1360، شماره 22.
  11. کاتوزیان، ناصر؛ حقوق مدنی، عقود اذنی، وثیقه­های دین، تهران، به نشر، چاپ اول، 1364.
  12. ________ ؛ اعمال حقوقی(قرارداد - ایقاع)، تهران، شرکت سهامی انتشار، 1390.
  13. ________ ؛ حقوق خانواده، تهران، دانشگاه تهران، 1375.
  14. کاشانی،‌ محمود؛ حقوق مدنی، قراردادهای ویژه، تهران، بنیاد حقوقی میزان، 1388.
  15. غریبه، علی؛ «قابلیت عزل وکیل با واسطه در وکالت بلاعزل با حق توکیل غیر»، فصلنامه علامه، 1385، شماره 19.
  16. مدنی، جلال‌الدین؛ «وکالت در حقوق مدنی»، ماهنامه کانون، 1386، شماره 73.
  17. مدنی، مهسا؛ وکالت ثانوی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد حقوق خصوصی دانشگاه تهران،1390.
  18. معتمدی، جواد؛ «وکالت در توکیل و تفویض وکالت»، ماهنامه کانون، 1390، شماره 115.
  19. مقدم، عیسی؛ «انتقال قرارداد»، فصلنامه حقوق، 1386، شماره 4.
  20. _______ ؛ انتقال موقعیت قراردادی، رساله دکتری حقوق خصوصی، دانشگاه تهران، 1381.
  21. نایبی، ناصر؛ میرشکاری، عباس؛ «بررسی حقوقی سند تفویض وکالت و آثار آن»، ماهنامه کانون، 1388، شماره 100.
  22. ______ ؛ «قابلیت توکیل»، ماهنامه کانون، 1388، شماره 91.
  23. ابن قدامه، عبد‌الله؛ المغنی، جلد 5، بیروت، دار‌الکتب‌العربیة، ‌1343 ه.ق.
  24. آل کاشف‌الغطاء، محمد‌حسین؛ تحریر‌المجلة، جلد 4، قم، مکتب فیروز‌آبادی، 1361.
  25. الجزیری، عبدالرحمان؛ الفقه علی‌‌المذاهب‌‌الاربعه، جلد 3، بیروت،دارالفکر، 1428 ه.ق.
  26. حلی، علامه؛ المختصر‌النافع، بیروت، مؤسسة البعثه، 1410 ه.ق.
  27. ________ ؛ شرایع‌الاسلام فی مسائل‌الحلال و الحرام، جلد 2، تهران، نشر استقلال، چاپ دوم، 1409 ه.ق.
  28. شهید‌اول؛ لمعه دمشقیة، بی‌جا، دار‌الناصر، چاپ اول، 1406‌ ه.ق.
  29. شهید‌ثانی؛ الروضة‌البهیة فی شرح لمعة ‌الدمشقیة، جلد 4، قم، داوری، 1410 ه.ق.
  30. _______ ؛ مسالک‌الافهام الی تنقیح شرایع‌الاسلام، جلد 5، قم، مؤسسة المعارف‌الاسلامیة، 1410 ه.ق.
  31. شیخ انصاری؛ مکاسب، جلد 3، قم، نشر دهاقانی، چاپ اول، 1373.
  32. الموسوی‌الخمینی، ‌روح‌الله؛ التحریر‌الوسیله، جلد 2، قم، دار­الکتب العلمیه اسماعیلیان، 1417 ه.ق.
  33. نجفی، شیخ محمد‌حسن؛ جواهر‌الکلام، جلد 27، تهران، دار‌الکتب‌الاسلامیة، 1394‌ ه.ق.
  34. یزدی، محمد‌کاظم؛ تکملة‌العروة‌الوثقی، جلد 1 و 6، تهران، مطبعة‌الحیدریة، ‌بی‌تا.
    1. Bowstead William; 1985, The law of agency, London: sweet and Maxwell.
    2. Chitty on Contracts; 1999, 28th ed, Volumes 1 & 2.
    3. Fridman GHL; 1990, The law of agency, London, Butter worth and coltd.
    4. MechemFloyd. R; 1952, Outlines of the Law of agency, Chicago, Callaghan and company.
    5. Randy.E.Barnett; 1999, Contracts, Case and Doctorine, 2 ex, NewYork, Aspen Law and Bussiness.
    6. ReynoldsF.M.B; 1996, Bowstead & Reynolds on Agency, London, Sweet and Maxwell.
    7. TreitelGunter; 2003, The law of contract, London, Sweet and Maxwell.