نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق کیفری و جرم شناسی،واحد خوراسگان،دانشگاه آزاد اسلامی،اصفهان،ایران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان (اصفهان)

3 استادیار حقوق جزا و جرم‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان (اصفهان)

چکیده

از زمان اولین پرواز با هواپیما تاکنون یک قرن می‌گذرد و در این مدت هواپیما خاصه هواپیمای کشوری به عنوان وسیله‌ای که مهم‌ترین ویژگی آن سرعت است، توانسته جایگاه منحصر به فردی در حمل و نقل کالا و مسافر پیدا نموده و صنعت هوا‌نوردی را به عنوان یکی از محورهای اصلی توسعه اقتصادی در جهان مورد توجه قرار دهد. به دنبال این مهم دغدغه کشورها و مجامع بین‌المللی در خصوص تأمین و حفظ امنیت پرواز هواپیما در قالب تصویب قوانین و مقررات داخلی و بیش از 23 کنوانسیون و پروتکل بین‌المللی خود را نشان داده است. در عرصه حقوق داخلی قانون «مجازات اخلال‌کنندگان در امنیت پرواز هواپیما و خرابکاری در وسایل و تأسیسات هواپیمایی» مصوب 1349، به صورت ویژه در خصوص حفظ امنیت هوانوردی همگام با اسناد بین‌المللی به تصویب رسیده و در عین مختصر بودن بسیاری از اعمال را جرم‌انگاری و تشریح نموده است. مفاد قانون فوق‌الذکر هنوز هم قابلیت اجرایی دارد و منشأ تصمیم‌گیری قضات و مطالعة حقوقدانان می‌باشد. با مقایسه میان این قانون و حقوق بین‌الملل به‌رغم مشاهده نقاط اشتراک، نقاط افتراق و خلاءهایی در آن مشاهده می‌گردد؛ گر چه برخی از این کاستی‌ها در قوانین سال‌های بعد نظیر قانون «مجازات اخلالگران در صنایع» مصوب 1353 و قانون «مجازات اسلامی» مصوب 1375 مورد توجه قرار گرفته، لکن ضروری است قوانین پراکنده حقوق هوایی خاصه امنیت پرواز هواپیما تجمیع شده و متناسب با شرایط و مقتضیات زمان از نظر عناوین مجرمانه و تعیین مجازات تدوین گردد.

کلیدواژه‌ها

منابع

 

  1. جباری، منصور؛ «مفهوم حادثه در حمل و نقل هوایی، مدرس علوم انسانی - پژوهش‌‌های حقوق تطبیقی»، 1389، شماره 2.
  2. گلرو، علی اکبر؛ زرنشان، شهرام؛ «تأملی برتحولات حقوق امنیت هوانوردی درچهارچوب ایکائو پس از حوادث یازدهم سپتامبر 2001»، فصلنامه حقوق، 1389، شماره 2.
  3. قانون جرائم رایانه‌‌ای مصوب 1383.
  4. قانون مجازات اخلال‌کنندگان در امنیت پرواز هواپیما و خرابکاری در وسایل و تأسیسات هوایی، مصوب 1349.
  5. قانون مجازات اخلالگران در صنایع ‌مصوب 1353.
  6. قانون مجازات اسلامی، مصوب 1375.
  7. قانون هواپیمایی کشوری، مصوب 1328.
  8. پروتکل جلوگیری از توقیف غیر‌‌قانونی هواپیما، الحاقی به کنوانسیون لاهه، پکن، 14سپتامبر 2010 .
  9. پروتکل مقابله با اعمال خشونت بار غیر‌‌قانونی در فرودگاه‌‌های مورد استفادة هوانوردی غیر‌‌نظامی بین‌‌المللی 1988 ،اصلاحیه مونترال 1971.
  10. کنوانسیون اروپایی پیشگیری از تروریسم، استراسبورگ، 27 ژانویه 1977.
  11. کنوانسیون اروپایی پیشگیری از تروریسم، 16 مه 2005.
  12. کنوانسیون بین‌‌المللی سرکوب بمب‌‌گذاری تروریستی، نیویورک، 15 دسامبر 1997.
  13. کنوانسیون هواپیمایی کشوری بین‌‌المللی، شیکاگو، 7 دسامبر 1944.
  14. کنوانسیون سازمان کنفرانس اسلامی جهت مبارزه با تروریسم بین‌‌المللی، واگادوگو، 1جولای 1999.
  15. کنوانسیون در مورد جلوگیری از اقدامات غیر‌‌قانونی مرتبط با هواپیمایی کشوری بین‌‌المللی، پکن، 10 سپتامبر 2010.
  16. کنوانسیون حقوق دریاها، ژنو، 29 آوریل 1958.
  17. کنوانسیون راجع به جرائم و برخی اعمال ارتکابی دیگر در هواپیما، توکیو، مصوب 1963.
  18. کنوانسیون رویارویی با اقدامات غیر‌‌قانونی علیه ایمنی هوانوردی کشوری، مونترال، مصوب 1971.
  19. کنوانسیون راجع به تصرف غیر‌‌قانونی هواپیما، لاهه، مصوب 1970.